هرات (پژواک،٢٢عقرب٩٠) با وجود هم مرز بودن هرات با ترکمنستان کشور مهم صادرکنندۀ گاز طبیعی، قیمت هرکیلو گاز در این ولایت طی ده روز گذشته، حدود ٢٥ افغانی افزایش یافته است.
همچنان با سرد شدن هوا طی چهار روز گذشته، برق شهری هرات نیز به جز چند ساعت محدود قطع بوده و دراین مدت؛ قیمت چوب سوخت، زغال چوب و زغال سنگ نیز تا ٥٠درصد افزایش یافته است.
این وضعیت درحالیکه حتی گاز در شهر به مشکل پیدا می شود، انتقادهای تند ساکنان هرات از دولت و تاجران موادسوختی را در پی داشته است.
در این میان مردم، دولت را متهم می کنند که نسبت به قانونگریزی شماری از تاجران و فروشندگان موادسوختی، بی تفاوت بوده است.
فیض احمد ٢٥ ساله، باشنده محلۀ باغ مراد در ناحیۀ اول شهر هرات، به پژواک گفت که قیمت هر کیلو گاز، قبل از عید قربان 45 افغانی بود؛ اما اکنون به ٧٠ افغانی رسیده است.
وی گفت: «من روز جمعه به چندین دکان رفتم؛ حتی گاز به قیمت ٧٠ افغانی هم پیدا نمی شد و من به حال این دولت تأسف می خورم که بر بازار کنترول ندارد و افراد سودجوهم از این وضعیت سوءاستفاده کرده و قیمت ها را بالا می برند.»
حفیظ الله ٤٥ ساله، باشنده محلۀ بیت الامان نیز گفت که قیمت هر کیلو زغال چوب پاکستانی، قبل از عید ٢٥ افغانی بود؛ اما اکنون به ٣٥ افغانی افزایش یافته است.
وی علاوه کرد که هر تن زغال سنگ نیز با بیش از ٢ هزار افغانی افزایش، تا ٧هزار افغانی به فروش می رسد.
به گفتۀ حفیظ الله ، قیمت هر کیلو چوب جنگلی نیز از ١٠ افغانی به ١٥ افغانی افزایش یافته است و بیشتر زغال و هیزم موجود، که به دلیل نگهداری در فضای باز، تر می باشد، به درستی نمی سوزد.
حفیظ الله افزود: «متاسفانه برق هرات هم طبق معمول؛ با سرد شدن هوا قطع شده و محلۀ ما در چهار روز گذشته، به جز چند ساعت محدود، برق نداشت.»
اما بشیراحمد ابراهیمی، مسوول بخش اقتصادی مقام ولایت هرات، با تایید افزایش قیمت مواد سوختی گفت که اداره محلی هرات، مصمم است به این وضعیت رسیده گی کند.
وی علاوه کرد: «با سرد شدن هوا، طبق معمول تقاضا برای خرید موادسوختی افزایش می یابد؛ اما دیده می شود که شماری از وارد کننده گان و یا فروشنده گان، سوء استفاده می کنند.»
ابراهیمی افزود که بخشی از افزایش قیمت ها نیز به دلیل وجود مشکلات در زمینۀ انتقال موادسوختی و نبود ذخایر بزرگ، پیش می آید.
یونس غازی زاده رییس شرکت نفت و گاز شکیب یونس؛ با تأیید بلندرفتن قیمت گاز درهرات، علت آنرا تفاوت در نرخ جهانی گاز، تقاضای بیشتر در روزهای عید، سردشدن هوا وعدم فعالیت نورمال شهرک تورغندی در روزهای رخصتی دانسته و تأیید نمود که سوءاستفاده از وضعیت نیز تا اندازه ای صورت گرفته است.
وی افزود که یکی از عوامل عمده دیگری که باعث ایجاد چنین مشکلات می شود، عدم موجودیت ذخایر گاز در هرات است.
غازی زاده گفت که دولت تاکنون محلی را به خاطر اعمار ذخیره گاه ها برای تجار مشخص نکرده و هرگاه ذخایر اعمار شود، مردم با چنین مشکلی مواجه نخواهند شد.
موصوف علاوه کرد که طبق اطلاعات واصله، در قیمت جهانی گاز، تا اندازه ای تنزیل رونما شده و تاجران موادنفی هرات نیز بعد از جلسه با شورای ولایتی و نماینده گان ادارات ذیربط، تصمیم گرفته اند که فی کیلو گاز را در بدل ٥٠ افغانی به دکانداران عرضه نمایند.
از سوی دیگر، ادارۀ برق هرات، بروز مشکل در خط برق وارداتی از ترکمنستان و کمبود برق را علت قطع برق دراین ولایت می داند.
محمد طاهر عظیمی، معاون تخینکی برق هرات گفت که ریزش برف و وزش توفان در روزهای عید قربان، سبب شد تا دو پایه برق در ارتفاعات بقرچر در شمال این ولایت، آسیب ببیند.
به گفتۀ عظیمی، در حال حاضر ٢٠ ميگاوات برق از طریق ترکمنستان و ٤٢ میگاوات از طریق ایران، به هرات انتقال می یابد؛ درحالیکه این ولایت دست کم به ١٦٠ میگاوات برق نیاز دارد.
معاون تخنیکی برق هرات گفت: «برای کاهش مشکل کمبود برق، قرارداد نصب دو ترانسفارمر برق در مسیر خط انتقال برق از ایران، با یک شرکت داخلی صورت گرفته و قرار است تا شش ماه دیگر، به اتمام برسد.»
وی افزود که با اتمام پروژۀ برق وارداتی از ایران، جریان برق دو برابر افزایش خواهد یافت.
اما به گفتۀ معاون تخنیکی برق هرات، علت اصلی قطع ناگهانی برق هرات، آسیب پذیر بودن پایه های خط برق وارداتی از ترکمنستان است.
عظیمی گفت: «در ابتدا به خاطر صرفه جویی در هزینۀ انتقال برق، پایه های برق در مسیرهای کوتاهتر که در ارتفاعات کوهستانی واقع شده است نصب گردید؛ اما اکنون این پایه ها با شروع موسم سرما، دچار عوارض می شوند.»
وی افزود برای معیاری شدن خط برق ١١٠ کیلوولت ترکمنستان، باید جای دست کم ٢٣ پایه برق، تغییر داده شود و یک دستگاه تقویت برق نیز نصب گردد.
اما محمد طاهرعظیمی خاطرنشان ساخت که تا کنون وزارت مالیه با هزینۀ تهیه و نصب دستگاه یادشده، موافقت نکرده است.
معاون تخنیکی اداره برق هرات گفت که درحال حاضر، برق در هرات به طور نوبتی توزیع می شود و تا زمانی که به نیازهای این اداره رسیده گی نشود؛ این مشکل همچنان وجود خواهد داشت.