شهر باميان (پژواک،١١ دلو٩٠): برخی زارعین ولايت بامیان، از نبود کشت جاگزین کوکنار شکایت دارند؛ اما مسوولان محلى ميگويند که وزارت مبارزه با موادمخدر، سالانه يک ميليون دالر را در اين راستا اختصاص داده است.
اين دهاقين ميگويند که آنها در زمان حکومت طالبان، کوکنار کشت ميکردند و از آن مخارج سالانۀ خود را تامين مى نمودند؛ اما حالا که کشت کوکنار از سوى دولت منع شده، آنها نمى توانند که مخارج خود را از طريق حاصلات ديگر، به گونۀ کافى به دست آورند.
اين عده زارعين، خشکسالى را نيز يکى از عوامل کاهش حاصلدهى کشتزارهاى خود خوانده، ميگويند که دولت بايد به آنها بديل آنرا بدهد تا بتوانند از زمين هاى خود حاصلات خوب بگيرند.
محمد اسلام يکى از دهاقين ولسوالی شیبر بامیان، به آژانس خبرى پژواک گفت که دولت، یک سیاست نادرست را به پیش گرفته و برای دهاقین ولایاتی که کوکنار کشت نمی کنند، امتیازی قايل نيست.
وى که متنفذ محلى نيز است، افزود: “ما در زمان طالبان، از برداشت کوکنار تمام مخارج سالانۀ خود را تامین ميکرديم و پول زیادی به دست می آورديم؛ اما در زمان دولت فعلی که دست از کشت کوکنار کشیده ايم، هیچ امتیازی براى ما داده نشده است.”
اين دهقان علاوه کرد که به علت خشکسالی های پیهم، امسال از ١٠ جریب زمین خود، فقط ٧٠ سير گندم برداشت نمودم که کفايت يکسال را نمى کند.
محمد اسلام گفت که لازم است دولت، بديل کوکنار را از قبيل توزيع کود کيمياوى و تخم اصلاح شدۀ بذرى و زعفران، در باميان جستجو نمايد.
وى ادعا نمود که برايش تا حال چنين کمکهايى صورت نگرفته است و اگر در آينده هم، چنين باشد، دهاقين مجبور خواهند شد که کوکنار کشت نمايند.
اما محمد علم، دهقان ولسوالی کهمرد بامیان گفت که کشت کوکنار، حرام است و وى نمى خواهد که به اين کشت حرام اقدام کند، ولى لازم است دولت پولى را که در برابر صفر قرارگرفتن کوکنار به باميان اختصاص ميدهد، مستقيماً به دهاقین بدهد.
وی علاوه کرد: “اين پول به درد ما نمی خورد و ما از آن هیچ سودی نمى بريم.”
اين دهقان افزود که او هفت جريب زمين دارد و امسال در آن کچالو کشت کرده بود؛ اما به علت خشکسالى و کمک نکردن دولت، نتوانست از آن حتى پول تخم آنرا به دست آورد.
نظر به سروی رياست زراعت باميان، امسال به علت خشکسالى، ٤١هزار تن گندم برداشت شده است که نسبت به سال گذشته؛ کاهش اضافه از ١٤٥٠٠ تن گندم را نشان ميدهد.
مطابق اين سروى، در سال جارى ٩٨ درصد زمين للمى و سى درصد زمين آبى در باميان، بر اثر خشکسالى آسيب ديده است.
باميان از چهار سال بدينسو از حيث کوکنار، صفر شده است. تعدادى از دهاقين ميگويند که پول اختصاص يافته در برابر صفر قرار گرفتن باميان، در امورى به مصرف ميرسد که دهاقين از آن بهرۀ چندانى نمى گيرند.
اما داکتر حمیدالله حمید ریيس مبارزه با موادمخدر بامیان گفت که وزارت مبارزه با موادمخدر، سالانه یک ميلیون دالر را به عنوان تقدیر از کارکرد خوب براى اين ولايت اختصاص داده، که در ساخت ٦ پروژۀ زراعتى مصرف گرديده است.
وى اين پروژه ها را شامل دو حوض آب براى آبيارى زمين هاى زراعتى در ولسوالی شيبر، چهار کانال آب در ولسوالى هاى سيغان، کهمرد و مرکز باميان خوانده، گفت: هر کانال ٦٩٠٠ متر طول دارد که در مجموع يکهزار جريب زمين را آبيارى ميکند.
حميد علاوه کرد که اين پول، مستقيماً براى دهاقين به مصرف رسيده و قرار است که در سال آینده نیز یک ميلیون دالر ديگر، به بامیان اختصاص داده شود.
موصوف افزود که در نظر دارند از اين پول، در ساخت شفاخانۀ ٤٠ بستر معتادان در ولسوالى ورث، ستدیوم ورزشی، يک کلينيک صحى در مرکز باميان و کارهاى ديگرى که به نفع زارعین باشد، به مصرف برسانند.
اما ریيس مبارزه با موادمخدر بامیان ميگويد که این پول، نظر به اينکه تعداد دهاقين زياد است، ناچیز بوده و آنان فقط میتوانند پروژه های کوچک زراعتى را عملى نمايند؛ بايد اين مبلغ بيشتر شود.
از سوى ديگر، انجنير محمد طاهر عطايى ریيس زراعت و مالدارى بامیان، توقع زارعین را بجا خواند؛ اما گفت: در صورتى که کسى به کشت کوکنار بپردازد، دولت برخورد قانونی نموده و آنها گرفتار خواهند شد.
وی افزود که ریاست زراعت، در راستای کمک به زارعین، کارهاى زيادى انجام داده که ميتوان از توزیع تراکتور و تخم بذری و کود کيمياوى نام بُرد.
منبع علاوه کرد که در دو ماه اخير، توزيع تخم بذرى گندم و کود کيمياوى، براى ده هزار دهقان در سطح اين ولايت آغاز شده و جريان دارد.
گفتنى است که به تازگى، برنامۀ پروگرام تقویت زراعت به هزينۀ پنج تا ده ميلیون دالر، با توزيع ٢٠ عراده تراکتور، در باميان آغاز گرديد.
اين برنامه براى سه سال از طرف تيم بازسازى ولايتى) PRT (نيوزيلاند مقيم باميان، روى دست گرفته شده و توسط موسسۀ انگلیسی “دیفید” تمويل ميشود. پروگرام تقویت سه سالۀ زراعتی در بامیان؛ علاوه بر توزيع تراکتور، اعمار بند آب و میکانیزه نمودن زراعت را نيز در بر ميگيرد.
باميان، ولايتى است که بيشتر مردم آن را افراد زراعت پيشه و مالدار تشکيل ميدهند و اقتصاد شان بر همين دو پيشه متکى است. با آنکه کشت کوکنار در اين ولايت صفرشده؛ اما این ولایت در مسیر قاچاق موادمخدر قرار گرفته و موادمخدر، از ولایات شمال به طرف جنوب انتقال می یابد.
در مجموع، امسال ١٧ ولايت بخاطر صفر قرار گرفتن کوکنار، هر کدام مستحق يک ميليون دالر از سوى وزارت مبارزه با موادمخدر گرديده اند.
به اساس آمار رسمى، افغانستان درسال روان نظر به آفات طبيعى که در کشتزارهاى کوکنار در کشورهاى ديگر به وجود آمده است،٩٠ درصد ترياک جهان را توليد کرده است، حال آنکه سال گذشته، افغانستان ٨٢ درصد ترياک جهان را توليد نموده بود.