باميان (پژواک،٦حمل٩١): يک دهقان در مرکز باميان، خانه و طويلۀ حيواناتش را از برق بادى ساختۀ خودش که هيچ مصرفى ندارد، تامين ميکند.
اين دهقان غلام سخی نام دارد و برق خانه اش را از پره هاى بادى و وسايل تخنيکى تامین مى نمايد.
این برق از پره های بادی آهن چادر ساخته شده و با وزش باد، پره ها به گردش در مى آيند؛ در قسمت عقبی آن از چین بایسکل کارگرفته شده و تسمۀ آنرا از پنج بولت موتر تهيه نموده، که به داینمو وصل میباشد.
پره های بادی، از سطح بام سه متر ارتفاع دارد که با چرخش آن، داینموی کوچک به گردش در می آید و نقش جنراتور را بازى ميکند.
از این داينمو، لین به داخل خانه تمديد يافته و به یک بطری ١٠٠ امپیر وصل گرديده است، که در نتیجه با چرخش داينمو، بطری چارج ميشود و در ٢٤ ساعت برق توليد می نمايد.
غلام سخی ٣٨ ساله که در منطقه قرغنه توى مرکز بامیان زيست دارد، ميگويد که باد همیشه در منطقه میوزد و تاهنوز مواجه نشده است که بدون برق مانده باشد، حتماً در يکشبانه روز حد اقل یکی دو ساعت باد بوده که بطری را چارج نماید.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت به علتى که در منطقۀ شان برق و بطری چارجی وجود ندارد و توان خرید سولر (برق آفتابی) را که ١٥ هزار افغانى است هم نداشت، دست به اين ابتکار زده است.
اين دهقان علاوه کرد که ازیکسال بدینسو، از این برق استفاده مینمايد و توسط آن چهار گروپ خانه و طویلۀ حیواناتش را روشن مى کند.
غلام سخى علاوه کرد که توان خرید تلویزیون و دیش را ندارد؛ اما برق توليدى اش برای تلویزیون و دیش نیز کفایت میکند.
وى که هشت روز بالای این دستگاه کوچک کار کرده، گفت: “اين برق هيچ مصرفى ندارد؛ به جز اينکه در ساختن آن پول مصرف نموده ام.”
موصوف اضافه نمود که تمام هزینۀ این دستگاه برق، ٤٦٠٠ افغانی تمام شده است. از جنراتورسازی، یک داینموی کهنه را ٦٠٠ افغانی و لین و بطری را چهارهزار افغانی خريده و دیگر وسایل آنرا خودش ساخته است.
اين دهقان افزود که اگر از جنراتور استفاده کند، ماهانه از سه الی چهار هزار افغانی هزینه دارد و اگر از برق سولری (آفتابى) استفاده نمايد، هزینۀ خرید سولر، بطری و چارج کنترولر آن، بیش از ٢٠ هزار افغانی میشود، که مردم توانايى خرید آنرا ندارند.
وى گفت: “خانه ام تاریک بود، روزی در مرکز بامیان رفتم، آسیاب برقی را دیدم به نظرم ساده آمد و با خود فکر کردم که میتوانم از باد استفاده کنم تا داينمو را بچرخاند و صاحب برق شوم؛ همين انگیزه باعث شد که اقدام به ساخت این دستگاه کوچک برق نمودم.”
غلام سخى علاوه کرد که در بخش تخنيک، هيچ آموزش نديده است و فقط در بعضی مواردى که با مشکل مواجه میشد، از کسانی کمک میگرفت که در دستگاههای برق آبی شامل کار بودند.
به گفتۀ او یکی دو خانه در قريۀ شان برق سولری دارند و بقیه ٣٥ خانۀ دیگر برق ندارند و از هریکین استفاده میکنند.
موصوف در مورد اينکه آيا ميخواهد از اين ابتکارش، همسايگان مستفيد شوند؟ گفت: “همسایه های ما بخاطر رقابت منفی و سیال داری، نیامده اند که ابتکار مرا از نزدیک مشاهده کنند؛ اگر آنان علاقه داشته باشند، براى شان یاد خواهم داد که خانه هاى آنها هم روشن شود.”
غلام سخى از دولت خواست که باید در زمینه روشنايی خانه های مردم در دهات، همکاری نماید تا مردم پیشرفت کنند.
اما عبدالرحمن احمدی سخنگوی والی بامیان گفت که پروژه هاى همبستگی ملی، بر اساس خواست و اولويت مردم هر قريه تطبيق ميشود و مردم محل، نظر به مشکلات شان پروژۀ خود را از قبيل، برق، کانال آب، مکتب، کلينيک و مالدارى انتخاب مى کنند.
وی افزود که مشکل برق نه تنها در قريۀ قرغنه تو، بلکه به سطح باميان وجود دارد.
سخنگوی والی بامیان گفت که آنان در مورد تامین برق، تلاشهای خود را انجام داده اند و حتی با مکتوب رسمی از وزارت انرژی وآب خواسته اند که در مورد برق بامیان توجه داشته باشد.
احمدى علاوه کرد که آب فراوان در ولسوالی ها و مرکز بامیان وجود دارد، که از آن برق توليد شود؛ اما در این مورد هیچ اقدامی صورت نگرفته است.
این درحالیست که در شهر بامیان و اطراف آن، برق دولتی وجود ندارد و اکثر مردم از هريکين و چراغ تيلى و بعضى آنها از جنراتور استفاده ميکنند.
نبود برق، با انتقادات شديد مردم و برپايى مظاهرات نيز توام بوده است.
در يکى از اين موارد، سال گذشته شمارى از مردم مظاهره نمودند و هریکین بزرگى را در چوک شهر باميان نصب کردند. همچنان محصلين پوهنتون باميان به علت نبود برق در شهر، دست به مظاهره و راهپيمايى شبانه زده و خواهان تامين برق از دولت شدند.
کار يک پروژۀ برق آبى، سه سال قبل در منطقۀ توپچى مرکز باميان، با هزينۀ حدود دو ميليون دالر کمک ادارۀ انکشاف بين المللى امريکا USAID افتتاح شد و قرار بود که هفت ميگاوات برق توليد کند.
توقع ميرفت که اين پروژه، تا يکسال به بهره بردارى سپرده شود و مشکل برق مرکز باميان حل گردد.
اما ريچارد پرندر گاست Richard prndar gaast قومانداندان ملکی تيم بازسازى ولايتى نیوزيلند در بامیان ميگويد که آنها به جاى اين پروژه، پروژۀ برق سولری به هزينۀ ١٥ ميلیون دالر را روى دست ميگيرند، که شهر بامیان و قریه های همجوار آنرا برق ميدهد.
وى به پژواک گفت که پی آرتی، در مجموع ٣٥ ميلیون دالر را از سال ٢٠١١ تا ٢٠١٣ در بخش زراعت و برق بامیان به مصرف میرساند و این، نشانه اى از کمک و همکاری نیوزيلند در بخش انکشافی در بامیان میباشد.
