پلخمرى (پژواک، ٨ اسد٩٢): وقوع دو انفجار زيرزمينى در ساحه فابريکۀ قند ولايت بغلان، به هزاران منزل مسکونى آسيب رسانده و شمارى از مردم ساحه را ترک کرده و برخى ديگر در بيرون از منازل مى خوابند.
اين دو انفجار، ١٠ روز قبل در ساحه فابريکۀ قند بغلان مرکزى ولايت بغلان صورت گرفت و ساحه را به شدت تکان داد؛ از آنروز تا حال تعدادى از خانواده ها در بيرون از منزل مى خوابند.
مسوولان محلى ميگويند که حدود ٢٥ هزار منزل مسکونى در اين ساحه وجود دارد که ديوارهاى بيش از ١٠ هزار منزل آن درز پيدا کرده است.
برخى مردم هراس دارند که مبادا منازلى که بر اثر اين انفجارها درز پيدا کرده، ويران شوند، شمار ديگرى ميگويند که چنين شايعه است که بار ديگر انفجارهاى مشابه رُخ خواهد داد؛ از همين جهت مجبور به ترک منازل خود شده اند.
نيازمحمد باشندۀ سرک اول بغلان صنعتى، به آژانس خبرى پژواک گفت که وى همراه با چند خانوادۀ ديگر، به مرکز ولسوالى کوچ نموده اند.
وى افزود که تعمير چهار اتاق، آشپزخانه و تشناب آنها بر اثر اين رويداد درز پيدا کرده است.
نيازمحمد علاوه کرد: “ما از طرف شب، ده زير سايۀ درختا و يا ده حويلى خود مى خوابيديم و ترس داشتيم که اگر به خانه بريم، خانه چپه ميشه.”
وى گفت که ١٠ روز قبل هنگام افطار، صداى دو انفجارقوى زير زمينى شنيده شد و مردم با چيغ و فرياد بيرون شدند، وقتى داخل خانه هاى خود رفتند، ديدند که ديوار منازل درز پيدا کرده و همه جا را گرد و خاک گرفته است.
بعضى فاميل هاى ديگر ميگويند که پخش شايعاتى مبنى براينکه امکان دارد بار ديگر، چنين حادثه رُخ بدهد؛ بر نگرانى آنها افزوده است.
حاجى محمد باشندۀ ديگر ساحه فابريکۀ قند که سه منزل مسکونى و مهمانخانۀ وى خساره برداشته، گفت که در بين مردم آوازه است که بارديگر در معادن زيرزمينى اطراف فابريکه، انفجار خواهد شد؛ ازهمين رو تشويش مردم دو چند شده است.
وى افزود که تعداد اعضاى فاميل آنها زياد است و توان ترميم منازل و يا رفتن به جاى ديگرى را هم ندارند و تا حال، منبعى پيدا نشده که نگرانى آنها را رفع کند.
اما سيد کبير سادات شاروال فابريکۀ صنعتى بغلان مرکزى گفت که احتمال دارد اين دو انفجار، ناشى از تعاملات کيمياوى در معدن کوه چونه موسوم به خوگک و معدن کرکر زغال سنگ در اطراف فابريکۀ قند بوده باشد.
وى علاوه کرد که در نيم قرن گذشته؛ اين واقعه، بى سابقه بوده و بيش از ١٠ هزار منزل مسکونى را خساره مند کرده است.
سلطان محمد عبادى والى بغلان گفت که آنها تيم تخنيکى را توظيف نموده اند تا در مورد علت اين انفجارهاى زيرزمينى، مطالعه و تحقيق نمايند و گزارش خود را به مقام ولايت ارائه کنند.
عبادى به پژواک گفت: هيئتى که متشکل از يک استاد پوهنتون، مستوفيت، ولايت و تصدى معدن زغال سنگ شمال است، تا حال گزارش خود را ارائه نکرده است.
وى علاوه کرد: “ما منتظر نتايج تحقيق هيئت هستيم، اگر موضوع طبيعى باشد، آنرا با مقامات دولتى در کابل مطرح ميکنيم که تحقيق بيشتر کنند تا عواقب ديگرى در قبال نداشته باشد و مردم احساس اطمينان و مصوونيت نمايند.”
والى بغلان در مورد کمک خانواده هاى آسيب ديده، خاطرنشان کرد که آنها بعد از تکميل تحقيق هيئت، در اجلاس کميتۀ اضطرار، درين مورد تصميم خواهند گرفت.
گفتنى است که چهار سال قبل، لرزش زمين در ولسوالى پشتونکوت ولايت فارياب، ٥٠ منزل مسکونى را تخريب نمود و خانواده ها مجبور به ترک منطقه شدند.
مسوولان محلى، موجوديت معدن چونه و تعاملات کيمياوى در معدن منطقه را، عامل لغزش زمين و تپه ميدانستند.
اماپوهندوى غلام فاروق خپلواک استاد بخش جيولوژى پوهنځى انجنيرى پوهنتون بلخ، اين حادثه را ناشى از نبود درخت در ساحه عنوان کرده، گفته بود که طبقۀ اول زمين به اثر برف و باران به تدريج فرسوده شده و تپه، به شکل عمودى پايين آمده و باعث لغزش شده است.
