پلخمرى (پژواک،٢٩ اسد٩٢): دو تنى که ترانسفارمرهاى با کيفيت در ولايت بغلان مى سازند و توليدات شان، جاى ترانسفارمرهاى خارجى را گرفته، ميگويند که اگردولت آنها را کمک کند، فابريکه نيز خواهند ساخت.
اين دو تن، نصرت الله و آدم خان نام دارند و دکانهاى کوچک ترانسفارمرسازى در شهر پلخمرى مرکز ولايت بغلان دارند.
آنها با چند شاگرد و ابتکار خود، ترانسفارمر وطنى توليد ميکنند که بازار ترانسفارمرهاى خارجى را، سرد ساخته است.
ترانسفارمر، وسيله يى است که ولتاژ برق را کنترول ميکند و برق استندرد و مورد نياز را تامين ميکند.
نصرت الله که در جادۀ جوانان شهر پلخمرى دکان دارد، گفت که ترانسفارمرهاى چينايى و پاکستانى با ظرفيت پنج کيلو وات وارد ميشود که از يکسو کمتر از آن برق توليد ميکند و از سوى ديگر، کيفيت پايين دارد، زود گرم مى آيد و مى سوزد.
وى افزود: “ترانسفارمرهای پاکستانی، تجارتی و اکثراً تقلبی و با استندرد برق های خود شان ساخته شده ومطابق معلوماتى که روی آن نوشته شده کار نمی کند؛ برق های ما بی نظم و اکثراً ضعیف است و ترانسفارمر پاکستانى در چنین برق ها که کم و زیاد ميشود، کار نمی کند و ما سیستمى را اختراع نموديم که ضعیف ترین برق را، قوی و هر نوع بی نظمی برق را به شکل اتوماتيک کنترول می کند.”
نصرت الله که مالک نصرت ورکشاپ است، به آژانس خبرى پژواک گفت که در ساخت ترانسفارمر، از سيم مسى و المونيمى و پليت استفاده ميکند و آنرا با دقت وزحمت زياد تنظيم مينمايد، که نسبت به اشياى مشابه خارجى به مراتب مقاوم و با دوام مى باشد.
موصوف افزود که يک ترانسفارمر خارجى پنج کيلو واته ٤٥٠٠ افغانى عرضه ميشود؛ اما ترانسفارمر هاى افغانى، با تضمين دو ساله،٤٢٠٠ افغانى قيمت دارد. يک ترانسفارمر ساختۀ دست وى ٢٨٠٠ افغانى تمام ميشود و بقيۀ آن حاصل زحماتش مى باشد.
وى که از يک و نيم سال بدينسو ترانسفارمر ميسازد، گفت: “در گذشته ترانسفارمر باد پکه را ميساختم، آهسته، آهسته متوجه شدم که اگر زحمت بيشتر بکشم، ترانسفارمرهاى ديگر را نيز ساخته ميتوانم.”
نصرت الله علاوه کرد که يک ترانسفارمر را به شکل امتحانى براى خانه اش ساخت و بعد از آنکه نتيجۀ خوب داد، آنرا توسعه داد و حالا بازارش آنقدر گرم است که مشتريان برايش واتر پمپ، ماشين آسياب و دستگاه هاى کوچک با ظرفيت دوصد کيلو وات برق را نيز براى ترميم مى آورند.
به گفتۀ موصوف، اين دستگاه ها يا کيفيت خوب نداشته و يا هم از استفاده مى ماند، که وى آنرا دوباره به شکل درست و دقيق و دوامدار ترميم ميکند.
آدم خان که دربلاک هاى شاروالى شهر پلخمرى دکان دارد و ترانسفارمرهاى مشابه را توليد ميکند نيز گفت که در گذشته واتر پمپ مى ساخت؛ اما با استفاده از تجارب خود، حالا ترانسفارمر مى سازد که با کيفيت است و جاى توليدات مشابه خارجى را گرفته است.
وى افزود: “قبلاً واتر پمپ ايرانى و پاکستانى ميفروختم، مگر مشترى اوره پس مى آورد و شکايت ميکد که سوخته است؛ وختى که داخلش را باز کدم، سيم پيچ آن ضعيف بود، بعد از آن خودم آنرا با سيم با کيفيت پيچاندم و نتيجه داد و از روى آن، حالى ترانسفارمرهم مى سازم.”
حاجى مجيد که در پلخمرى آسياب دارد، گفت که ترانسفارمرهاى خارجى در هر ماه يکبار ميسوخت و آنرا ترميم ميکرد و عايد آسياب بر ترميم آن مصرف ميشد.
اما وى افزود: زمانى که با نصرت الله مشوره کرد، ترانسفارمر آسياب را ترميم نمود و حالا يکسال ميشود که به شکل عادى کار ميکند.
حاجى مجيد گفت: “در گذشته آسياب را در هر شش ساعت خاموش ميکردم؛ اما حالا با استفاده از ترانسفارمر وطنى، آنرا دوازده ساعت چالان مى مانم؛ گرم هم نمى آيد و برق خوب هم ميدهد.”
اسدالله يکى از انجنيران شبکۀ برق نساجى افغان پلخمرى نيز گفت که بعد از مشاهدۀ کار اين دو ترانسفارمرساز، دريافت که آنها واقعاً پشت کار دارند و مى توانند ابتکارات ديگرى نيز نمايند.
وى افزود: زمانى که فابريکه داران و مالکان آسياب، به عنوان انجنير نزد او مراجعه ميکنند، آنها را به همين دو دکان هدايت ميکند تا وسايل برقى شان ترميم شود.
انجنير مظفر آمر شبکۀ برق غورى ولايت بغلان نيز گفت: هنگامى که ترانسفارمر برج هاى برق دچار مشکل شود و يا بسوزد، همين دو تن آنرا ترميم ميکنند.
اين دو ترانسفارمر ساز ميگويند که مواد ترانسفارمر را از ولايت بلخ وارد مى کنند، اگر دولت مواد را در بغلان به دسترس شان قرار بدهد و زمينه را مساعد نمايد، آنها ميتوانند فابريکۀ توليد ترانسفارمر را نيز ايجاد نمايند که هم نام کشور بلند ميرود و هم مردم ترانسفارمرهاى خارجى را ديگر خريدارى نخواهند کرد.
محمد يوسف رييس اتحاديۀ پيشه وران ولايت بغلان، ابتکار اين دو تن را قابل قدر دانسته، گفت که درين زمينه با مقامات محلى صحبت کرده و آنها وعده داده اند که زمينه را براى ساخت مکان و يا شهرک صنعتى مساعد مى سازند؛ تا کسبه کاران بتوانند استعدادهاى خود را درآنجا رشد بيشتر بدهند.
گفتنى است که سال گذشته خيرمحمد ضيايى نيز قادر به ساخت دستگاه برقى در ولايت فارياب شده که برق را تا دو روز ذخيره نموده و در صورت ضعيفى ولتاژ، تا سه پايه کمپيوتر دسک تاپ را روشن مى نمايد.
اين دستگاه که ٩٠ کيلو وزن دارد،در تشخيص ساحۀ برق، نمايش ساحۀ برقى-مقناطيسى، تقويت ولتاژ، مقاومت هاى موازى و مسلسل برق، قانون دست راست و چپ، قانون امپير، ژول، اوم، کرشوف و نقطۀ منشعب برق بکار مى رود.
ضيايى، محصل سال چهارم ديپارتمنت فزيک پوهنځى ساينس پوهنتون فارياب گفته بود: “اگر شرايط مساعد شود و حمايت مالى گردم، مادل بالاتر از اين دستگاه را با ظرفيت بيشتر و به شکل مدرن و استندرد هم ساخته مى توانم که در سطح کشور در لابراتوارها از آن کار گرفته شود.”
