کابل (پژواک، اول سرطان٩٣): يک سروى نشان مى دهد که وضع ممنوعیت بر کشت کوکنار در برخی مناطق افغانستان، سبب شده تا بر فقر بيشتر ساکنان محل و همچنين زمينه سازى افزايش تنش و ناامنى بینجامد.
اين اظهارات در اعلاميۀ مطبوعاتى که امروز از سوى واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان (AREU) به آژانس خبرى پژواک مواصلت ورزيده، بيان گرديده است.
در خبرنامه آمده است که شواهد نشان داده است که پیامدهای مبارزه با مواد مخدر، با توجه به تخصیص منابع، تاریخچه روابط اجتماعی و نوعیت تقسیم قدرت در محلات و مناطقی که در آن تولید تریاک صورت می گیرد، از هم متفاوت است.
منبع افزوده است که یک تحقیق تازۀ واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان تاکید می کند که اگرچه وضع ممنوعیت بر کشت کوکنار در برخی مناطق افغانستان، تاثیرات اندکی بر زندگی ساکنان آن دارد؛ اما در برخی مناطق دیگر، پیامد وضع اینگونه ممنوعیت ها می تواند برعکس باشد و به فقر بیشتر ساکنان محل، از هم پاشیدن ساز و کارهای سیاسی محل و همچنین زمینه سازی برای افزایش تنش و شورشگری و ناامنی بينجامد.
این گزارش تازه، استدلال کرده که برخلاف درک معمول، رابطه میان ناامنی و تولید تریاک در مناطق روستایی افغانستان، رابطه ای حتمی نیست، بلکه این رابطه در نتیجه برنامه های دولت برای مبارزه با تولید تریاک و همچنین نوع عدم مصوونیت اقتصادی که ساکنان روستایی در نتیجۀ این برنامه ها و سایر پالیسی های دولت با آن روبه رو می شوند، به وجود میآید.
منبع گفته است که این تحقیق، اگرچه این مسئله را رد نمی کند که در کشت کوکنار، منافع اقتصادی گروه های شورشی نهفته است؛ اما تاکید می کند که تحقیقات عمیق تر در مناطق مختلف افغانستان، نمایانگر رابطه ای به مراتب پیچیده تر میان ناامنی، شورشگری و تولید تریاک است.
در خبرنامه علاوه شده است که دیوید منسفیلد، نویسندۀ این گزارش می گوید: “برای پالیسی سازان بسیار آسان است که کشت کوکنار را به گردن “طالبان” انداخته و استدلال کنند که گروه های شورشی مخالف دولت، دهقانان را به کشت خشخاش تشویق می کنند تا منافع اقتصادی خودشان را تامین کرده باشند.”
او می افزاید: “اما آنچه این تحقیق و سایر تحقیقات عمیق تر در عرصۀ تولید تریاک نشان می دهد، این است که تعداد قابل ملاحظه ای از ساکنان محلات، در عین زمانی که از برنامه های بازسازی و کمکی دولت حمایت می کنند، از حضور گروه های شورشی نیز در مناطق شان طرفداری می کنند؛ چون به باور آنها، حضور شورشیان در مناطق شان، زمینه را برای حضور کمرنگ نیروهای دولتی و کشت کوکنار فراهم می کند.”
منسفیلد می گوید: “این یک وضعیت بسیار پیچیدۀ سیاسی است که در آن بسیاری از ساکنان روستایی، تنها دریافت کنندگان منفعل کمک های دولت و حملات شورشیان نیستند، بلکه خود به عنوان عوامل سیاسی در محلات شان طوری عمل می کنند که زمینه برای تامین منافع خودشان فراهم شود.”
به گفتۀ واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان؛ این تحقیق نمی گوید که برای مبارزه با تولید تریاک در افغانستان، نباید هیچ کاری انجام داد؛ بلکه شواهد از دو منطقه زیر تحقیق (هلمند و ننگرهار) در این گزارش نشان می دهد که برای ممنوع قراردادن کشت کوکنار، باید انتخاب ها و گزینه های متعددی در نظر گرفته شود تا آسیب های احتمالی آن، کمتر از مفاد آن باشد.
به گفتۀ منبع، همچنین نیاز است تا تحلیل عمیق تری از عوامل و پیامدهای کشت کوکنار انجام شده و این تحلیل، شامل پالیسی های توسعه ای دولت شود.
قابل ذکر است که واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان (AREU)، یک نهاد مستقل پژوهشی مستقر در شهر کابل است که ماموریت آن، آگاهی دهی و تاثیرگذاری روی سیاست ها و فعالیت ها از طریق انجام وعرضۀ تحقیقات باكيفيت و مرتبط به پالیسی ها و راهکارها و انتشار نتایج به دست آمده، مى باشد.
