کابل(پژواک، ١٥ جدى ٩٣): غلام صديق مخترع که در يک کارخانۀ کوچک، با استفاده از ابتکارات خود وسايلى چون آبگرمى، ديگ و واترپمپ هاى افتابى و غيره را توليد میکند، از حکومت مى خواهد که او را حمايت کند.
اين مخترع افغان، در سال ١٣٢٩هجرى شمسى، در قريه اميرکلاى درۀ تنگى ولسوالى سيدآباد ميدان وردک چشم به جهان گشوده است. او میگوید که تا حال ٣٤٤ اختراع و ابتکار داشته است.
او که به مکتب نرفته و خواندن و نوشتن را از امام مسجد قريۀ خود ياد گرفته است، در مصاحبه اختصاصى با آژانس خبرى پژواک گفت که اولين اختراع او، ساخت يک راديو در سن چهارده سالگى بود که بدون برق و بطرى روشن مى شد.
او افزود چپرکت مخصوص که با وارد شدن شخص به اتاق به صدا درمى آيد؛ طياره اى که برعلاوۀ هوا و زمين، روى آب نيز حرکت کرده مى تواند؛ دستگاهى که پيش از سرازير شدن سيلاب به صدا در مى آيد؛ گازى که با بيدار شدن طفل به حرکت مى آيد؛ موتر آفتابى که بدون راننده در يک مسير حرکت کرده مى تواند؛ واترپمپ هايى که بدون نياز به هيچ نوع انرژى کار کرده مى تواند؛ و واترپمپ هايى که ذريعه باد و نور آفتاب آب مى کشد؛ ازعمده ترين اختراعات و ابتکارات او مى باشد.
صديق مخترع گفت: “اکنون مه به اين فکرهستم که گاو قلبه بسيار قيمت است؛ اگر شود که از طريق موترسايکل قلبه شود خوب ميشه؛ در همين فکر استم، ببينم که چه ميشه.”
اين مخترع افغان، افزود که اختراعات و ابتکارات خود را با مراجع ذيربط در ميان گذاشته و تاييد ارگان هاى مرتبط را نيز در دست دارد؛ اما تا حال به آن هيچ توجه نشده است.
او که در کارخانۀ کوچک خود در منطقۀ دوغ آباد شهر کابل، با پژواک صحبت مى کرد گفت که اين کارخانه را با امکانات دست داشته خود، ساخته است و در آن با استفاده از ابتکارات خود، برخى وسايل را توليد میکند و میفروشد.
در اين کارخانه که پنج ماه پيش ايجاد نموده، وسايل ساخت او چون ماشين بيل سازى، آبگرمى آفتابى، دست شويى که از نل آن با فشاردادن پا آب خارج میشود، انواع واترپمپ ها و ترانسفارمرها توجه را جلب میکرد. او علاوه کرد که در اين بخش، از چندين سال به اين طرف در مناطق مختلف شهر کابل کار کرده است.
وى با اظهار اينکه اين وسايل را به اساس فرمايش مردم میسازد، بدون ارايه آمار مشخص افزود که هزارها بيل، و شمار زيادى آبگرمى و ديگ هاى آفتابى، واترپمپ ها، ترانسفارمرها و وسايل ديگر ساخت خود را به فروش رسانده است.
او علاوه کرد به دليلى فروشات او محدود است که با درنظر داشت امکانات دست داشتۀ خود، توان توليد بيشتر را ندارد.
به گفتۀ صديق مخترع، در صورتى که امکانات توليد را دريابد و استفاده از وسايل ساخت او بين مردم به شکل گسترده رايج شود، اثر خوب بر اقتصاد کشور خواهد داشت،؛ زيرا اين وسايل هم ارزان است و هم اکثر آن، نياز به انرژى برق ندارد.
مخترع گفت که اگر از آبگرمى هاى ساخت او برعلاوۀ منازل، درهوتل ها، حمام ها، شفاخانه ها و اداره هاى رسمى ديگر استفاده شود، در کنار اثرات مثبت بر اقتصاد کشور، در حفظ پاکى محيط زيست نيز تاثير مثبت داشته مى تواند؛ زيرا برخى مردم براى گرم کردن آب از چوب و گاز کار مى گيرند که سبب آلودگى محيط زيست میشود.
موصوف افزود که امکانات مالى براى انکشاف توليدات خود ندارد و در حال حاضر، ازعوايد کارخانه خود به مشکل میتواند نيازمندى هاى فاميل را رفع کند.
محمد صديق مخترع عروسى کرده و ثمرۀ ازدواجش چهار پسر و دو دختر مى باشد؛ اما تمام فرزندان اوعروسى کرده و مخترع، اکنون با خانم بيمارش تنها در کابل زندگى مى کنند.
اين مخترع افغان، از دولت خواست که او را حمايت کند تا از اختراعات و ابتکارات او استفاده شود.
صديق مخترع که زمانى در فابريکه جنگلک کابل کار کرده است، از رييس جمهور خواست که اين فابريکه را فعال سازد تا از طريق آن، با استفاده از اختراعات و ابتکارات خود به توليد بپردازد.
فابريکه جنگلک که در سال ١٣٣٩ ايجاد و در بخش توليد وسايل فلزى و برقى، بسته بندى ماشين موتر و غيره فعاليت داشت، در اثر جنگ هاى دهۀ هفتاد تخريب شد و تا حال دوباره فعال نشده است.
صديق مخترع، فعال سازى دو باره اين فابريکه را مهم خوانده افزود که بارها با رييس جمهور پيشين حامد کرزى در اين مورد صحبت نموده؛ اما تا حال به آن توجه نشده است.
به گفته وى، اگر اين فابريکه فعال و زمينه کار به وى در آن مساعد شود؛ از طريق آن قادر خواهد شد که در کنار آموزش شاگردان زياد، وسايلى با کيفيت عالى توليد و به قيمت مناسب به بازار عرضه کند.
او به واترپمپ هاى ساخت خود اشاره نموده گفت که اگر در فابريکه جنگلک مقدار زياد همچو واترپمپ ها توليد و به زراعين توزيع شود، زراعت کشور بيشتر رشد، خواهد کرد.
موصوف افزود: “مه با انجنير محمد خان صاحب، معاون داکتر صاحب عبدالله ديدار کردم؛ او زياد اختراعات مره تمجيد کرد و وعده داده که درمورد فعال سازى فابريکه جنگلک، با داکتر صاحب اشرف غنى و داکتر صاحب عبدالله صحبت مى کند؛ اما مه از طريق رسانۀ شما از داکتر صاحب غنى مى خواهم که اين فابريکه را فعال کند تا از توليدات داخلى خود داشته باشيم.”
به گفته مخترع، زمانى در افغانستان بيکارى از بين مى رود و اين کشور خودکفا و داراى اقتصاد خوب میشود که به توليدات داخلى توجه شود.
وى علاوه کرد که اگر دولت، فابريکه جنگلک را فعال نمى کند و امکانات توليد را در اختيار او قرار نمى دهد، در چاپ کتابى که اختراعات و ابتکارات او در آن گنجانيده شده باشد، همکارى کند تا دست کم از اختراعات و ابتکارات او نسل هاى آينده استفاده کند.
اين مخترع سالخورده گفت: “يگانه آرمان مه اين است که از اختراعات مه استفاده شود تا مملکت ما خودکفا شود… مه تشویش این را دارم که اين آرمان را به گور نبرم.”
وى افزود: “خواست مه از رييس جمهور ما اين است که به مخترعين توجه داشته باشد؛ چرا که همين مخترعين بودند که جهان را تغيير دادند و همين مخترعين افغانستان را هم تغيير داده مى توانند.”
برخى افرادى که از وسايل ساخت صديق مخترع استفاده کرده اند نيز از حکومت مى خواهند که اين مخترع کشور را کمک کند.
محمد حسن سرورى رييس اتحاديه آهنگران کابل گفت که از بيل، ماشين توليد بيل و آبگرمى آفتابى صديق مخترع استفاده میکند.
موصوف افزود که وسايل يادشده، داراى کيفيت عالى مى باشد و به همين دليل به صديق مخترع فرمايش داده است تا هشت پايه ماشين ساخت بيل را براى او بسازد.
وى از حکومت خواست که صديق مخترع را کمک کند تا به آرمان هاى خود برسد.
همچنان شاکر احمد محصل انستيتيوت تعليمات تخنيکى و مسلکى افغان که در سه ماه زمستان، از صبح تا عصر و در فصل بهار پس از ظهر در ورکشاپ اين مخترع کار مى کند، گفت: “بسيار زياد چيزها چون ساختن ترانسفرمر، ماشين بيل، آبگرمى آفتابى و غيره را از مخترع صاحب ياد گرفته ام.”
وى نيز افزود که بايد از استعداد محمد صديق مخترع کار گرفته شود.
موصوف خاطرنشان کرد که از وسايلى چون ديگ و آبگرمى آفتابى ساخت مخترع استفاده نموده است و در کنار اين که مصرف ندارد، به خوبى نيازمندى را رفع مى کند.
به گفته او، اگر حکومت فابريکه جنگلک را فعال نمى کند، حداقل در قسمت ايجاد يک ورکشاپ بزرگ و مجهز، صديق مخترع را همکارى کند.
قابل ذکر است که در افغانستان، شمار ديگرى از مردم به خصوص جوانان و نوجوانان ابتکارات چشمگيرى چون ساخت طيارۀ کوچک، دوربين شب بين، دستگاه خنثى سازى ماين، موترسايکل آفتابى، سکواتور کوچک، واترپمپى که آب را به ارتفاع بلند بدون نياز به انرژى به زمين هاى زراعتى انتقال مى دهد و غيره داشته است.
کسانى که اين ابتکارات را داشته اند، مى گويند که اين وسايل را با امکانات دست داشتۀ خود ساخته و دولت آنها را همکارى نکرده است.
