کابل (پژواک، ٤قوس۹۴): نتايج تحقيق تازه “انستيتيوت مطالعات استراتژيک افغانستان” نشان ميدهدکه گروه هاى مخالف مسلح به شمول طالبان، حزب اسلامى و داعش، به طورگسترده از رسانه هاى اجتماعى براى جنگ اطلاعاتى در برابر دولت و متحدان آن کار ميگيرند.
اين تحقيق که حدود ١٠ ماه را در برگرفته، به بررسى نقش رسانه هاى اجتماعى به عنوان ابزار بيان و انتشار ايديولوژى ها و روايت هاى افراطى در افغانستان پرداخته و به طور خاص، هدف تحقيق اين است که شبکه هاى اجتماعى تا چه ميزان براى انتشار و ترويج روايت ها و ايديولوژى هاى سياسى الهام گرفته از مذهب، استفاده مى شوند.
يافته هاى اين تحقيق که براساس بررسى شبکه هاى مشخصى از گروه هاى مذهبى و مصاحبه با ٧٢ کاربر فعال فيسبوک در شهرهاى کابل، جلال آباد، هرات و مزارشريف تهيه شده، نشان ميدهدکه گروه هاى شبه نظامى مانند طالبان، حزب اسلامى و دولت اسلامى (داعش) به طور گسترده از رسانه هاى اجتماعى براى جنگ اطلاعاتى خود برضد دولت و متحدان آن استفاده ميکنند؛ اماشبکه حقانى که در حملات انتحارى وتخريبى فعال است، درصفحات اجتماعى وجود ندارد.
دراين تحقيق که بيشتر به بخش گفتار افراطگرايى تمرکزشده، آمده است که سقوط شهرکندز به دست طالبان در ماه ميزان سالجارى نشان داد که رسانه هاى اجتماعى به طور گسترده، توسط مخالفان مسلح به عنوان يک ابزار جنگى در مبارزات شان در برابر دولت و متحدان بين المللى آن استفاده مى شود.
در چند ساعت پس از عقب نشينى نيروهاى دولتى از شهر کندز، اخبار و تصاوير شبه نظاميان طالبان که بلافاصله شروع به عکس گرفتن درشهر کردند، در سراسر شبکه هاى اجتماعى در افغانستان منتشر شد.
در تحقيق آمده است: “علاوه بر بيانيۀ سخنگوى طالبان، طالبان محلى به شکل وسيع از صفحات محبوبى مانند فيسبوک، براى ارسال عکس هاى شان با شهروندان عادى و به اشتراک گذاشتن ويديوى نيروهاى جنگى درحال به دست گرفتن کنترول ساختمان هاى اصلى شهر استفاده نمودند.”
نعمت الله ابراهيمى يکتن ازاعضاى انستيتيوت مطالعات استراتژيک افغانستان، درنشست خبرى امروز گفت که شيوۀ تحقيق، طورى بوده که شبکه هاى مشخصى از گروه هاى مذهبى، تحت نظارت گرفته شده و درنتيجه، دونوع گروه هاى مذهبى مشاهده گرديده است.
به گفتۀ ابراهيمى، بعضى گروه ها ستيزه جو ومسلح اندکه عملاً درگير جنگ هستند که طالبان، حزب اسلامى، داعش وبعضى حلقات مربوط به آنها را احتوا ميکند.
اما وى گفت: “ما درکناراين، بعضى صفحات اجتماعى گروه هاى اسلامى ديگر را نيز بررسى کرديم که درکُل، رويکرد مسالمت آميز نسبت به قضيه افغانستان دارند.”
اين عضو انستيتيوت مطالعات استراتژيک افغانستان علاوه کرد که تحقيق نشان ميدهد که سياست منظم افراطگرايى درافغانستان وجود ندارد و نبود اين سياست، ميتواند پيامدهاى اجتماعى، فرهنگى، امنيتى وسياسى براى افغانستان داشته باشد؛ اما در کنار مبارزات مسلحانه عليه شورشگرى، به سياست منظم و اجتماعى و فرهنگى در امرمبارزه با افراطگرايى نياز است.
محمدعرفانى عضو ديگر اين انستيتيوت گفت که دراين تحقيق، گروه هاى مذهبى صلح آميز، جمعيت اصلاح و حزب التحرير و صفحات اجتماعى شمارى از علماى کشور نيز بررسى گرديده است.
قابل ذکر است که درسال هاى اخير، افغانستان گسترش چشمگيرى در شبکه هاى اجتماعى را تجربه کرده و افزايش امکان دسترسى به انترنت در سراسر کشور، فضاى جديد و رَوش هاى تازه يى براى برقرارى ارتباط و اتصال با يکديگر و جهان و بيان ديدگاه هاى خود در رابطه با طيف گسترده اى از مسايل اجتماعى، سياسى و امنيتى را فراهم نموده است.
