کابل (پژواک، ٣٠ ثور ٩٦): دو شرکت وارد کنندۀ تيل به نیروهای خارجی مستقر در افغانستان، با استفاده از فورم معافيت محصول گمرکى، حدود ١٤ ميليون ليتر تيل اضافى را وارد افغانستان کرده و از اين بابت، حدود ٤٠٤ ميليون افغانى قرضدار دولت مى باشند.
ان سى اس (Nordic Camp Supply) و ان اف سی (National Fuel Corporation LTD) به ترتيب شرکت های دنمارکی و افغانی هستند که تیل را با فورم معافیت، به افغانستان وارد نموده اند.
ان سى اس (NCS) شرکت دنمارکی است که به پایگاه هوایی کندهار، قوای نظامی کابل، کمپ آلمان در مزارشریف، میدان هوایی هرات و به چندین کمپ دیگر در سرتاسر افغانستان تیل و روغنیات عرضه می کند.
این شرکت که از حدود هفت سال به این سو در افغانستان فعالیت می کند؛ درحالی جاگزین شرکت سوپریم در افغانستان گردیده است که سوپریم با از دست دادن قرارداد نیروهای ائتلاف، با میلیون ها افغانی پول مقروضيت از افغانها، از افغانستان فرار کرد.
گمانه زنی هايی وجود دارد که شرکت ان سى اس (NCS) با عدم پرداخت نزدیک به ٣٣٠ میلیون افغانی به وزارت مالیه، به سوپریم ثانی مبدل گردد و با وجود این همه بدهی، اداره لوی څارنوالی هم تا به حال امر ممانعت سفر و فعالیت این شرکت را جاری نساخته است.
ان اف سی (NFC) شرکت افغانی است که به پایگاه هوایی بگرام، تیل و روغنیات عرضه می کند.
به اساس مکتوب مورخ ٦- ثور ١٣٩٦ وزارت ماليه که کاپى آن، در اختيار پژواک قرار گرفته، معاون اول ریاست جمهوری به تاریخ ٢٢ قوس ١٣٩٤، معاون اول اداره لوی څارنوالی در امور قضایی را در راس یک هیئت برای مشخص شدن مقدار اضافه انتقال تیل شرکت های ان سی اس (NCS) و ان اف سى (NFC) گماشته بود و هيئت گزارش این بررسی ها را با رییس جمهور محمد اشرف غنی شریک ساخته و رييس جمهور، بعد از ملاحظه به وزیر مالیه هدایت داده بود تا در زمینه اقدام نماید.
در يک مکتوب مورخ ١٤ حمل ١٣٩٦ وزارت ماليه به اساس گزارش هيئتى که از سوى رياست جمهورى توظيف شده بود، نوشته است که شرکت ان سى اس (NCS) با استفاده از فورم معافیت از مراجع مربوط به وزارت مالیه، در سال ١٣٨٧ تا ١٣٩٠ بیش از ١١،٤ میلیون لیتر تیل اضافه انتقال را از رقم منظور شده، بدون پرداخت محصول، ماليه و سایر عوارض گمرکی از بنادر تورخم، سپین بولدک و شیرخان به کشور وارد نموده و از این بابت به شمول جرايم تاخير، نزدیک به ٣٣٠ میلیون افغانی را در ظرف سه روز به رياست گمرک کابل مراجعه و در تاديۀ مقدار فوق اقدام نمايد.
به همين ترتيب، در یک مکتوب مورخ ٢٨ حمل ١٣٩٦معینیت عواید و گمرکات وزارت مالیه، از شرکت ان سى اس (NCS) خواسته شده که ظرف يک هفته در تحویلی محصول و سایر عوارض گمرکی مقدار اضافه انتقال تیل، اقدام نماید.
همچنان در مکتوب مورخ ١٤ حمل ١٣٩٦ وزارت ماليه، تصريح شده است که شرکت ان اف سى (NFC) با استفاده از فورم معافیت از مراجع مربوط به وزارت مالیه، در سال ١٣٨٩ بیش از ٢،٦ ميليون ليتر تيل اضافه انتقال را بدون پرداخت محصول، ماليه و سایر عوارض گمرکی، از بندر تورخم وارد کشور نموده و از این بابت، بايد به رياست گمرک کابل مراجعه نموده به شمول جرايم تاخير، ظرف سه روز در تاديه مبلغ بيش از ٧٤ میلیون افغانی اقدام نمايد.
اما در مکتوب مورخ ٦- ثور ١٣٩٦ مديريت عمومى معافى رياست عمومى گمرکات وزارت ماليه آمده است: «به تاسى از هدايت فوق مقام عالى رياست جمهورى، اين اداره ذريعۀ مکاتيب متعددى پيرامون تاديه محصول و ساير عوارض گمرکى مقدار اضافه انتقال شرکت محترم ان سى اس(NCS) و نشنل فيول کارپوريشن (NFC) به سمع شان رسانيده شده؛ اما تا کنون کدام اقدام منجانب شرکت هاى محترم صورت نگرفته است.»
در اين مکتوب، از ریاست عملیاتی گمرک خواسته شده است که نمبر تشخیصیه (TIN) این شرکت ها را تا هدايت ثانى مسدود سازد؛ تا به تادیه محصول و سایر عوارض گمرکی مواد نفتی اضافه انتقال، اقدام نمایند.
شرکت ان سى اس دنمارکى –
اما نادر درانى کارمند ارتباطى شرکت ان سى اس، به آژانس خبرى پژواک گفت که گمرکات یک سیستم پیچیده دارد و این، یک مشکل میان وزارت مالیه و قوت های نظامی ناتو می باشد و شرکت های تورید تیل، کدام اشتباهی نکرده و تیل را که وارد کرده، خود ناتو تسلیم شده است.
موصوف افزود که ناتو، از تسلیم دادن تمامی تیل های وارداتی به وزارت مالیه گزارش داده و وزارت ماليه نيز اخيراً مکتوب داده است که به شرکت ها کاری نداشته باشند و این مشکل، با ناتو حل می گردد.
او افزود: «ما اسناد داريم که این تیل را ما در سال های ١٣٨٧ و ١٣٩٠ از پاکستان برای قوت های ناتو وارد کرده بودیم و پاکستان، آن قدر تیل ندارد که ازآنجا ما وارد کنیم و در بازار بفروشیم؛ تیل را ما از کشورهای عربی خریداری کردیم و از طریق پاکستان به افغانستان آمده است.»
به گفته او، تیلی را که برای مصرف نیروهای ناتو می آورند، هرگاه استندرد آن را به رییس دولت نشان بدهند و ببیند، می فهمد که چگونه تیل است.
موصوف افزود: «همین حالا رییس جمهور تان از این تیل استفاده کرده نمی تواند؛ وزارت مالیه هم غلط کرده دزدهای حرفه یی را نمی گیرد، شرکت هایی که پاک و صاف است، مشکل ندارند و پیسه نمی دهند، پشت آن ها را می گیرد.»
وی ضمن هشدار به آژانس خبری پژواک گفت که در حال حاضر این مشکل رفع شده، از نشر این موضوع صرفنظر شود و در صورتی که چیزی اضافه نوشته شود، شرکت يادشده مجبور می شود در محکمۀ حقوقى بين المللى (Legal International Court) در کالفورنیا از پژواک شکایت کند.
اما او درحاليکه از يکسو از حل اين مشکل صحبت مى کند، از سويى مى گويد قرار است که هفته آينده مسوولان شرکت، با رياست گمرکات نشستى داشته باشد تا مشکل به کلى حل شود.
اما اين منبع، دقايقى بعد با پژواک تماس گرفت و گفت: «با رهبری خود صحبت کردم، در مورد راپور شما کدام نظرمنفی و مثبت نداریم، اگر می خواهید معلومات بیشتر به دست بیاورید، آن را از ریاست گمرکات یا حمایت قاطع و ناتو بگيرید، دفتر هماهنگی گمرکات هم می تواند شما را در این راستا همکاری بکند، ما در این مورد کدام نظر نداریم، ما کدام اخطارهم نداده ایم.»
شرکت ان اف سى افغانى –
عظیم الله نماینده شرکت ان اف سی (NFC) به آژانس خبری پژواک گفت که تیل اضافه نیامده، مشکل در گمرک تورخم، دیتابيس و طی مراحل بوده؛ زیرا در آن زمان معافیت برای یک ماه بود و تیل اضافه، از یک فورم معافیت به فورم معافیت دیگر انتقال پیدا کرده است.
او افزود: «اگر اضافه هم آمده باشد ما همراه با گمرکات، وزارت مالیه و حتی از بخشی که معافیت گرفتیم، گپ زدیم و از یک یک لیترش که به مرجع مربوطه رساندیم، رسید داریم؛ یعنی اینکه همۀ تیل رسیده است.»
به گفتۀ وی، در صورتی که شرکت شان معافیت نمی داشت، گمرک تورخم چگونه اسناد شان را طی مراحل می کرد و اسناد (T1) را در اختیار آنان قرار می داد و گذشته از آن، در گمرک کابل چرا اسناد موترهای حامل تیل، طی مراحل شده است.
موصوف گفت: «اگر یک کم اشتباه از ما بوده، زیادتر اشتباه از آن ها بوده؛ زیرا هنگامی که ما معافیت نداشتیم، چرا از بندر تیر شده و در کابل متوقف نشده است؟»
نماینده شرکت ان اف سی (NFC) افزود که مطرح شدن مقروضیت بیش از ٧٤ میلیون افغانی اين شرکت از سوی وزارت مالیه، در حد یک بررسی است و فیصله نهایی نشده است که باید این مقدار پرداخت گردد.
به گفته او، تمام مقروضیت آن ها با در نظرداشت پرداخت محصول، مالیه، عوارض گمرکی و جرایم تاخیر، ده میلیون افغانی هم نمى شود؛ اما حدود ٧٤ ميليون بر آورد کرده است، مسوولان اين شرکت نارضایتی خود را با وزارت مالیه و گمرک شریک ساخته و در صورتی که مشخص شود، حاضر به پرداخت مقدار فیصله شده می باشند.
نيروهاى امريکايى و حمايت قاطع
تورن بل سالوین (Bill Salvin) سخنگوی نیروهای امریکایی و حمایت قاطع در افغانستان، در مورد تیل اضافه انتقال و عدم پرداخت محصول، ماليه و سایر عوارض گمرکی به دولت افغانستان از سوی شرکت های ان سى اس (NCS) و ان اف سی (NFC) گفت: «بدبختانه در حال حاضر ما هیچ چیز نداریم که همراه با شما شریک سازیم.»
موصوف افزود که موضوع محصول و مالیه، مربوط به مقام ها و حکومت افغانستان می شود، از آن ها پرسیده شود.
وی علاوه کرد: «در سال های ٢٠٠٨ تا ٢٠١١ ماموریت به عهده آیساف (ISAF) بود و این ماموریت در ٢٠١٤ به پایان رسید و در ماموریت ما این موضوع اتفاق نیفتاده است.»
پژواک خواست از اقدامات اخیر وزارت مالیه در قبال این موضوع معلومات به دست آورد؛ اما اجمل حمید عبدالرحیم زی سخنگوی وزارت ماليه به پژواک گفت که براى پاسخ به همچو موضوع نیاز به وقت بیشتردارد.
اين در حالى است که به اساس يک گزارش پژواک، کميسيون مالى و بودجه ولسى جرگه در ٢٥ ثور سال روان گفته است که درحدود چهار سال (از اول سرطان۱۳۹٠ الی دهم جدی ۱۳۹۴) از طريق معافيت تيل از ماليه، اضافه از ٢٠ ميليارد لیتر تيل وارد کشور شده؛ اما تنها هشت ميليارد آن ثبت سيستم گرديده و در کُل، اين معافيت سبب کاهش ١.٧ ميليارد دالر در عوايد دولت شده است.
کمیسیون در نتیجه تحقیقاتى که انجام داده، گفته است که اسناد ارایه شده و اظهارات مسوولان وزارت مالیه، ریاست تشریفات وزارت امور خارجه، وزارت های دفاع ملی و امور داخله و نيروهاى خارجی مستقر در کشور نشان مى دهد که از اول سرطان۱۳۹٠ الی دهم جدی ۱۳۹۴ برای نيروهاى خارجی مستقر در افغانستان و وزارت های دفاع ملی و امور داخله، ۲۲۱۷ فورم معافیت تيل وارداتى اجرا شده است، که در نتیجه آن ۲۰ میلیارد و ۹۰۰ هزار لیتر تیل وارد کشور گرديده است.
اين درحالی است که برخى منابع ديگر، به پژواک گفته اند که سالانه بیش از ٢،٥ میلیون تٌن مواد نفتی به ارزش حدود سه میلیارد دالر امریکایی با استفاده از فورم معافیت، وارد افغانستان می شود و از این رقم حدود یک میلیارد آن بالای نیروهای امنیتی و دفاعی افغان (ANDSF) به مصرف می رسد و متباقی به بازار های داخلی عرضه می گردد. پول این مواد از سوی ایالات متحده امریکا پرداخت شده است.
افزون بر آن، نیروهای ائتلاف و ناتو، مقدار زیادی مواد نفتی را برای استفادۀ خود به افغانستان وارد می کنند؛ اما ارزش قرارداد آن به مردم عام معلوم نیست.
به گفته منبع، حداکثر روغنیات از روسیه، آذربایجان، ترکمنستان و ایران وارد می شود، از پاکستان و برخی کشورهای اروپایی چون یونان نیز به افغانستان مواد نفتی عرضه می کنند.
