کابل (پژواک، ٢٥ قوس ٩٦): رشوت گرفتن از موترهاى مسافربرى و زورگويى برخى افراد در شهر کابل؛ برعلاوۀ بى نظمى، سبب شده است که موترهاى زورمندان و رانندگان رشوت دهنده، بدون نوبت کار کنند و حق ديگران زير پا شود.
به اساس معلومات رياست انسجام و انکشاف ترانسپورت باربرى و مسافربرى وزارت ترانسپورت؛ خدمات ترانسپورتى شهر کابل، در٣٣ مسير و ٤٥٠ ايستگاه تنظيم شده است.
آژانس خبرى پژواک، اين خدمات را در ايستگاه هاى پنج نقطۀ مزدحم شهر (شاه دو شمشيره (ع)، سينما پامير، چوک سپاهى گمنام، کوته سنگى و سراى شمالى) بررسى کرده است.
رانندگان در ايستگاه سراى شمالى شکايتى نداشته؛ اما برخى ها در چهار ايستگاه ديگر که شامل ١٣ مسير مى شود، گفته اند کسانى که هفته وار ٧٠٠ تا ١٤٠٠ افغانى به پوليس ترافيک و يا شخص موظف براى تنظيم موترها مى پردازند، مى توانند بدون نوبت از ايستگاه ها مسافر بگيرند.
افراد داراى معلوليت، براى تنظيم موترها در ايستگاه ها از سوى اتحاديه ها و شرکت هاى مسافربرى در هماهنگى با بخش ذيربط وزارت ترانسپورت، توظيف شده و از هر موتر ده تا ٢٠ افغانى اخذ مى کنند.
رانندگان مى گويند کسانى که به پوليس ترافيک پول مى پردازند و يا موترهاى آنها مربوط به زورمندان است، مى توانند روزانه در يک مسير چندين بار بيشتر از رانندگانى رفت و آمد کنند که پول نمى پردازند.
غصب جاده از سوى زورمندان
بی نظمی موترها در نزدیکی پل ميرويس ميدان (کوته سنگی) بیداد میکند. در این ساحه ایستگاه موترهای لینی موجود نیست؛ اما ده ها موتر (مرسديس) مربوط به افراد زورمند، با حرکت خلاف دست جاده از اين محل مسافر مى گيرند.
جاوید که در مسیر یادشده رانندگى می کند، گفت که ايستگاه موترهاى کمپنى، در نزديکى شفاخانه سپين غر است؛ اما موترهاى زورمندان از سراى هراتى تا به پل کوته سنگى، صدها متر بى دست مى روند و به زور از آنجا مسافر مى گيرند.
او درحاليکه مى گفت پوليس مانع اين کار غيرقانونى نمى شوند، افزود: «اگر ما پنج پیره برویم، آن ها (موترهاى زورمندان) هشت پیره می روند.»
موصوف افزود که نصف موترهاى مسافربرى اين لين، مربوط به زورمندان می باشد و متباقى از مردم بیچاره يى است که مطابق قانون ترافيک، در ايستگاه مشخص توقف می کنند و ساعت ها منتظر پيدا کردن مسافر مى باشند.
خبرنگار پژواک، در غرفه پولیس ترافیک کوته سنگى، با موظفین پوليس صحبت می کرد که يک راننده وارد غرفه شد و خواستار بازپسگيرى نمبر پليت موترش شد، که پوليس ترافيک آن را به دلیل عدم پرداخت ٣٠٠ افغانی جریمه با خود آورده بود.
این راننده بدون گرفتن نام قوماندان، خطاب به پولیس ترافیک گفت: «موتر از قوماندان است، پارچه ات را پس بگیر، پلیت را بده و مرا جگرخون نکن.» اما موظفين ترافيک از دادن نمبر پليت موتر، خوددارى مى کردند.
يک راننده مسیر کوته سنگی- کمپنی که صدها متر بی دست آمده بود، در جواب سوال پژواک که چرا عمل خلاف را انجام می دهد؟ گفت: «چطور کنیم، همین جا جای بی نظمی است، کُلگی بی نظمی می کنند، تنها موتر ما نیست و ما هم بی نظمی می کنیم؛ چون مالک ما گفته است که بی دست بالای شان برو.»
موصوف افزود که اول، باید جلو پول گرفتن روزانه و هفته وار پولیس ترافیک از رانندگان گرفته شود تا بی نظمی به میان نیاید؛ چون ده ها موتر با پرداخت رشوت به پوليس ترافيک، از سرای هراتی تا نزديک پل کوته سنگى بی دست می آیند.
اما یک تن از افسران پولیس ترافیک در کوته سنگی که از ذکر نامش خوددارى کرد، گفت که حدود ٨٠ موتر مربوط به «قوماندانان جهادی و زورمندان»، حدود پنجصد متر جاده را از سرای هراتی تا نزديکى پل کوته سنگی، خلاف دست مى پيمايند و از وسط جاده بدون نوبت مسافر می گیرند.
به گفته او، هرگاه پولیس ترافیک یکی از موترهایی را که خلاف دست جاده حرکت می کند، پارچه جریمه بدهد، نزدیک شام ده ها تن با برچه و چاقو آمده تهدید می کنند و حوزه امنیتی هم با آنان همکاری نمی کند.
موصوف با رد اینکه پولی از موترهای مسافربری دریافت نمی کنند، افزود: «کوته سنگی بدترین و مزدحم ترین ساحه در شهر کابل می باشد که شش ایستگاه غیر قانونی دارد، حرف اول را زورمندان می زنند و کار کردن در اینجا دشوار است و آدم را با مشکلات روانی روبه رو می سازد.»
وی با تاکید گفت: «از طرف شام ما به مشکل جاده را باز می کنیم و توانایی مقابله با موترهای زورمندان را نداریم و حتی رانندگان آن با دادن دشنام با ما درگیر می شوند.»
برخی رانندگان دیگر مسیر چهارراهی قنبر، مرکز شهر و سراى شمالى در نزديکى پل کوته سنگی می گویند که آن ها فقط از هر نوبت، ده افغانی به نماینده معلولین (تنظيم کننده موترها) می پردازند؛ اما در قسمت های وسطی پل به طرف چهارراهی قنبر، رانندگان برخی موترها بدون نوبت مسافر می گیرند.
محمد ایوب راننده در مسیر کوته سنگی- چهارراهی قنبر گفت: «ما در لین ساعت ها منتظر می مانیم؛ اما بعضی موترها با حق دادن به نماینده لنگ ها و ترافیک، بدون نوبت از بغل پل سواری می گیرند.»
موصوف افزود که برای حل این مشکل، تا به حال چندین بار دسته جمعی نزد آمر ساحوی پولیس ترافیک در کوته سنگی مراجعه کرده اند؛ اما این مشکل کماکان باقی است.
ايوب، نگفت راننده هايى که بى نوبت مسافر مى گيرند، چه مقدار رشوت مى دهند؛ اما برخى ها در ايستگاه موترهاى مسافربرى مسيرهاى ده دانا، دوغ آباد و چهلستون در مقابل زیارت «شاه دو شمشیره علیه الرحمه» و سينما پامير، مدعى اند راننده هايى که بى نوبت مسافر مى گيرند، به پوليس ترافيک و يا کسى که براى تنظيم موترها توظيف شده، هفته وار تا ١٤٠٠ افغانى رشوت مى دهند.
اختر محمد يک تن از اين راننده ها که در مسیر ده دانا کار مى کند، گفت که در مسيرهاى ده دانا، دوغ آباد، کوته سنگى و چهلستون، رانندگان صدها موتر با پرداخت رشوت بى نوبت مسافر مى گيرند.
وی افزود: «بارها افراد بدمعاش و زورگیر، موترهای شان را در مقابل موتر من درحالیکه نوبتم بوده، ایستاد کرده و پر شده رفته است؛ اما زمانی که سر و صدا هم بکنیم، کسى صداى ما را نمى شنود.»
وی گفت: «هرگاه من از پیش سینما پامیر، سر پل و شاه دو شمشیره مسافر بگیرم و پول ندهم، ترافیک مرا ٣٠٠ افغانى جریمه می کند؛ درحالیکه موتر دیگری که پول می دهد، در پهلوی من ایستاد کرده و سواری بگیرد، او را چیزی نمی گوید.»
سالم راننده ديگرى که از سر پل شاه دو شمشیره بی نوبت مسافر می گرفت، گفت: «ترافیک ها روزانه صد افغانی و هفته وار ٧٠٠ افغانی می گیرند و اجازه می دهند که بی نوبت سواری بگیریم.»
به گفته او، هر گاه در لین منتظر بماند، از شش پیره اضافه تر رفت و آمد کرده نمی تواند؛ اما اگر بی نوبت مسافر بگیرد، روزانه ٩ پیره رفت و آمد کرده می تواند.
حمیدالله که در سه مسیر (دارالامان، ده دانا و دوغ آباد) رانندگى می کند، بدون ارايه جزييات، دادن رشوت به پوليس ترافيک را تاييد کرد و گفت: «اگر بی نوبت بروم، روزانه ده پیره رفت و آمد می کنم؛ اما هرگاه در لین باشم از هشت پیره بیشتر نمی شود.»
پرداخت رشوت براى انتخاب مسير کوتاه
یک راننده ايستگاه شاه دو شمشيره که در لين دوغ آباد کار مى کند و خود را احمدجان معرفى کرد، گفت موترهايى که در لین کار می کنند، مقید به رساندن مسافر تا ایستگاه آخر در ده دانا و دوغ آباد می باشند؛ اما به موترهايى که به نماینده معلولين پول بیشتر می دهند، اجازه داده مى شود که با عين کرايه، مسافرين مناطقى تا سه راهی علاوالدین را که در موقعيت نزديک واقع است، بگيرند.
به گفته او رانندگانى که اين اجازه را در بدل پرداخت رشوت پيدا مى کنند، مى توانند زودتر برگردند و مخصوصا هنگام شام، چندين مرتبه رفت و آمد کنند.
وی گفت: «ما چندین بار با دریوران، جنگ کردیم؛ اما زور ما نمی رسد که مانع شان شویم.»
با اين حال، مجیب الله از معلولينى که براى تنظيم موترها در شاه دوشمشيره موظف است گفت که او از هر موتر با در نظرداشت کرايه لين، ده و يا بيست افغانى در هر نوبت اخذ مى کند و از کسى براى انتخاب مسير کوتاه و يا دادن نوبت، پول اضافه نگرفته است.
اما او افزود: «حدود ٦٠ موتر که از سر پل شاه دو شمشیره سواری می گیرند، هر موتر هفته وار ٨٠٠ افغانی به ترافیک می دهد و بدون نوبت سواری می گیرد.»
اما موظفین پولیس ترافیک در نزدیکی زیارت شاه دو شمشیره، اخذ هر نوع پول از راننده های موترهای مسافربری را رد کرده و گفتند که اجازه ندارند که بيشتر از اين، با رسانه ها صحبت کنند.
نشانى شدن موترهاى رشوت دهندگان
محمد قاسم نماینده معلولین و یک تن از مسوولین تنظیم موترهای مسیر ارزان قیمت، بگرامی و کارته نو در نزدیکی سینما پامير گفت که حدود ٢٦٠ موتر در نزدش ثبت می باشد؛ اما برعلاوۀ آن یک تعداد موترها در این مسیر با پرداخت رشوت به پولیس ترافیک، بدون نوبت مسافر می گیرند.
موصوف افزود: «سال گذشته حدود ١٢٠ موتری را که به ترافیک حق می دادند و در موترهای شان علامت های مختلف (گذاشتن ناک پلاستيکى در پيش روى موتر و چسپاندن علامه هاى مختلف) داشتند، گیر کردم و به ترافیک گفتم که چرا از این موترها پول می گیرید؟ گفت که تو به آن ها کار نداشته باش؛ مرا آمرم گفته که این کار را بکو.»
قاسم خاطر نشان کرد که این عملکرد غیرقانونی پولیس ترافیک، سبب می شود تا موترهای لین که به نوبت مسافر می گیرند، خالی بمانند و موترهايى که بی نوبت مسافر می گیرند، زود پُر شده و بروند.
یک تن از کلینرهای موترهای مسیر کارته نو، ارزان قیمت و بگرامی که بدون نوبت در سينما پامير مسافر سوار می کرد، گفت تا به پولیس ترافیک حق ندهد، اجازه نمی يابد که بدون نوبت مسافر بگیرد.
وی بدون ارايه جزئيات افزود: «ترافیک از کسی روزکی و از کسی هفته گکی پول می گیرد و به موترهايى که حق میتن، یک تاپه می زنند و تمامی موترهای تاپه دار پیسه میتن.»
اين در حالى است که به اساس گزارش ها، اين عملکردهاى غيرقانونى و همچنان اخاذى ها از دست فروشان و غرفه داران، از عوامل بى نظمى در سيستم ترافيک و بندش راه ها در شهر کابل شده است.
آژانس خبری پژواک، از محمد شفیق سعیدی رییس عمومی ترافیک، در مورد بی نظمی ها و اخاذی های درون شهری از سوی پولیس ترافیک در کابل پرسید؛ اما وی گفت که قوماندانی امنیه کابل، باید جواب بدهد.
بصیر مجاهد سخنگوی قوماندانی زون ١٠١ آسمایی کابل گفت که پوليس، شکايت هاى موجود در مورد پرداخت رشوت رانندگان به پوليس ترافيک و نمايندگان معلولين را با جديت پيگيرى مى کند.
