شهرباميان (پژواک،٧ قوس٩٠): با آنکه دو معدن ذغال سنگ در ولایت بامیان وجود دارد؛ اما مردم از اينکه قيمت اين مادۀ سوختى دو چند شده است، شکايت دارند.
آنان ميگويند که پروسۀ استخراج ذغال از اين دو معدن درولسوالی هاى کهمرد و سیغان، به شکل عادى جريان دارد؛ اما با آنهم به جايى که قيمت ذغال کاهش يابد، رو به افزايش است.
مسوولان محلى باميان ميگويند که در این معادن، هزاران کارگر در بیش از یکصد صوف مشغول کاراند و روزانه، دهها موتر ذغال سنگ بارگیری شده و به مقصد ولايات دیگر انتقال می یابد؛ اما ذغال در خود باميان کمتر و با قيمت بالا عرضه ميگردد.
مردم بامیان، بخاطر دوبرابر شدن قیمت ذغال، انتقاد نموده و از دولت میخواهند که محصول ذغال سنگ را کم نماید تا مردم بى بضاعت، توانايی خرید آنرا داشته باشند.
محمد امین باشندۀ قریه زرگران مرکز بامیان، به آژانس خبرى پژواک گفت که او يک بوری پنجاه کيلويى ذغال سنگ را به ٣٥٠ افغانی خریده است؛ درحالیکه سال گذشته در همين وقت، اين مقدار ذغال ١٧٠ افغانی بود.
وی افزود که با آنهم، او اينک پنج بوری ذغال خریده، که کفایت زمستان را نخواهد کرد و مجبور است که چند بوری دیگر نیز خریداری نماید؛ اما پول برای خرید آن ندارد.
محمد امين علاوه کرد: “مه يک مامور دولت استم و سه هزار افغانی معاش دارم؛ با اى معاش، چطور ميشه که کُل مصرف خانه را پوره کنم، دولت بايد قيمت هاره کم کنه.”
اما محمد جان ذغال فروش در بازار بامیان گفت که آنها ذغال را گران میخرند و آنرا با درنظرداشت سنجش مفاد خود، به فروش ميرسانند.
به گفتۀ وى، راننده گانى که ذغال را از معدن کهمرد، به شهر باميان انتقال ميدهند، میگویند که از يکسو محصول ذغال و از سوى ديگر قيمت تيل، بلند رفته و آنها ناگزيراند که آنرا گران بفروشند.
کهمرد، يکى از ولسوالى هاى دوردست باميان بوده و در سرحد ولايت بغلان واقع است.
قيمت چوب نیز در بامیان بلندرفته و يک خروار (٨٠ سیر) آن، هشت هزار افغانی به فروش میرسد؛ درحالیکه سال گذشته در همين وقت، به پنجهزار افغانى عرضه ميشد.
مرادعلى مالک هوتل “سخى نمبر يک” در شهر باميان، گفت که آنان براى گرم کردن هوتل، از ذغال سنگ و براى پخت غذا، از چوب استفاده ميکنند.
وى افزود که اگر چوب گران باشد، قيمت غذا و بودوباش در هوتل، بلند ميشود و درصورتیکه نرخ مواد سوخت مناسب باشد، غذا و کرايۀ هوتل ارزان ميباشد.
اما محمد سرور رانندۀ کاماز باربرى گفت که چوب در کابل نيز قيمت شده است و وى چوب را از منطقۀ تانک لوگر کابل خريدارى نموده و به باميان انتقال ميدهد.
چوب، عمدتاً از ولايات جنوب وارد کابل ميشود.
اين راننده افزود که تيل نيز قيمت شده و کرايۀ کابل تا باميان، براى شان بلند تمام ميشود؛ آنان مجبوراند که چوب را در باميان، با درنظرداشت مصارف و مفاد خود بفروشند.
محمد سرور علاوه کرد که او پس از تخليۀ چوب، ذغال سنگ را از باميان به کابل انتقال ميدهد.
قيمت گاز مايع نيز در باميان بلند است؛ يک کيلو گاز در هفتۀ گذشته، ١١٠ افغانى بود و با آنکه حالا به ٨٠ افغانى رسيده، شمارى از مردم شکايت دارند که توان خريدارى آنرا ندارند؛ يکماه قبل قيمت يک کيلو گاز٤٥ افغانى بود.
حسين على که بالون گاز را به يکى از دکان هاى شهر باميان آورده بود، گفت: “مه دو کيلو گاز خريديم و تنها بالونه از طرف شو بخاطر روشنى، ده خانه در ميتم.”
وی علاوه کرد که توان خريدارى گاز را بخاطر پخت و پز و گرم کردن منزل ندارد و حتى حالا از کوهی که پر از برف است، به خانه هيزم مى آورد.
اما محمدعلى گازفروش در شهر باميان گفت که آنها گاز را از شهر غزنى انتقال ميدهند؛ به علت اينکه گاز در آنجا قيمت شده، آنها هم آنرا در باميان گران ميفروشند؛ در غير آن ضرر میکنند.
مردم باميان از شاروالى ميخواهند که نرخ ها را کنترول کند؛ اما انجنير خادم حسین فطرت شاروال شهر بامیان گفت که شاروالی، در بازار آزاد و بالای نرخها نمیتواند کنترول داشته باشد.
وی افزود: “ما وقتی میتوانیم بازار را کنترول نماییم که عرضه داشته باشیم.”
فطرت گفت که وقتی چیزی برای عرضه نداشته باشیم؛ کنترول، قابل قبول تاجران و دکانداران نخواهد بود.
وی علاوه کرد: “مشکل اساسی مردم بامیان در زمینۀ سوخت، اختیار نداشتن بامیان از معادنش است.”
شاروال افزود: با آنکه تلاش دارند که براى این مشکل بخصوص در زمینۀ سوخت، راه حل پیدا شود؛ اما تصمیم گیرندۀ اصلی در مورد ارزان کردن قیمت ذغال سنگ، تصدی ذغال سنگ شمال میباشد.
انجنير على مدد معاون فنى رياست تصدى ذغال سنگ شمال گفت: معادن ذغال به شمول ولايت باميان، تحت ادارۀ آنها بوده؛ اما کدام تغييرى در محصول ذغال به ميان نيامده است.
وی افزود: محصولى که قبلاً تعیین شده بود، حالا هم اخذ ميگردد و تصدى ذغال سنگ شمال، از يک تُن ذغال در معادن باميان، ٦٠٠ افغانى اخذ ميکند.
اما انجنير على مدد تصريح کرد: امکان دارد کارگرانى که ذغال را در باميان استخراج ميکنند، از اينکه خريداران آن در فصل سرما بيشتر شده است، ذغال را پس از پرداخت محصول به دولت، بالاتر از ٦٠٠ افغانى بفروشند.
به گفتۀ وى، در اينصورت تصدى ذغال سنگ شمال، حق تصرف را ندارد و اين کار مطابق بازار آزاد، صورت ميگيرد.
از سوى ديگر، محمدنسیم آمرعمومی برکيت کابل رياست ذغال سنگ تصدى شمال ميگويد که سال گذشته، مقدار توليد تصدى ذغال سنگ شمال، به بيش از ٧٢٥ هزار تن مى رسيد.
وى اظهار اميدوارى کرد که تا ختم سال روان، مقدار توليد ذغال سنگ در کشور، به يک ميليون تن افزایش یابد.
