شهرباميان (پژواک،٣ثور٩١): حدود ٢٨٠٠ محصل پوهنتون باميان به علت نبود ليليه، دراتاق ها و محلات کرايى نمناک زندگى ميکنند و اين وضعيت را براى خود مشکل و طاقت فرسا ميدانند.
بيشتر این محصلین، اتاق هايى را در پسکوچه هاى عقب بازار باميان، که قبلاً از آن به حيث گُدام اموال دکانداران استفاده ميشد، به کرایه گرفته اند؛ اما تعداد محدودی که توانايی اقتصادی خوب دارند، توانسته اند برای خود حويلی به کرایه بگیرند و به شکل دسته جمعى زندگى کنند.
کوچه های پُر ازکثافات و سروصدای موتر وعبورومرور مردم بخصوص دکانهاى آهنگرى، وضعيت را دگرگون ساخته و محصلين در همینگونه شرايط بودوباش مينمايند.
آب آشامیدنی نیز در بازار بامیان، به ندرت پیدا میشود و محصلین مجبوراند که آب مورد استفادۀ خود را از مساجد تهيه کنند.
بيشتر اين محصلین که از ولایات بلخ، کندز، تخار، غزنی، دایکندی، غور، لوگر، ننگرهار و پروان هستند، به سربردن در چنين وضعى را براى خود، مناسب ندانسته و خواستار توجه مسوولان امور هستند.
خان محمد باشندۀ ولایت ننگرهار محصل سال اول پوهنځى زمین شناسی پوهنتون بامیان، ميگويد که در پوهنتون، لیلیه وجود ندارد و آنها يک اتاق را در یک پسکوچه به کرايه گرفته اند، که بیشتر دکانداران از آن، به حيث گدام اموال استفاده ميکردند.
وی به آژانس خبرى پژواک گفت: ((ما چهار محصل، یک اتاق نمناک را به سه هزار افغانی کرایه گرفته ايم و اگر وضعيت به همين منوال ادامه يابد، بهتر است که به ولایت خود برگرديم و حداقل يک کار ديگر نماييم. ((
اين محصل علاوه کرد که او نابلد است و با کسى شناخت ندارد که اتاق خوب برايش ميسر شود؛ از همين جهت کرايه و مصارف ماهانه براى شان گران تمام ميشود.
پوهنتون باميان، براى محصلينى که ليليه ندارند، ماهانه ١٨٠٠ افغانى اعاشه ميدهد.
اما محمد افضل یکی از محصلین جدیدالشمول از ولایت پروان گفت: ((برای ما تا هنوز اعاشه هم داده نشده و مسوولین پوهنتون به ما گفته اند که فقط بدیل اعاشۀ ١٨صد افغانی داده میشود و کرایۀ اتاق را باید خود بپردازيم.))
وی از گران بودن مواد خوراکى در بازار نيز شکايت کرد که این مقدار پول، تنها کرایۀ اتاق خواهد شد و مصرف نان و دیگر مخارج را از جیب خود باید بدهند.
محمد زمان که در بازار باميان دکان موادغذايی دارد، گفت: محصلین وقتی که می آیند، کرایۀ دکانها بالا میرود و دکانداران مجبوراند که نرخ مواد خود را گران نمايند؛ درغير آن نقص ميکنند.
وی افزود که دولت، باید مشکلات محصلین را درک نماید و زمینۀ جاى را برای شان فراهم کند تا کرایۀ دکاکین بالا نرود.
اما پوهنمل سخیداد سلیم ریيس پوهنتون بامیان گفت که قرار است مشکلات محصلین، توسط هیئتی از طرف ولایت، شوراى ولایتی و پوهنتون، بررسی گردد و برای آن راه حل پیدا شود.
ویو نبود لیلیه را یک مشکل خوانده گفت که هیئت، محصلینى را که در اتاقهای نمناک و جاهای نامناسب قرار دارند، شناسايی نموده و به تعمیر گرځندوی انتقال خواهد داد.
اين تعمير، مربوط وزارت اطلاعات و فرهنگ بوده و در منطقۀ چونی در شهر باميان واقع است که ظرفیت بودوباش ٣٠٠ محصل را دارد.
ریيس پوهنتون بامیان علاوه کرد که نبود لیلیه و جذب بیش از یکهزار محصل، امسال آنها را با مشکل مواجه ساخته؛ اما اين مشکل با تکمیل تعمير لیلیه که کارش عنقریب به اتمام ميرسد، به طور دايمى حل خواهد شد.
وى در مورد هزينۀ تعمير ليليه چیزی نگفت؛ اما افزود که صرف کارهای مانند رنگ و روغن، دروازه و پنجرۀ آن باقى مانده است، که آنهم به زودى تکميل شده و به بهره برداری سپرده ميشود.
به گفتۀ منبع، پوهنتون باميان داراى بیش از سه هزار محصل است، که ١٨٠ پسر و ٢٠٠ دختر در لیلیه به سر ميبرند؛ اما حدود ٢٨٠٠ محصل بدون لیلیه میباشند.
از سوى ديگر، محصلین پوهنځى زمين شناسى ميگويند که هنوز دروس آنان آغاز نشده است.
محمدجواد فروتن محصل سال دوم اين پوهنځى، که همراه با سی محصل ديگر به دفتر شوراى ولایتی مراجعه نموده و مشکلات شانرا مطرح میکردند، گفت که پوهنځی زمین شناسی، ٤٥٠ محصل داشته؛ اما فقط یک استاد دارد و یکماه میشود که برای شان هيچ درس داده نشده است .
وی افزود که این مشکل را، شوراى ولایتی و مسوولین پوهنتون باید درنظر بگیرند و نگذارند که محصلين، بدون درس باقى بمانند.
حاجی حیدرعلی احمدی یکی از اعضای شورای ولایتی گفت که آنها به زودترین فرصت، اين مشکلات را با ریيس پوهنتون مطرح ميکنند تا در حل آن اقدام شود.
ریيس پوهنتون بامیان، علت تاخير در درس را رفتن استادان اين پوهنځى برای دوره های دوکتورا و ماستری به خارج از کشور عنوان کرد؛ اما گفت که به زودی این مشکل، با تقررى يک استاد از طريق رقابت آزاد از سوى وزارت تحصيلات عالى، و استخدام دو استاد قراردادى از سوى پوهنتون، حل ميشود.
پوهنتون بامیان که دارای پوهنځی هاى زمین شناسی، تعلیم و تربیه، زراعت و جیولوژی و معدن است، در سال ١٣٧٤ تاسيس شد.
اين پوهنتون در زمان حکومت طالبان منحل گرديد و بعد از سقوط حکومت طالبان دو باره فعال شد؛ اما هنوزهم اکثر محصلين با مشکل نبود ليليه دچاراند.
