باميان(پژواک، ٢٥ ثور٩١): تیم تحقیقاتی باستانشناسی یونسکو( سازمان فرهنگى ملل متحد) کار ترمیم آثار فرهنگی دورۀ اسلامى را در بامیان آغاز نمود.
این تیم که همه ساله برای ترمیم آثار تاریخی قبل از اسلام به شمول دورۀ بوديزم به باميان ميرود، امسال ترمیم را روی آثار دورۀ اسلامى آغاز کرده است .
تیم متخصصین يونسکو که متشکل از دو آلمانى و يک آلمانى افغان الاصل است، همراه با ٢٠ کارگر محلى کار ترميم سه زيارت را سر از امروز شروع نمودند.
مجتبی میرزايى متخصص باستانشناسی آلمانی افغانی الاصل، عضو اين تيم، هدف از آمدن خود به بامیان وبرنامه هايی را که روی دست دارند ، آغاز کار روی آثار ادوار اسلامی خوانده ميگويد که به همین منظور امسال قصد دارند که زیارت های خواجه سبز پوش، سید میرعلی( يخسوز) و سید میرقاسم را در حومۀ شهر باميان ترمیم نمایند.
وى ميگويد که هزينۀ ترميم اين سه زيارت را يونسکو مى پردازد وقرار است که کار آن تا دو ماه آينده تکميل شود.
ميرزايى، هزينۀ ترميم آن را مشخص نکرد و افزود که اين زيارت ها مربوط دوره هاى غزنوى ها و غورى ها (قرون ١٠-١٣ ميلادى) بوده و گنبد ها و ديوار هاى آن به علت عوامل طبيعى تخريب شده است.
اين باستانشناس گفت: (( ما از مواد خام منطقه در ترميم زيارت ها استفاده ميکنيم که قدامت آن از بين نرود.اگر چه با ترميم مجدد، اين آبده هاى اسلامى به حالت قديمى برنمى گردد؛ اما نه تنها از تخريب بيشتر جلوگيرى ميشود، بلکه يک فضاى مساعد براى زايرين ايجاد ميگردد.))
حاجى خداداد رضوانى يکى از موسفيدان درۀ فولادى که زيارتهاى خواجه سبز پوش و سید میرعلی( يخسوز) در آنجا قرار دارد؛ ميگويد: (( سيد ميرعلى در زمان خود يک سيد بزرگوار بود و کرامت داشت، وقتى يخ را آتش ميزد، يخ ميسوخت.))
وى علاوه ميکند که مردم بارها ديده اند که مريضان به حکم خداوند در اين دو زيارت شفا يافته اند ، از همين جهت مردم به اين دو مکان اسلامى مى آيند و دعا مينمايند.
اما اين موسفيد گفت که گنبد ها و احاطۀ هر دو زيارت به مرور زمان تخريب شده و اينکه فعلاً کار ترميم آن آغاز گرديده؛ قدم خوب است و بايد به اماکن مقدسه توجه شود.
از جانب ديگر،محمد ابراهیم اکبری ریيس اطلاعات وفرهنگ بامیان ميگويد که در آغاز کار ترمیم گنبد زیارت خواجه سبزپوش ،روز گذشته اوراق قرآن کریم که با خط آب طلا نوشته شده است کشف گردید.
وی افزود که این اوراق ١٥ در ٢٠ سانتی متر طول وعرض داشته و در پوست آهو به خط کوفى نوشته شده است که در سالهای ١٣٢٠ هجری قمری در این زیارت دفن گردیده بود.
به گفتۀ اکبرى،اگر چه اوراق قرآنکريم بخاطرى که زير خاک بوده، درست خوانده نمى شود ، اما کمک میکند تا باستانشناسان کشف نمایند که در دوره های اسلامى چه نوع هنری وجود داشت .
همچنان عبد الحمید “جلیا” مدیر آبدات تاریخی ریاست اطلاعات وفرهنگ بامیان ميگويد: (( برای مردم بسیار مهم است که اماکن مقدسه وزیارتگاهها ترمیم گردند، زیراعقیده بر اینست که این زیارتگاهها ، مقبره ها از انسانهای متدین بوده که به شهادت رسیده اند وحال به زیارتگاه تبدیل شده است .))
اوگفت که این زیارت گاهها بصورت سنتی توسط تیم متخصصين يونسکو دوباره ترمیم میگردد .
ميرزايى عضو تيم يونسکو ميگويد که علاقه دارند تا درسالهاى آينده ؛ کار ترمیم روی تمامی آثار ادوار اسلامی و قبل از اسلام مانند شهر غلغله در مرکز بامیان و شهر ضحاک وچهل برج ولسوالى یکاولنگ را نیز آغاز نمایند.
قلعۀ تاريخى “چهل برج” که بيانگر معمارى قديمه و ساحۀ سياحتى شمرده ميشود و از آن در گذشته بحيث يک قلعۀ نظامى استفاده ميشد در بالای یک تپه قرار گرفته و در اطراف تپه، برج ها با طرح های تزئینی وسوراخ های مثلثی شکل در سه حلقه به ارتفاع ٢٠ متر احاطه گرديده است.
اما اين قلعه که نظر به معلومات باستان شناسان از دوره غورى ها ویا احتمالاً از دوره بودیزم “کوشانیها” بجا مانده است ، به مرور زمان تخريب گرديده و به گفتۀ مسوولان محلى نياز به بازسازى دارد.
میرزايی علاوه ميکند که همچنان قراراست در سالهای آینده ، برای تحکیم کاری يک مجسمۀ مخروبۀ بودا بنام صلصال که ٥٥ متر ارتفاع داشت، نيز کار نمايند.
کار تحکیم شامامه که ٣٣ متر ارتفاع داشت، سال گذشته توسط همين تيم به پایان رسید.
اين دو مجسمه که قدامت١٦٠٠ ساله داشته و يکى از شاهکار هاى زمان بوديزم بود؛ در زمان حاکميت طالبان (١٠مارچ ٢٠٠١ ميلادى )، تحت اين نام که موجوديت بُت به معناى شرک است ، در پی حملات متواتر و آتشباری سنگين طالبان، منهدم گرديدند.
