شهرباميان (پژواک،١١جوزا ٩١): سختگيرى خانواده ها در ولسوالى کهمرد ولايت بامیان، باعث بازماندن دختران از راه يافتن به پوهنتون گرديده؛ تا حدى که به همين علت شمارى از زنان در محافل رسمى، با چادرى سخنرانى ميکنند.
مديريت معارف ولسوالى کهمرد ميگويد که در سال ١٣٩٠، دوازده دختر از اولين صنف دوازدهم يک لیسۀ ولسوالى فارغ شدند و برای شرکت در امتحان کانکور ثبت نام نمودند؛ اما به دلایل ممانعت خانواده هاى شان، نتوانستند که در امتحان کانکور شرکت کنند.
غلام دستگیر مدیر معارف ولسوالی کهمرد، به آژانس خبرى پژواک گفت که این ممانعت، در دیگر ولسوالی های بامیان وجود نداشته و از تمامی ولسوالی ها، دختران آزادانه در امتحان کانکور شرکت نموده و بعضی از آنان، به موسسات تحصیلات عالی نيز راه یافته اند.
وى یکی از دلایل عمدۀ شرکت نکردن دختران به کانکور را سنت های نادرست مردم که رفتن دختران شان به پوهنتون و خارج از منطقه را ننگ میدانند، عنوان کرد.
مدير معارف کهمرد افزود: “هرچند ما تلاش داریم که برای مردم تفهیم کنيم که از رفتن دختران به پوهنتون حمایت نمایند؛ اما بازهم این نگرانی وجود دارد که در آينده نيز خانواده ها دختران شانرا از شموليت در کانکور منع کنند.”
فضه، دخترى که سال قبل از ليسۀ نسوان پايين باغ کهمرد فارغ گرديده و براى کانکور ثبت نام نموده بود، گفت که خانواده اش اجازه ندادند و گفتند که بيرون شدن دختران از قريه و رفتن به پوهنتون، عيب است.
وى علاوه کرد: “خیلی علاقه داشتم که درس بخوانم، داکتر، معلم و یا مدیر یک مکتب شوم؛ اما افسوس که خانواده ام اجازه نداد که بیشتر درس بخوانم.”
اين دختر افزود که پافشاری خانواده اش، باعث شد تا او نتواند به تحصيلات عالى قدم بگذارد و تاسف کرد که بعد از صنف دوازدهم، در خانه مانده است.
فضه با ابراز تاسف گفت: کاش روزی میشد که مردم به این باور میشدند که درس خواندن دختران عیب نيست و دختران، میتوانند تحصیلات عاليترى داشته باشند.
اين فارغ صنف دوازدهم افزود که تحصیل برای دختران ضرورى است؛ زیرا زنان و دختران، نیاز به داکتر و معلم زن دارند. همينطور نیاز به دیگر زنانى که در بخش حقوق و مسایل اجتماعی کار کنند، احساس ميشود؛ اما متاسفانه که برخى از مردم نظر به تعصب و سنت هاى ناپسند، این موضوعات را درک نميکنند.
کهمرد، در حدود ٥٠ کيلومترى شمالشرق مرکز باميان موقعيت دارد و نفوس تخمينى آن، به بيش از ٣٠ هزار تن ميرسد.
در اين ولسوالى٣٠ مکتب به شمول ١٠ ليسۀ نسوان و ذکور وجود دارد، که در آن ٧٣٠٠ پسر و ٥٦٠٠ دختر، توسط بيش از ٣٣٠ معلم که صرف شش تن آنها طبقۀ اناث اند، تدريس ميشوند.
محمدافضل ملا امام قریۀ پایين باغ کهمرد گفت که از نگاه شرعی، هیچ ممانعتى برای تحصیل دختران وجود ندارد؛ اما این مردم اند که ننگ بيجا میکنند و دختران شانرا نمیگذارند تا به پوهنتونها راه يابند.
وی افزود: در تمام ولسوالی فقط شش معلم اناث وجود دارد و این، ناشی از نبود زنان باسواد در ولسوالی است، که در معارف جذب نشده اند.
مدير معارف کهمرد علاوه کرد که در سال جاری نیز از چهار لیسه، ٧٦ دختر فارغ خواهند داد؛ اما نگران هستند که بازهم به علت سختگيرى خانواده هاى شان، نتوانند در کانکور شرکت نمایند.
عبدالخالق یکی از ساکنین ولسوالی کهمرد که دخترش امسال از صنف دوازدهم فارغ میشود، گفت: “ما در سر دو راهی قرارداریم که بعد از فراغت دخترخود چه کنيم؟ آیا او را به پوهنتون بفرستم یا خیر!”
وی افزود که علاقه دارد دخترش را به پوهنتون بفرستد؛ اما میترسد که مردم با اين کار وى، به او بد و ناسزا بگويند.
عبدالخالق علاوه کرد که یک کمی مشکل هم است که دختران از ولایت خارج شوند و در ولایت دیگر درس بخوانند و پدر و مادر، از آنان آگاهی نداشته باشد.
به گفتۀ پدر اين دختر، کاش میشد که دختران در پوهنتون بامیان قبول شوند و دراینجا درس بخوانند که در این صورت، مردم از رفتن دختران خود جلوگیری نخواهند کرد.
همين سختگيرى و عوامل منطقوى باعث گرديده که حتى تعدادى از زنان کهمرد، در محافل رسمى با چادرى سخن بگويند.
دو خانمى که از ولسوالى کهمرد، سه سال قبل در محفل هشتم مارچ (روز جهانى زن) در مرکز باميان شرکت کرده بودند، چادرى پوشيده بودند و با همين حالت سخنرانى ميکردند و مشکلات زنان را مطرح مينمودند؛ درحاليکه ساير زنان باميان، بدون چادرى سخنرانى ميکنند.
به گفتۀ عاقله کهمردى عضو سابق شوراى ولايتى باميان، وضعيت در کهمرد طورى است که اگر يک مرد نامحرم به آنجا برود، زنان پنهان ميشوند و ننگ است که حتى يک زن با يک مرد نامحرم سلام بدهد.
وى اين وضعيت را ناشى از رسم و عنعنات مردم منطقه که نسبت به ساير مناطق باميان تفاوت دارد، عنوان کرد.
محمدرضا ادا رييس معارف گفت: “ما امیدواریم در آینده مردم شریف کهمرد، سد راه تحصیل دختران خود نشوند.”
وی افزود که وضعیت تعليمى دیگر ولسوالی ها و مرکز بامیان خوب است و هیچ محدودیتی برای تحصيل دختران وجود ندارد.
طبق آمار ریيس معارف باميان، در سال ١٣٩٠بيش از ٣٥٠٠ تن به شمول ٩٠٠ دختر در امتحان کانکور از سراسر اين ولايت شرکت نمودند؛ اما از ولسوالی کهمرد فقط ١٨٤ تن از طبقۀ ذکور در امتحان شرکت داشتند.
اين درحالى است که در آغاز سال جارى، يک شاگرد به نام طيبه، به علت بى نتيجه ماندن دو سال متواتر در امتحان کانکور، در ولسوالى جاغورى ولايت غزنى خودکشى نمود.
باشنده گان محل ميگفتند که اين دختر، زهر خورده بود و يک دختر ديگر نيز به علت بى نتيجه ماندن در امتحان کانکور، براى خودکشى تلاش کرده بود؛ اما مسوولان محلى تلاش خودکشى دختر ديگر را رد کرده اند.
قابل ذکر است که سال گذشته، حدود ١٤٧هزار فارغ صنف دوازدهم در سراسر کشور، امتحان کانکور دادند که ١١٠ هزار تن آنها در موسسات تحصيلات عالى و نيمه عالى دولتى، و ١٨ هزار تن ديگر در موسسات تحصيلات خصوصى جذب شدند و بقيه، بى نتيجه ماندند.
در آن وقت، وزير معارف در مجلس ولسى جرگه گفته بود که براى هر دختر بى نتيجه ماندۀ کانکور در ولايات ناامن، ١٠ نمرۀ اضافى ميدهند که در صورت پوره نمودن نمرات معين، به موسسات تحصيلات عالى و يا نيمه عالى جذب شوند؛ اما ولسى جرگه خواستار دادن ١٠ نمره براى دختران تمام ولايات گرديده بود.
