ایبک (پژواک، ٥ سرطان ٩١) عوايد دولت از بابت معادن ذغال سنگ ولسوالى درۀ صوف بالاى سمنگان، در سه ماه اول سال روان، نسبت به سه ماه اول سال گذشته بیش از ٥٠ درصد افزايش يافته است.
در اين ولسوالى، دو معدن بزرگ ذغال سنگ در مناطق “دهانۀ تور” و “شباشک” وجود دارد.
استخراج اين معادن، از سوى مردم صورت مى گيرد و دولت در بدل فى تن ذغال سنگ، ١٥٠٠ افغانى محصول اخذ مى کند؛ در کابل قيمت يک تن سنگ ذغال دره صوف، حدود ٧٠٠٠ افغانى مى باشد.
محمد صدیق عزیزی مسوول مطبوعات ولايت سمنگان، به آژانس خبرى پژواک گفت که عوايد تصدى ذغال سنگ، از مدرک اين معادن در سه ماه اول سال گذشته، ٢١٠ ميليون و ششصد هزار افغانى بود.
اما به اساس معلومات منبع، عوايد اين معادن در سه ماه اول سال روان، به ٣١٨ میلیون و ششصد هزارافغانى رسيده است.
وى گفت که عوايد يادشده به دليل تطبیق بهتر قانون، شفافیت بيشتر کاری، بازپرس بيشتر از مسوولین ادارات ذيربط و افزايش تقاضا به ذغال سنگ، افزايش يافته است.
همچنان منبع خاطرنشان کرد که در مناطق آسيب پذير مسيرهاى ايبک – درۀ صوف و درۀ صوف – مزارشريف، پوسته هاى امنيتى ايجاد شده و تامين بهتر امنيت در اين مسير نيز در افزايش عوايد نقش داشته است.
احمد علی حسنی ولسوال دره صوف بالا، بدون ارائه جزييات بيشتر گفت که افزايش صادرات ذغال سنگ به پاکستان نيز يکى از دلايل افزايش عوايد معادن يادشده مى باشد.
وى گفت که تاجران، ذغال سنگ استخراج شدۀ اين معادن را خريدارى و آنرا در کنار ولايات بلخ، جوزجان، بغلان، کندز، کابل خوست و ننگرهار، به پاکستان نيز انتقال مى کنند.
اين در حالى است که سرک ایبک– درۀ صوف و درۀ صوف تا معادن يادشده، از اثر سيلاب ها در سال جارى قسماً تخريب شده و انتقال ذغال سنگ را دشوار ساخته است.
شیرآقا ٢٩ ساله راننده موتر کاماز که از هفت سال به اين طرف، ذغال سنگ معادن دره صوف را انتقال مى دهد، گفت: “سرک ها آنقدر خراب شده که اکثراُ کرایه موتر، مصرف ترمیم موتر را پوره کرده نمى تواند.”
وى از مسوولين خواست که اين سرک ها را بازسازى و اسفالت کنند تا انتقال ذغال سنگ و ساير مواد آسان گردد.
مسوولين ولايتى مى گويند که در حال حاضر، کار قیرریزی سرک مزارشريف – دره صوف به طول ١٣٠ کيلومتر جريان دارد و ١٢٠ ميليون دالر هزينۀ آن را بانک جهانى مى پردازد.
همچنان آنها مى گويند قرار است که در سال روان، سرک مرکز ولسوالى دره صوف تا معدن دهنۀ تور که ١٣ کيلومتر طول دارد نيز ترمیم و جغل اندازی شود.
ذغال سنگ دره صوف، در سال ١٣٤٥ توسط افراد محلی کشف گرديد. متخصصين شوروى وقت و آلمان در سال ١٣٤٦، بيش از ١٥٠ ميليون تن ذغال سنگ را در اين معادن تخمين کرده بودند.
در ساير نقاط کشور نيز معادن ذغال سنگ وجود دارد.
قرار معلومات مسوولين، معادن ذغال سنگ به شکل کمر بند در طبقات مختلف سلسله کوه های هندوکش واقع شده که از ولایت بدخشان شروع تا تخار، بغلان، سمنگان، بامیان و سرپل امتداد یافته و به معدن سبزک هرات منتهی مى شود.
از ذغال سنگ؛ در داش های خشت پزی، آهنگری، فابریکه های کوچک ذوب آهن و گرم ساختن منازل استفاده مى شود.
