صدها موسسۀ نگهدارى کودکان در کابل فعاليت غيرمجاز دارند

کابل (پژواک، ١٣عقرب٩١): رياست عمومى کودکستان ها ميگويد که از جمله ٤٠٠ موسسۀ نگهداری کودکان در کابل، صرف تعداد محدود اين موسسات به شکل رسمى فعاليت دارد.

کودکستان ها محلى است که در آن، کودکان جهت پرورش و آموزش ابتدایی، قبل از مکتب نگهدارى ميشوند.

به همين منظور در سال هاى اخير، شمار کودکستان ها در کابل رو به افزايش بوده؛ اما مسوولان دولتى ميگويند که بسیاری مکاتب خصوصی پس از دریافت جواز کار ازسوی وزارت کار، اموراجتماعی و شهدا و معلولين، کودکستان های شخصى را به طور غیرمجاز ایجاد کرده اند.

جمیله نورستانی رئیس عمومی کودکستان های افغانستان ميگويد که حدود ٤٠٠  موسسه  تحت نام “کودکستان هاى خصوصى” در شهرکابل فعاليت ميکنند؛ اما ازاین میان تنها به  ٢٠  کودکستان، از سوى وزارت کار و امور اجتماعى اجازۀ فعالیت داده شده و متباقی برای کسب درآمد شخصی، به شکل غيرمجاز فعالیت مى نمايند.

وى به آژانس خبرى پژواک گفت که تا کنون آمار دقیقی از کودکستان های خصوصی در ولایات، در اختیار ندارند؛ اما در نظردارند تا سال آینده رقم دقیق اینگونه مراکز را در سراسرکشور تثبیت نموده و فعاليت آنان را متوقف کنند.

رئیس عمومی کودکستان ها، با انتقاد از کارکرد اینگونه مراکز افزود که آنها، امسال با سروی ابتدایی درکابل توانسته اند دریابند که بسیاری ازاین کودکستان ها، به دلیل امکانات محدود و شرایط نامناسب وهمچنان برای فرار از پرداخت مالیه به دولت، فعالیت مخفی مينمایند.

خانم نورستانی گفت: “چهرۀ برخی کودکستان های خصوصی خوب است؛ اما اگر داخل آن کنترول شود، خواهید دریافت که مینوی غذایی ناقص دارند، مسلکی کار نمیکنند و میخواهند تنها سرمایه گذاری کنند و تجارت خود را به پیش ببرند.”

با آنکه وى از ایجاد موسسات نگهداری اطفال و رسیدگی به آموزش های ابتدایی آنان، از سوی سکتورخصوصی مخالفت نکرده و آنرا یک گام مثبت برای رشد استعدادهای اطفال دانست؛ اما برفعالیت قانونی این کودکستان ها تاکید ورزيد.

رئیس عمومی کودکستانها افزود که برخی مکاتب خصوصی زیرچترمکتب، کودکستان خود را نیز فعال کرده اند؛ درحاليکه جوازنامۀ مستقل ندارند. کودکستان های عمومی از خود مقرره و پالیسی و نصاب تعلیمی واحد و مشخص دارد، که تحت شرایط خاص معلمین جذب میشوند.  

وى علاوه کرد: مقرره اى را که درهمکاری با ادارات مربوط تهیه کرده و به وزارت عدلیه سپرده اند، به شورای وزیران جهت منظوری فرستاده شده، که تا یک ماه آینده تصویب خواهد شد.

محمد رفیع “هروی” آمرانسجام عقد پروتوکول های ریاست ارتباط خارجۀ وزارت کار و امور اجتماعى، با ذکر اينکه وزارت تنها  با ٢٠ کودکستان شخصی تفاهمنامه امضا کرده است، گفت که بقيۀ اين کودکستان ها بدون مجوزقانونی فعالیت دارند.

وى افزود که قبل از فعالیت یک موسسه نگهداری ازاطفال، وزارت هیئتی را به منظور بازدید ازمحیط کودکستان خصوصی موظف میسازد و درصورتیکه برنامه ریزی آنان با معیارها مطابقت نداشته باشد، اجازه نامه دریافت نخواهند کرد.

اما هروى گفت: “تا زمانیکه مقررۀ ریاست عمومی کودکستان ها پاس نشود، دولت نمیتواند نظارت خوبتر کند؛ زیرا آنها درکابل راجستر نیستند و زمانیکه مقرره تصویب شود، ما دربدل تکس جوازخواهیم داد.”

اما شیما مدير کودکستان “خانه نور” که درمحوطه داخلی شهرک آریاى شهرکابل فعاليت دارد گفت: بخاطرى که توانسته باشند برای خانوادهايی که بیرون از منزل کار میکنند سهولت ایجاد نمایند، پس از دريافت جواز مکتب، اقدام به افتتاح یک کودکستان خصوصی کرده اند.

وى که مدیرمکتب خانۀ نور نيز است، گفت که علاوه بر این کودکستان، درنواحی مختلف شهرکابل و مزارشریف ولايت بلخ؛ درکنار فعالیت، همزمان درمکاتب شان، کودکستان ها را نیز برای سهولت هموطنان ایجاد کرده اند.

به گفتۀ شيما، ١٥٠  تن را در کودکستان خانۀ نور درصنوف آمادگی مکتب تنظیم نموده اند و برای آنان در کنار آموزش حروف الفبای انگلیسی، ترانه ياد ميدهند و فلم های آموزشی نیز به نمایش میگذارند.

این کودکستان که از دوسال بدينسو فعالیت دارد، ماهانه ١٥٠٠ افغانی فیس یک شاگرد و ٦٠٠ افغانی برای لباس و کتاب کودکان، از خانواده ها اخذ میکند. 

ایجاد کودکستان های خصوصی، بیشتر ازسوی کسانی مورد استقبال قرارگرفته که دربیرون ازمنزل مصروف کاراند.

پلوشه که به حیث داکتر دریکی ازشفاخانه های خصوصی کار میکند گفت: “مه مادری استم که به کودکانم رسیدگی کرده نمیتانم، درکوکستانی که دوطفلم میرن بسیار خوش استن؛ زیرا آزادی عام و تام دارند و وسايل بازی دراختیارطفل ها گذاشته اند، پرسونلش برخورد بسیار خوب و صمیمی دارن و حفظ الصحۀ خوب هم دارن.”

این مادر افزود که وضعیت مالی خوبى دارد و درشرایط کنونی، ایجاد اینگونه مراکز برای آنعده  مادرانی که از ناحیۀ مراقبت کودکان شان با مشکلات روبرو بودند، سهولت فراهم کرده است.

فعالیت کودکستان های خصوصی، هرچند توانسته تا حدودی رضایت شماری از خانواده ها را جلب کند؛ اما دربرخی موارد سوء استفاده ازاینگونه فرصت ها به هدف منفعت شخصی بدون فراهم آورى تسهیلات لازم، انتقادهايی را نیز به همراه داشته است.

فریده نايبی مادری است که میگوید: ازاینکه دربیرون از منزل مصروف کاراست، مجبورشد دختر خُردسالش را به یکی از کودکستان های خصوصی، دربدل پرداخت فیس ماهوارشامل سازد.

وی به پژواک گفت: ازاینکه بعد از گذشت یکماه متوجه شد که مسوولان کودکستان، صرف به هدف کسب پول گردهم آمده و کمترین امکانات را برای نگهداری کودکان مساعد نکرده اند، مجبورشد که از کارکردن  در بیرون از منزل، منصرف شود.

این خانم، درحالیکه ایجاد کودکستان های محل زیست دولتی را برای رشد ذهنی اطفال موثر خواند، علاوه کرد: “درروزهای اول، بسیارخوش شدم که کودکستان های شخصی، مشکلات زنانی را که دربیرون از خانه کار میکنند و یا برای نگهداری اولادهای کوچک شان، درخانه کسی ندارند حل خواهد کرد؛ اما برعکس ازاطفال مراقبت درست نمیشد و حتی دخترم چند بارمریض شد.”

خانم دیگری که نخواست ازوی نام برده شود، با اظهارناراحتی از وضعيت صحی دو طفلش نيز گفت که مراعات نکردن حفظ الصحه و شرایط نامناسب نگهداری دریکی ازکوکستان های خصوصی، سبب شده تا اولادهايش گلودرد شدید شوند.

وی گفت که دریک صنف، بیش از٧٥ کودک نگهداری میشوند، که دراین وضعیت امراض ساری به سادگی از یک کودک به کودکان ديگر سرایت کرده میتواند.

اين مادر ادعا کرد: “ما شخصی گفته پول دادیم؛ اما دوطفلم حتی لت خورده بودن و توسط کارگر، بد رقم شسته شده و حتی زخم ها درجان شان مانده بود.”

به گفتۀ اين خانم در يک کودکستان در شهر کابل که از آن نام نبرد، دریک صنف از شیرخوارشروع تا پنج ساله نگهداری میشوند و دو استاد و یک کارگر، براى شان موظف شده است. دریک محیط مزدحم، انتان خطرناک گلودردی طفل ها را مصاب نموده و وى دو طفلش را دریک وضعيت خراب از کودکستان خارج نموده است.

برخی ازخانواده ها، اخذ فیس بلند درکودکستان های خصوصی را بالاتر از توان مالی شان میدانند. 

فاطمه باشنده شهرک آریا که دوپسرش را دریکی از کودکستان هاى خصوصی شامل کرده گفت که با وجود داشتن امکانات نگهداری کودکانش در خانه، دوست دارد اطفالش برای رفتن به مکتب، از قبل آمادگی لازم داشته باشند؛ اما در تعطیلات زمستانی هم مجبور به پرداخت نه هزار افغانی فیس فرزندانش مى باشد.

وى افزود: “درکودکستانی که بچۀ مه میره؛ از کمبود جای صنفه نصف کدن. جای شان خورد اس، فیس بلند اس، لباس هاى شان جدا سر ما سودا میشه؛  اینه زمستان میرسه وطفل ها که رخصت هم میشن، باید فیس بپردازن، ده هرخانه دوسه طفل اس، اینالی حسابکو که چند میشه.”

 وزارت  کار و امور اجتماعى نيز میگوید که بسیاری خانواده ها به دلیل اقتصاد پايین، توانایی پرداخت  فیس هنگفت دربرخی از کوکستان های خصوصی را ندارند.

به گفتۀ اين وزارت، خدمات آموزشی و پرورشی کودکستان خصوصى افغان- تُرک درکابل، مطابق معیارهای بین المللی تنظیم شده؛ اما فیس سالانۀ این نهاد٨٠ هزارافغانی از یک کودک است که برای اکثریت خانواده ها درشرایط فعلی، خیلی گزاف است. 

همچنان به گفتۀ خانواده ها، درحال حاضر فیس ماهوار کودکستان های خصوصی در شهرکابل، از ٣٠ دالر (معادل ١٥٠٠ افغانى) تا بیش از یکصد دالر (پنجهزار افغانى) میرسد. 

اما شمارى از مسوولان کودکستان ها ميگويند که فعاليت آنان قانونى بوده و در بدل اخذ فيس، خدمات ارزنده اى را براى کودکان انجام ميدهند.

يکى از اين کودکستان ها، کودکستان خصوصی”آریا” درمنطقه تایمنی شهرکابل است؛ در اين کودکستان پنج اتاق با وسایل درسی و بازیچۀ اطفال همراه با یک دستشويی تدارک ديده شده است.

ناجیه صافی رئیس کودکستان گفت که آنها يک منزل را، در اين محل ماهانه يکهزار دالر به کرايه گرفته اند و از همين جهت، ناگزيراند که از کودکان فيس بگيرند.

وى افزود که کودکان شیرخوار، ماهانه دربدل پرداخت ١٨٠٠ افغانی، و بالاتر از یک تا شش ساله، در بدل  ١٥٠٠ افغانی نگهداری شده و تحت آموزش ابتدایی قرار میگیرند.

خانم صافى علاوه کرد که حدود ٩٠ کودک، در صنوف مختلف دراین کودکستان تنظیم شده اند و ظرفیت پذیرش حدود یکهزارشاگرد را در آیندۀ نزدیک نیز خواهند داشت.

رييس کودکستان، با ذکر اینکه از کودکان به شکل مناسب از ٨ صبح تا ٥ عصر مراقبت میکنند، گفت: “ماهوار داکتر صحی آنان را چک میکند، شیرخوارگاه و صنف آمادگی برای مکتب داریم، سیستم غذایی ما منظم است و معلمین را با درنظرداشت درجۀ تحصیل، درسه ماه آموزش میدهیم.”

 به گفتۀ وى، آنها از سه ماه بدينسو مطابق  قوانین وزارت کار و اموراجتماعی فعالیت دارند و مضامین دینی، ریاضی و دروس ابتدایی را به شاگردان تدریس میکنند و در نظر دارند تا برنامه های شان را بیشتر ازاین، توسعه بدهند.