باميان، کابل (پژواک، ٢٨حوت٩١): شوراى مردمی معدن آهن حاجيگک ولايت باميان، گزارش دیدبان شفافیت را ناقص خوانده و از دولت خواسته است که زمین های زراعتى باشندگان اطراف معدن را استملاک نکند.
اما ديدبان شفافيت، سروى خود در مورد معدن حاجيگک را بر مبناى واقعيت ها ميداند.
معدن آهن حاجیگک، در سلسله کوه های هندوکش و در ولسوالى شيبر باميان واقع است و در سال ۱۳۳۹هجری شمسى، شناسایی شده و١٦ کیلومتر طول و ۵۵۰ مترعمق دارد.
در اين معدن، که يکى از بزرگترين معادن دنيا به شمار ميرود، حدود دو ميليارد تُن آهن وجود دارد.
نوروزعلی سیف یار ریيس شوراى مردمی معدن آهن حاجيگک ميگويد که دیدبان شفافیت افغانستان، در گزارش خود نوشته است که شش قریه در اطراف این معدن که درهرقریه تا بیست خانواده زيست دارند، به علت آغاز کار استخراج آهن، متضرر ميشوند.
وی به آژانس خبرى پژواک گفت که در بخش دیگر این گزارش آمده است که ٦٠٠ جریب زمین زراعتى نيز در اطراف معدن از بین میرود.
سیف یار، گزارش ديدبان شفافيت را ناقص خوانده، علاوه کرد که نظر به سروی و ارزیابی شوراى معدن حاجيگک، ٧٣٠٠ جریب زمین و بیش از ٧٠٠خانواده در این منطقه متضرر خواهند شد.
اما ديدبان شفافيت افغانستان ميگويد که هنوز سروى آنها در مورد ساکنين و زمين هاى زراعتى معدن حاجيگک، تحليل و تجزيه و به نشر سپرده نشده است.
داکتر يما ترابى رييس اين نهاد، به پژواک گفت که شوراى مردمى معدن حاجيگک، نگرانى خود را در وقت سروى، با آنها مطرح کرده و گفته اند که تعداد خانواده ها و مساحت زمين هاى زراعتى، کم حساب شده است و زمانى که سروى مى شد، يکعده خانواده ها به کابل رفته بودند.
وى افزود سروى کنندگان ديدبان شفافيت، در جريان امسال بررسى را که در اين مورد انجام داده اند، براساس واقعيت هايى بوده که در منطقۀ حاجيگک وجود داشته است.
ترابى گفت: “ما به سروى کنندگان خود سوگند ميدهيم که سروى دقيق و بيطرف تهيه کنند، زمانى که گزارش ما نشر شود، آنرا به دسترس شوراى معدن حاجيگک نيز قرار ميدهيم؛ آنگاه مى توانند که نظر خود را ارائه کنند و ما آنرا در تحقيق خود مى گنجانيم.”
وى خاطرنشان کرد که هدف ديدبان شفافيت اين است که مشکل مردم مطرح شود و شفافيت به وجود آيد.
همچنان شوراى مردمی معدن آهن حاجيگک ميگويد که اين شورا موضوع متضرر شدن خانواده ها را با وزارت معادن نیز شریک ساخته و از دولت خواسته است که به علت بیجا شدن از محل اصلى وعدم اشتغال، باید زمین های مردم را استملاک نکند تا مردم خود آنرا به شرکت های استخراج کنندۀ معدن به کرایه بدهند.
سيف يار گفت که مردم اطراف معدن، زراعت پیشه و مالداراند و هیچ شغل ديگرى بلد نیستند تا در صورتى که از منطقه کوچ داده شوند، شغل دیگری را برگزينند.
رييس شوراى مردمى معدن حاجيگک گفت که بايد از همين حالا، اين مشکل حل گردد و زمانى که کار استخراج شروع شود و مردم، به جاى ديگر جابجا نشوند و زمينۀ کار فراهم نگردد، هم مردم و هم دولت با مشکل جدى روبه رو خواهد شد.
وى افزود که ٢٥ تن از اعضاى شوراى مردمى معدن حاجيگک در ماه دلو سالجارى، در ملاقات با وزیر معادن خواستند که در تامین امنیت معدن نیروهای محلی استخدام گردد.
سيف يار گفت که وحیدالله شهرانی وزیر معادن نیز طی حکم رسمی به وزارت داخله نوشته است تا نیروهای محلی، برای تامین امنیت معدن استخدام گردد و برای مردم وعده داده که در سه سال اول، زمینهای مردم را استملاک نکند تا شهرک برای این متضررین در نظر گرفته شود.
اما وى علاوه کرد که وزیر معادن گفته است در طولانی مدت امکان ندارد که زمینها همچنان شخصی بماند و باید زمینها از طرف دولت استملاک گردد.
نظر به معلومات سیف یار، ١٥٠ تن نیروی امنیتی برای کارهای مقدماتی استخراج معدن در سال ١٣٩٢ استخدام خواهند شد.
عبدالرحمن احمدی سخنگوی والى بامیان نيز گفت که مسوولان محلى، همیشه مشکلات مردم معدن حاجيگک را با وزارت معادن در میان گذاشته و خواسته است که تا حد امکان، نیروهای محلی برای کار و مسایل امنیتی استخدام گردند.
وی افزود که معدن آهن حاجيگک، با هیچ تهدید امنیتی مواجه نبوده و آمادۀ آغاز کارهای مقدماتی و در نتیجه استخراج این معدن می باشد.
اين درحالى است که باميان، يکى از ولايات امن بوده و نخستين مرحلۀ انتقال مسووليت هاى امنيتى، از نيروهاى خارجى به نيروهاى افغان در ماه سرطان سال ١٣٩٠، از همين ولايت آغاز گرديد.
وزارت معادن مى گويد که در داوطلبى ماه قوس سال ١٣٩٠، کنسرسيوم کمپنى هاى هندی (SAIL/ AFISCO) براى استخراج سه بلاک و يک کمپنی کانادايى (Kilo Gold Mines)براى استخراج يک بلاک اين معدن برنده شده و قرار است که کار استخراج آن در سال ١٣٩٢ آغاز گردد.
معدن آهن حاجيگک به چهار بخش تقسیم شده، سه بخش آن مربوط به کمپنى هندوستان می گردد، که در ولسوالی شیبر بامیان واقع است و بخش چهارمى در ولسوالی بهسود ولایت میدان وردک قرار دارد، که مربوط شرکت کانادايی مى شود.
گاتم موگوپادیا سفیر هندوستان مقيم کابل، در سفر ماه عقرب سال جارى به باميان به پژواک گفته بود که او به منظور تسهیلات و اقدامات برای کارهای مقدماتی استخراج معدن آهن حاجیگک، از آن معدن ديدن کرده است.
به گفتۀ وى، کارهای مقدماتی استخراج اين معدن، با تسهیلات و کمک هند به کنسرسيومى متشکل از هفت کمپنی هندی، از اول بهار ١٣٩٢ آغاز می گردد.
سرمايه گذارى در اين معدن، حدود هفت ميليارد دالر تخمين زده شده است.
به گفتۀ سفير هندوستان، کشورش علاقمند است که افغانستان را در بخش های معادن، صح ، زراعت و تجارت کمک نماید.
در کتابى که تازه از طرف مقام ولايت باميان به چاپ رسيده، درج است که تحقیقات اکتشافی معدن حاجيگک، توسط کارشناسان خارجی (انگلیسى ها، آلمانى ها، فرانسوى ها وبالاخره روسها) مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است.
مهمترین تحقیقات را اتحاد شوروى سابق در اواخر دهۀ ۱۹۶۰، دهه۱۹۷۰ و اوایل دهه ۱۹۸۰ انجام دادند.
در اين کتاب نگاشته شده که روسها در دهه ۱۹۷۰ و۱۹۸۰، مراحل اکتشافی را تکمیل نموده و پلانهای استخراجی را نیز طراحی نمودند؛ اما به دلایل ناآرامی ها در افغانستان و نبود زیرساختها، این معدن به مرحلۀ استخراج نرسید.
