کابل ( پژواک١٢وږى٩٢):د پوهنتونونو د استادانو ټولنه، د ازموينې رياست د لغوه کېدو او پر ځاى يې د ملي کمېټې د جوړېدو غوښتنه کوي او وايي،چې د کانکور ازموينه کې بايد د جګړو ځپلو سيمو زده کوونکو ته ځانګړې پاملرنه وشي .
د يادې ټولنې مشر تاج محمد اکبر نن په کابل کې خبريالانو ته وويل ، چې د لوړو زده کړو وزارت د ازموينو رياست په نامه تشکيل دې لغوه او پرځاى دې د کانکور يوه خپلواکه ، با صلاحيته ، مسلکي او بى پرې ملي کمېټه جوړه شي.
هغه وويل، چې دغه کمېټه دې د پوهنتونونو له با صلاحيته او تجربه لرونکو استادانو جوړه شي.
هغه زياته کړه : ((د دې کمېټې مشران بايد ډير پاک ، با تجربه ، ژمن او پوه کسان وي .))
دغه راز اکبر وړانديز کوي ، چې د لوړو زده کړو وزارت بايد د ګرمو او سړو سيمو د کانکور ازموينې وخت داسې تنظيم کړي ، چې د ښوونځي او پوهنتون تر منځ واټن کې د زده کوونکو د وخت له ضايع کېدو مخنيوى وشي.
هغه زياته کړه : ” د ګرمې سيمې يو زده کوونکى ، چې له ښوونځي فارغيږي او بيا د کانکور ازموينه ورکوي او بيا د ګرمې سيمې پوهنتون ته کاميابيږي، نو له کال نه ډير وخت يې ضايع کيږي .”
دا مهال د ګرمواو سړو سيمو د ١٢ ټولګي د فارغانو د کانکور ازموينه په داسې حال کې په يو وخت کې اخيستل کيږي، چې د سړو سيمو ښوونځي درسي کال په ليندۍ مياشت کې او د ګرمو سيمو په غبرګولي کې بشپړيږي.
اکبر دا هم وويل ، چې د کانکور ډيرې پوښتتنې لومړى په دري ژبه جوړيږي او بيا پښتو ته ژباړل کيږي ، چې ډيرې زياتې ستونزې لري او زده کوونکي نه شي کولاى ، چې د پوښتنې په اصلي مفهوم پوه شي .
اکبر زياته کړه ، چې د دې ستونزې د مخنيوي لپاره بايد پوښتنې د دري ژبو لپاره له دري کتابونو او د پښتنو لپاره له پښتو کتابونو واخيستل شي.
په ياده غونډه کې د افغانستان د پوهنتونونو د استادانو د ټولنې غړي عصمت الله سجاد وويل ، چې د کانکور په ازموينه کې د جنګ ځپلو ، نا امنه او لږو پرمختللو سيمو زده کوونکو ته ځانګړې پاملرنه اړينه ده .
هغه زياته کړه ، چې د يادو سيمو زده کوونکو ته دې د کانکور د ازموينې لپاره د مرستندويه پروګرامونو د جوړلو ترڅنګ ، د کانکور په ازموينه کې بېلې پوښتنې جوړې شي .
ده دا هم وويل،چې د يادو سيمو د استادانو د سويې د لوړلو لپاره دې لازم پروګرامونه او ځانګړي امتيازات په پام کې ونيول شي، ترڅو زده کوونکو ته لازمې زده کړې ورکړي .
هغه د لوړو زده کړو له وزارت څخه وغوښتل،چې د کانکور د ازموينې پرمهال دې د درغليو د مخنيوي لپاره پوره هڅې وکړي او زورواکي ، دلالان او نور درغلي کوونکي دې تشخيص او د قانون منګولو ته وسپاري .
د يادې ټولنې بل غړي ډاکټر نجيب الله امرخېل وويل ، چې د مسلکي او عمومي تعلمياتو له دوولسمو ټولګيو فارغانو څخه يو ډول ازموينه اخيستل کيږي ، حال دا ، چې د دوى درسي نصابونه سره جلا دي .
د ده په وينا، د کانکور د پروسې لپاره مسلکي ، روزل شوي او متخصص کادرونه نشته او هغه څوک ، چې تجربه او تعهد لري په دې پروسه کې ځاى نه ورکول کيږي .
دى وايي ، چې د کانکور ازموينې پوښتنې له اکاډميکو معيارنو سره سمې نه جوړيږي .
ده د لوړو زده کړو له وزارت څخه غوښتنه وکړه ، چې د کانکور ازموينې ساحه دې محدوده کړي، ترڅو د درغليو مخه ونيول شي .
هغه زياته کړه : ((د کانکور د ازموينې د ساحو پراخوال هم يوه ستونزه ده ،چې په هر ولايت او حتى په ځينو ولسواليو کې د کانکور ازموينه اخيستل کيږي ، چې د کانکور کيفيت ، نظارت او شفافيت تر کلکې پوښتنې لاندې راولي او درغليو او نا انډوليو ته لار هواروي .))
هغه دا هم وويل ، چې په ځينو ولايتونو کې واليان ، امنيه قوماندانان او د ملي شورا او ولايتي شوراګانو غړي د کانکور په ازموينه کې لاسوهنه کوي او د لوړو زده کړو وزارت بايد د دغه شان لاسوهنو مخه ونيسي .
د يادې اتحاديي چارواکي وايي ، چې تر دې وړاندې يې د کانکور په برخه کې ستونزې او د حل لارې د لوړو زده له وزارت سره شريکې کړي، خوکومه مثبت پايله يې نه ده لرلې .
دوى تور پورې کوي ، چې د لوړو زده کړو وزارت د زورواکو د خوشحالولو لپاره کانکور ته د يوې مهمې ملي او برخليک ټاکونکې پروسې په توګه نه ګوري .
د لوړو زده کړو وزارت وياند محمد عظيم نوربخش پژواک خبري اژانس ته وويل ، چې د کانکور پروسې د ملې کولو لپاره دغه وزارت په يوه سيمينار کې طرحه جوړه کړې او د وزيرانو شورا ته يې استولې ده .
د هغه په وينا، د لوړو زده کړو وزارت غوښتل ، چې د ګرمو او سړو سيمو د کانکور ازموينه په جلا، جلا وختونو کې واخلي، خو د بيلابيلو بنسټونو له خوا پر دې وزارت د نيوکو له امله له دې اقدام څخه لاس په سر شو .
هغه زياته کړه : ((دې اتحاديې ، چې کوم وړانديزونه کړي، نوي نه دي، په دې ټولو برخو کې موږ ډيرې ښې طرحې لرو او په اړه مو يې پخوا اقدامات کړي .))
نور بخش وايي ، چې له طرزالعمل سره سم د نا امنو سيمو د کانکور له ګډونوالو سره وزارت د کانکور د ازموينې پرمهال د نومرو په برخه کې ډيره مرسته کړې ده .
دغه راز هغه وايي،چې وزارت د هيواد په ټولو زونونو کې د نا امنو سيمو د زده کوونکو لپاره د کانکور په برخه کې روزنيز پرګرامونه په لار اچولي دي .
هغه زياته کړه : (( زه نه پوهيږم ، چې دې اتحاديې اوس ولې دغه خبره بيرته راپورته کړې او د ډېرو خبرو په اړه معلومات هم نه لري.))
نوربخش وايي ، چې د کانکور د ازمويني د روڼوالي په برخه کې وزارت اړين ګامونه پورته کړي او تر وروستي بريده هڅه کوي ، چې په دې ازموينه کې د هر ډول درغلۍ او زور زياتي مخه ونيسي .
هغه دا هم وويل ، چې وزارت څه موده وړاندې هڅه کړې وه ، چې د کانکور ازموينې ساحه کوچنۍ کړي، خو مدني ټولنو او نور بنسټونو پر وزارت سختې نيوکې وکړې او ويل يې ، چې کانکور يوه ملي پروسه ده او ټول هېوادوال حق لري ، چې په دې پروسه کې په خپلو سيمو کې ګډون وکړي .
