کابل(پژواک، ٥ قوس ٩٢): مرکز خبرنگاران افغانستان ميگويد که در دو دهۀ اخیر، ٢٣ خبرنگار و دست اندرکار رسانه های خبری در افغانستان و دو خبرنگار افغان در پاکستان به قتل رسیده اند؛ اما به جز دو مورد، دیگر افراد دخیل در این قتل ها از مجازات معاف بوده اند.
احمد قریشی رییس اين مرکز که در مراسمی به مناسبت ختم کمپاین روز جهانی”پایان دادن به فرهنگ معافیت از مجازات” در کابل صحبت ميکرد گفت که قتل خبرنگاران، به عنوان شکل نهایی سانسور و فراگیرشدن فرهنگ معافیت از مجازات قاتلان، آیندۀ آزادی بیان و فعالیت آزاد رسانه ای را در افغانستان با خطر جدی مواجه کرده است.
این کمپاین، همزمان با کمپاین بین المللی مبارزه با معافیت، از مجازات با حمایت شبکه جهانیIFEX (شبکه جهانی حامی و ترویج دهندۀ آزادی بیان)، در ١٠ عقرب سال جاری آغاز و قرار بود که دوم قوس پایان یابد؛ اما به دلیل برگزاری لویه جرگه و تدابیر شدید امنیتی به تاخیر افتاد.
وی گفت: “در ۲۰ سال گذشته ۳۹ خبرنگار، نویسنده و دست اندرکار رسانه های خبری، جان خود را در افغانستان از دست داده اند که از آن جمله ۲۳ تن هدف قرار گرفته و به قتل رسیده اند و ۱۶ تن از آنان، بر اثر انفجار و یا در جریان درگیری کشته شده اند.”
به گفته وی، ١٥ تن از خبرنگاران و فعالان امور رسانه ای کشته شده، افغان هستند و افزون برآن در این مدت ۲ خبرنگار آزاد که تبعه افغانستان بوده اند نیز در پاکستان هدف قرار گرفته و به قتل رسیده اند.
در خبرنامه منتشر شده از سوی این نهاد گفته شده است که میرویس جلیل نخستین خبرنگاری است که در سال ۱۳۷۳ پس از مصاحبه با یکی از رهبران مجاهدین، در مسیر راه برگشت به محل سکونتش در کابل به قتل رسید. طالبان نیز در سال ۱۳۷۷ با تسلط بر شهر مزار شریف؛ محمود صارمی خبرنگار آژانس خبری ایرنا متعلق به ایران را با شماری از دیپلمات های این کشور، هدف قرار دادند و کشتند.
مرکز خبرنگاران افغانستان افزوده است که از آغاز حمله امریکا و کشورهای هم پیمان این کشور به افغانستان و افزایش شمار رسانه های آزاد، شمار قربانیان جامعه رسانه ای نیز به شکل قابل ملاحظه ای افزایش یافت.
اولف استرامبرگ، ماریا گارسیا کتولی، جولیو فیونتز، عزیزالله حیدری، هری بورتون، کریستین استرو، کارن فیشر، شیما رضایی، شکیبا سانگه آماج، اجمل نقشبندی، رحمان قل، ذکیه ذکی، عبدالصمد روحانی، جاوید احمد، سلطان محمدمنادی، سید حامد نوری، امید خپلواک، سادم خان بهادورزوی، مزمل صادقی، محسن هاشمی و سوشمیتا بنرجی مشهور به سیده کماله، افرادی هستند که به گفتهۀ این نهاد در جریان ۱۲ سال گذشته هدف قرار گرفته و به قتل رسیده اند.
به گفتۀ این نهاد حامی خبرنگاران، ١٤ تن این افراد، از سوی گروپهاى مسلح غيرقانونى، چهارتن توسط طالبان، سه تن توسط وابستگان و یا اعضای خانواده شان، یک تن توسط سربازان امریکایی و یک تن توسط سربازان بریتانیایی به قتل رسیده است.
افزون برآن این نهاد گفته است که جان الله هاشم زاده و انور صالح، دو خبرنگار آزاد افغان هستند که طی این مدت در قلمرو پاکستان از سوی افراد مسلح، هدف قرار گرفتند و جان خود را از دست دادند.
بررسی های مرکز خبرنگاران افغانستان نشان می دهد که به جز دو قضیه سید حامد نوری و رحمان قل، هیچ کدام از دیگر افراد دخیل در این قتل ها، محاکمه و مجازات نشده اند.
همچنان گفته شده است که طی بیست سال گذشته، شمار زیادی از خبرنگاران زخمی شده و صدها تن دیگر مورد خشونت فیزیکی قرار گرفته، تهدید گردیده و یا برخی هم ناچار به ترک کشور شده اند.
در این خبرنامه، از ناامنی و ترس از خطر جانی به عنوان تهدید جدی علیه خبرنگاران به ویژه در مناطق جنوبی و شرقی هم مرز با پاکستان نام برده شده و خاطرنشان گردیده است که در حال حاضر، بسیاری از خبرنگاران به ندرت می توانند بخاطر پوشش مستقیم یک رویداد، در خارج از شهرها حضور یابند.
طالبان، گروه های مسلح غیرمسوول و افراد زورمند محلی را عمده ترین عوامل ایجاد ترس در میان خبرنگاران و فعالان رسانه ای خوانده شده اند که به باور این نهاد، به سانسور روزافزون دامن زده اند.
صدیق الله توحیدی مسوول دیدبان رسانه هاى آزاد در دفتر مؤسسه نى نیز در این مراسم گفت که قتل خبرنگاران و ادامه روند کنونی معافیت از مجازات عوامل این قتل ها، باعث آسیب پذیر شدن جدی کار رسانه ای در افغانستان شده است.
وی گفت: “بررسی قضاياى خشونت علیه خبرنگاران به ویژه قتل های صورت گرفته، نشان می دهد که اراده جدی در دولت افغانستان برای رسیدگی به قضایا و تامین عدالت وجود ندارد.”
مسوول دیدبان رسانه ها افزود که نامزدان انتخابات ریاست جمهوری، باید به طور رسمی تعهد خود را بخاطر پایان دادن به فرهنگ معافیت از مجازات و تامین عدالت در مورد همه افراد دخیل در خشونت علیه خبرنگاران و حمایت از آزادی بیان و آزادی رسانه ها اعلام کنند.
به اساس معلومات مرکز خبرنگاران افغانستان، به مناسبت ختم کمپاین روز جهانی “پایان دادن به فرهنگ معافیت از مجازات”؛ امروزدر ولايات بلخ، هرات، هلمند، کندهار، خوست، ننگرهار، پروان و بغلان نيز نشست هايى برگزارشده است.
