کابل(پژواک، 1 حوت92): شماری از نهادهای فرهنگی در مراسمی به مناسبت روز جهانی زبان مادری در مورد امکان از بین رفتن برخی از زبان های کشور هشدار دادند و از دولت خواستند به طور جدی به این وضعیت توجه کند.
اکبرجان پولاد، رئیس بنیاد ملی حمایت و توسعه زبان ها و فرهنگ افغانستان به آژانس خبری پژواک گفت که آموزش به زبان مادری و اهمیت دادن به زبان های کشور، برای غنای فرهنگی و وحدت ملی بسیار مؤثر است.
وی گفت که در گرامی داشت از این روز ٥٠ نهاد شرکت کرده اند و همه این نهاد ها خواستار نگهداشت و رشد زبان های کشور هستند.
به گفته پولاد، دولت افغانستان در سال های اخیر با گنجاندن برخی از زبان ها در نصاب تعلیمی وزارت معارف و فراهم ساختن زمینه برای آموزش به زبان مادری در برخی از مناطق کشور، کارهایی را در این راستا انجام داده است.
اما وی این تلاش ها را بسیار ناکافی خواند و خاطر نشان کرد که برخی از زبان ها از جمله پامیری، گجری و پرچی در حالت از بین رفتن است.
رئیس بنیاد ملی حمایت و توسعه زبان ها و فرهنگ افغانستان با بیان این که مشکل از بین رفتن زبان ها تنها در افغانستان نیست، خاطر نشان کرد که در این راستا باید کارهای بیشتر و جدی تری صورت بگیرد.
ایجاد یک اداره ملی بخاطر حمایت، ترویج و رشد زبان های کشور و نظارت از عملکرد برخی نهادهای دولتی فعال در این زمینه، پیشنهادی بود که از سوی این فعال فرهنگی مطرح شد.
روز 21 فبروری( 2 حوت) از سوی سازمان علمی- فرهنگی سازمان ملل متحد( یونسکو)، روز جهانی زبان های مادری اعلام گردیده و هدف آن حمایت از زبان های مختلف محلی در سراسر جهان خوانده شده است.
گفته می شود که در حال حاضر در حدود ۳۰ زبان در افغانستان مورد استفاده قرار می گیرد اما در قانون اساسی پشتو و فارسی به عنوان زبان های رسمی کشور نام برده شده اند. افزون بر آن شش زبان ازبکی، ترکمنی، بلوچی، پشه ای، پامیری و نورستانی هم در مناطقی که صحبت کنندگان به این زبان ها اکثریت دارند نیز به عنوان زبان های سوم به رسمیت شناخته شده اند.
محمد ولی کاکر از شرکت کنندگان در این همایش گفت که یادگیری و صحبت به زبان مادری حق همه است و باید محترم شمرده شود.
وی به طور نمونه از زبان پشتو نام گرفت و گفت که شمار زیادی را می شناسد که در یک خانواده پشتو زبان به دنیا آمده اند اما نمی توانند به زبان پشتو صحبت کنند.
کاکر تاکید کرد که باید با فراهم ساختن زمینه آموزش و ترویج همه زبان ها، به حفظ آنها کمک کرد تا فرهنگ کشور تقویت شود.
سلیمان نورستانی، دیگر شرکت کننده این همایش گفت که هر کودک حق آموزش، تحصیل و تربیه به زبان مادری را دارد و باید این حق در عمل به همه داده شود.
وی گفت:” وزارت سرحدات حدود ٢٠ سال پیش در مجله اش به زبان نورستانی مطلب داشت اما در سال نو زبان های نورستانی و پشه ای ازاین مجله کنار گذاشته شده و پشتو جایگزین آن شد.”
نورستانی همچنان از آن چه فعالیت ضعیف وزارت معارف در این زمینه خواند انتقاد کرد و گفت که این وزارت کتاب راهنمای معلم به” زبان های سوم” چاپ کرده اما در راستای آموزش معلمان به این زبان ها اقدام نکرده است.
نامبرده افزود که وزارت اطلاعات و فرهنگ تا حدودی با کاربرد برخی از زبان ها از طریق رسانه های ملی بخاطر نگهداشت آنها کار کرده است اما عمل کرد آکادمی علوم در زمینه ضعیف بوده است.
