سرک دو ولسوالى جوزجان به بستر درياى آمو مبدل شده است

شبرغان (پژواک، ١١حوت ۹۲):  آبخيزى درياى آمو، راه مواصلاتى دو ولسوالی را با شبرغان مرکز ولایت جوزجان مسدود نموده و مردم را با مشکلات مواجه ساخته است.

باشندگان ولسوالى هاى قرقین وخمآب میگویند که به علت مسدودى راه، از راه های صعب العبور و با پرداخت دو برابر کرایۀ موتر، وارد شبرغان ميشوند.

اين دو ولسوالى در جوار درياى آمو و در سرحد با ترکمنستان  واقع بوده  و سرک آن، از يک هفته بدينسو به علت آبخيزى، به بستر دريا مبدل شده است.

غلام سخی یکتن از باشندگان قریه کبک ولسوالی قرقین، به آژانس خبرى پژواک گفت که همه ساله شاهد تخریبات دریا بوده وآبخیزی ها هر روز بستر دریا را به طرف قریه تغییر میدهد.

وی به آژانس خبرى پژواک گفت که نصف قریه آنها، طعمه دریا شده و تخریبات دریا نیز همه روزه ادامه دارد.

غلام سخى افزود: “وقتی دورتر از دریا سرک میسازیم، یکماه بعد متوجه میشویم که دیگر دریا وجود ندارد.”

موصوف گفت که مردم ولسوالی قرقین، اکنون از راه هاى ريگزار به شهر شبرغان ميروند که به جز از موترهای باربری،  موترهای کوچک در این مسیر رفت وآمد کرده نمیتوانند.

اين باشنده علاوه کردکه  قبلاً تا شهرشبرغان ٢٠٠ افغانی کرایۀ موتر میپرداختند؛ اما اکنون ٤٠٠ افغانى و در برخى اوقات ٥٠٠ افغانى مى پردازند.

ولسوالى هاى قرقين و خماب   ١٥٠ تا ١٧٠ کيلو متر تا شبرغان فاصله دارند و اکنون که راه مواصلاتى به علت آبخيزى درياى آمو مسدود گرديده، مردم حدود ١٠ کيلو متر ساحۀ ريگزار را با مشکل و در ظرف دو ساعت در موتر اضافى مى پيمايند.

محمد نبی یکتن از باشندگان ولسوالی خمآب  انتقاد کرد که  کار تحکیماتى دریا از جانب برخی ادارات صورت گرفته؛ اما اين کار ها بنیادی نبوده و از سال های متمادی بدینسو تخریبات دریا ادامه داشته وهیچ کس به حال مردم توجه نمى کند.

 وی گفت: “باید دراین راستا کار های بنیادی صورت بگیرد؛ درغیر آن پول مصرف کردن به نام ساختن دکه “موانع بخاطر جلوگیری از تخریبات آب” بیهوده وبی مفهوم است.”

به گفتۀ محمد نبى، هر اداره مى آید، پنجاه تا شصت متر موانع ” دکه ” را میسازد وبعد از مدتی میگوید که نسبت نرسیدن بودجه کار ختم ویا معطل شده است.

وى گفت: “این دکه ها را بعد از چند روز آب با خود می بَرد وباز تخریبات دریا به طرف قرا وقصبات آغاز میشود.”

مصطفی کمال مسوول ساحوی دفتر حوزه دریایی جوزجان در ولسوالی قرقین گفت که امکانات در اختيار ندارند که جلو آبخيزى ها را بگيرند و گزارش تخريبات درياى آمو را به اداره خود به مرکز جوزجان ارایه نموده اند که اقدام نمايند.

سید محمد پتمن سخنگوی والى جوزجان گفت که تازه دولت  برای تحکیمات دریاى آمو درين دو ولسوالی دو میلیون دالر را اختصاص داده و برای تحکیمات  دریای آمو، حداقل به یک میلیارد دالر نياز است.

وی افزود که این پول تا کنون به مقام ولایت مواصلت نکرده؛ زمانیکه پول برسد کار تحکیمات دریا آغاز خواهد شد.

 به گفتۀ سخنگوى والى، طی ده سال اخیر به اثر آبخيزى درياى آمو بیش  از يکهزار جریب زمین زراعتی وصد ها منزل رهایشی به بستر دریا مبدل شده است.

پتمن گفت  که با آنهم ده ها دکه  به هدف مهار ساختن آب دریا در مسیر ولسوالی های خماب وقرقین ساخته شده است تا حداقل بتواند زندگی مردم را دربرابر خطرات آبخیزی دریا مصوون سازد.

درياى آمو که ١٢٠٠ کیلومتر سرحد مشترک میان افغانستان با تاجکستان، ازبکستان و ترکمنستان را تشکیل میدهد، از کوه هاى بدخشان سرچشمه ميگيرد و با عبور از ولايات بدخشان، کندز، تخار، جوزجان و بلخ، به جهيل اورال مى ريزد.