باميان ( پژواک ٢٢حوت ٩١):فعالان جامعه مدنی از سيزدهمين سال تخريب مجسمه هاى بودا در باميان ياد بود نموده و کميسيون حقوق بشر خواستار پيگيرد عاملان آن گرديد.
ده ها تن از فعالان جامعۀ مدنى از کابل و باميان شب گذشته طى محفلى در مقابل مجسمه هاى مخروبۀ بودا در شهر باميان، با روشن نمودن هريکين ها به عنوان ياد بود از سالگرد تخريب اين دو آبدۀ تاريخى روشن نمودند.
دو مجسمه که قدامت١٦٠٠ ساله داشته و از شاهکارهاى زمان بوديزم بودند؛ در زمان حاکميت طالبان (١٠مارچ ٢٠٠١ ميلادى) مطابق ٢٠ حوت ١٣٧٩تحت اين نام که موجوديت بُت به معناى شرک است، در پی حملات متواتر و آتشباری سنگين طالبان، منهدم گرديد.
مجسمۀ بزرگ صلصال با ارتفاع ٥٥ متر، و مجسمۀ کوچک به نام شمامه با ارتفاع ٣٣ متر، در مسير جاده قديمی ابريشم در شمال شهر باميان در دل کوه تراشيده شده بود.
روح الله فروغ ریيس کميسیون حقوق بشر بامیان در محفل سیزدهمین سالگرد تخریب بودا گفت : (( تخریب اين آبده ه، نقض حقوق بشر بوده واز دولت میخواهیم که عاملان آنرا مورد پیگرد قرار بدهد.))
وی افزود که هرشهروند حق دارد به منابع فرهنگی دسترسی داشته باشد، اما کسانی که مجسمه های بودا را تخریب نموده، این حق را از شهروندان ضایع کرده و به این علت ناقض حقوق فرهنگی شهروندان مى باشد.
احمد حسین احمد پور، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات وفرهنگ بامیان، هدف از برگزاری محافل یاد بود از سالروز تخریب مجسمه هاى بودا را تشویق مردم برای حفظ آبدات تاریخی ومعرفی منابع توریستی بامیان خواند.
وی به آژانس خبرى پژواک گفت که برنامه های در محافل جداگانه از طرف ریاست اطلاعات و فرهنگ ومجامع فرهنگی هنری در بامیان نيز ترتیب یافته بود واز سالروز تخریب مجسمه های بودا يادبود به عمل آمد.
مریم شریفی یکی از برگزار کنندگان محفل تحت عنوان (شب با بودا) همراه با گروه فرهنگی خود ٨٠ هریکین را در کنار بودا روشن نموده ، محافل شعر و موسيقى محلى نيز داير شدوبدینترتیب ازسالروز تخریب بودا ياد بود نمودند.
وی به پژواک گفت: (( هدف از اینکار ما ارجگذاری به فرهنگ وآبده های تاریخی بوده واز اینطریق نفرت وانزجار خود را از عاملان تخریب آبده های تاریخی وفرهنگی بامیان اعلان داشتیم .))
اين درحالى است که با گذشت ١٣ سال ، هنوز هم در بازسازى مجسمه هاى بودا اقدام نشده است.
تيم باستانشناسی (ايکوموس) آلمان، در چند سال اخير توانسته هزاران قطعه از پارچه های تخريب شدۀ بودا را شناسايی و بعد از نمره بندى، در محل مخصوص حفاظت نمايد؛ برخى قطعات جدا شده از پيکره هاى بودا از ٩٠ تا ١٠٠ تُن وزن دارد.
ايکوموس، پنج سال قبل تحکيم بندى محل مجسمه “شمامه” را به هزينۀ سه ميليون دالر آغاز کرد و کار آن، در سال ١٣٩٠ تکميل و زمينه براى امکان بازسازى مجسمه ها فراهم گرديده است.
ياماگاتا هنرمند جاپانى در سال١٣٨٥ براى بازسازى پيكره هاى بودا، از جاپانى ها پول جمع ميكرد و تصميم داشت كه تصاوير دو مجسمه را با پرتاب اشعۀ لايزر، در همان جايى که قرار دارند؛ انعکاس بدهد.
اما متخصصين ميگفتند که شعاع لايزر، عوارض جانبى در پى خواهد داشت و کشتزارهايى که در مسير شعاع لايزرقرار ميگيرند؛ از بين خواهند رفت. کوهى که دو مجسمه درآنجا قرار دارند، فرسوده شده و به پرندگان و حيوانات نيز ضرر خواهد رسيد.
