دستفروشان در شهر کابل از باجگیری ها به ستوه آمده اند

 کابل (پژواک،۱٣جوزا ۹۳): شمارى از دستفروشان مى گويند که برخى کارمندان شاروالى، منسوبين پوليس ومعلولين؛ از چند سال به اين طرف از آنها باج مى گيرند و تا حال هيچ نهادى جلو اين عمل غيرقانونى را نگرفته است.

معلولين مى گويند که اين پول را به اجازه ارگانهاى ذيربط در بدل تنظيم دستفروشان (کسانى که در کنار جاده ها به فروش غذا و کالا مى پردازند) اخذ مى کنند؛ اما نهادهاى مسوول اين سخنان معلولين را بى اساس مى دانند.

همچنان برخى مقام هاى شاروالى و پوليس کابل مى گويند که ممکن برخى پوليس و کارمندان شاروالى، به شکل پنهانى از دستفروشان پول اخذ کنند؛ اما در صورتى که شناسايى شوند، به پنجه قانون سپرده مى شوند.

خان آغا یک تن از دستفروشان که روى تخت چوبى در منطقه فروشگاه شهر کابل ترکارى مى فروخت، به آژانس خبرى پژواک گفت که از چندين سال به اين طرف، روزانه صد افغانى به معلولين، ٥٠ افغانى به منسوبين پوليس و ٣٠ افغانى هم به کارمندان ناحيه دوم شاروالى مى دهد.

به گفته وى، مجبور است که اين پول را در ختم هر روز بپردازد؛ زيرا در صورت عدم پرداخت اين پول آنها مانع کار وى مى شوند.

خان آغا که ٥٧ سال عمر دارد و مسووليت اعاشه و اباطه فاميل ١٣ نفرى را بر عهده دارد، گفت که از اين عمل غيرقانونى معلولين، پوليس و کارمندان شاروالى به ستوه آمده است.  

وى علاوه کرد: “در سه ماه گذشته، از اینکه کار نیست، ٢٧ هزار افغانی تاوان کردم؛ اگر پیسه نتیم، از اينجه هم ماره مى کشند و اگر اين کار را نکنم، چه کنم؟”

همچنان سمیع الله که در کراچى ليلامى مى فروخت، در سینمای پامیر، گفت: “کراچی های خُرد ٥٠ افغانی و تخت های پیاده رو، روزانه صد روپيه میتن؛ اگر نتیم، ما ره می کشند و معلولين حرف هاى زشت ميگن و با چوب ميزنن.”

به گفته او، از حدود پنج سال به اين طرف اين معضل وجود دارد؛اما تا حال به کدام مرجع شکايت نکرده است؛ زيرا افرادى که از دستفروشان به شکل غيرقانونى پول مى گيرند، با مسوولين بلندرتبه رابطه دارند و شکايت به جايى نمى رسد.

فردین احمد یک تن از دستفروشان ديگر در منطقه سينماى پامير اين شهر، با تاييد شکايات يادشدۀ معلولين گفت که اين مشکل، نه تنها در اين محل بلکه در تمام نقاط شهر کابل وجود دارد.

به گفته وی، دستفروشان از دادن جزیه به پولیس، معلولین و کارمندان شاروالی به ستوه آمده اند؛ زيرا بیشترین عاید شان را دوباره به این افراد می پردازند.

رحم الدين يک تن از دستفروشان که مقابل حوزه چهارم پوليس ترکارى مى فروخت نيز اين سخنان را تاييد کرد؛ اما در مورد باجگيرى پوليس گفت: ” آمر حوزه که نو ميشه، براى چند روز پوليس پول نمى گيره؛ اما باز پيسه گرفتن شروع ميشه.”

به گفته وى، در صورتى که دستفروشان از دادن پول به پوليس ابا ورزند، پوليس از دستفروشان ميوه و يا ترکارى اخذ مى کنند.

در صورتى که معلولين، منسوبين پوليس و کارکنان شاروالى، روزانه از هر دستفروش در مجموع حداقل صد افغانى بگيرد، رقم مجموعى اين پول روزانه به ده ميليون افغانى مى رسد؛ زيرا اتحاديه ملى کارکنان افغانستان، تعداد دستفروشان در شهر کابل را يکصد هزار تن تخمين کرده است.

حاجی ظاهر کارگر سکرتر جنرال اتحادیه ملی کارکنان افغانستان نيز برخى منسوبین پولیس، کارکنان شاروالى و معلولین را به جزیه گرفتن از دستفروشان متهم کرده، گفت: “دستفروشان مجبور هستند که  بخاطر اعاشه و اباطه فامیل خود، به اين ظلم و ناروا تن دهند.”

وى افزود که دستفروشان از اين باجگيرى ها خيلى نگران اند و هیچ نهادى در رفع اين مشکل اقدام نکرده است.

به گفته وی، در تمام دنیا برای دستفروشان بازارهای روز ایجاد شده و پولى که از دستفروشان به عنوان تکس گرفته مى شود، به خزانه دولت مى رود؛ اما در افغانستان این پول به جیب یک تعداد افراد می ریزد.

اما اسدالله که خود را مسوول معلولين در مربوطات حوزه هاى اول و دوم شهر کابل معرفى کرد، گفت معلولين حق دارند که در بدل تنظيم دستفروشان در شهر، روزانه يک مقدار پول از دستفروشان اخذ کنند. 

وی که یک دست و يک پاى خود را در جنگ از دست داده و خود را يکى از قوماندانان سابقه جهادى درسمت شمال کشور معرفى کرد، گفت: “اگر معلولين و معيوبين، مصروف کار در شهر نباشند، يا به صف مخالفين خواهند پيوست و يا دست به جرايم مختلف خواهند زد.”

وى ادعا کرد که معلولين به اجازۀ شاروالى، پوليس کابل و وزارت کار و امور اجتماعى، شهدا و معلولين، کار تنظيم دستفروشان و موترهاى شهرى در ايستگاه ها را انجام مى دهد و در بدل اين کار، از دستفروشان و رانندگان حق الزحمه مى گيرند.

اما ارگانهاى يادشده، اين سخنان را بى بنياد خوانده و گرفتن پول از سوى معلولين را غيرقانونى مى دانند.

خیرمحمد صفدری رییس تنظیم مارکیت های شاروالی کابل، گفت که شاروالى با معلولين کدام قراردادى ندارد و معلولين، به زور و به شکل غيرقانونى، از دستفروشان پول جمع مى کنند.

وى افزود: “در صورتی که کدام قرارداد وجود مى داشت، حد اقل يک مقدار پولى که توسط معلولين جمع آورى ميشد، به خزانه دولت پرداخته ميشد؛ اما حالا تمام پول به جيب معلولينى که اتحاديه را ترتيب داده اند، می ريزد.”

وى افزود که شاروالی بعد از جنجال های فراوانى که با معلولین داشت، یک کمیسیون متشکل از نمايندگان شاروالى، وزارت های دفاع ملی، داخله، تجارت، صحت، کار، امور اجتماعی، شهدا و معلولين و امنیت ملی ايجاد کرد و اين کميسيون برای بیش از ٢٢٠٠ تن از معلولین اجازه دستفروشى  در نقاط مختلف شهر را داد؛ اما اکنون معلولین تعداد غرفه و تخت ها را بیشتر ساخته و آن را به کرایه داده اند.

وی مدعی شد که معلولین، با برخى منسوبین پولیس تفاهم نموده و مشترکاً افرادى را تعیین کرده اند تا در ختم هر روز، از دستفروشان و رانندگان پول جمع آوری نمایند.

موصوف گفت که پوليس در جلوگيرى اين مشکل، همکارى لازم با شاروالى ندارد.

به گفته وى، ممکن برخى از کارکنان شاروالى نيز به شکل خودسر از دستفروشان پول اخذ کنند؛ اما به گفته او نبايد دستفروشان بدون پارچه رسمى شاروالى، به کارمند اين اداره پول بپردازند.

موصوف خاطرنشان کرد که شاروالى، تنها در صورت تخلف مى تواند دستفروشان را جریمه نقدی نماید که در بدل پول جريمه، پارچه رسمى داده مى شود.

به گفته صفدرى، تاکنون کارمندان شاروالى که از دستفروشان به شکل غيرقانونى پول اخذ کرده باشند، شناسايى نشده؛ اما در صورت شناسايى، از وظايف برکنار و به ارگانهاى عدلى و قضايى معرفى خواهند شد.

همچنان درحاليکه برخى معلولين ادعا دارند که به اجازۀ  وزارت کار، امور اجتماعى، شهدا و معلولين، از دستفروشان پول جمع مى کنند؛ اما وزارت يادشده اين ادعا را بى بنياد مى داند.

علی افتخاری سخنگوی اين وزارت گفت که معلولين به شکل خودسر، از دستفروشان پول جمع مى کنند.

افتخاری، این کار معلولین راغیر قانونی خوانده گفت که ارگانهاى ذيربط، بايد در جلوگيرى اين معضل اقدام کنند.

درعين حال پاسوال محمد ظاهر ظاهر قوماندان امنيه کابل گفت که معلولين، به نام اينکه يک قشر آسيب پذير جامعه است، از دستفروشان پول جمع مى کنند.

به گفتۀ او، پوليس کابل چند بار اقدام نمود تا مانع باجگيرى معلولين شود؛ اما معلولين به گونه هاى مختلف، برخى مقام ها و اعضاى شوراى ملى را وادار به اين ساختند تا مانع عمليات پوليس بخاطر جلوگيرى اين مشکل شود.

وى از مقام ها و وکلاى يادشده نام نبرده افزود که معلولين، علاوه بر اينکه روزانه صدها هزار افغانى را به شکل غيرقانونى از دستفروشان جمع آور‌ى مى کنند، برخى آنها مصروف خريد و فروش مواد مخدر به شکل پرچون مى باشند و در جرايم  ديگر نيز دست دارند.

همچنان حشمت الله ستانکزی سخنگوی قوماندانی امنيه کابل، در مورد گرفتن پول از سوى منسوبين پوليس گفت: “امکان دارد برخی از سربازان پول بگیرند؛ اما در مجموع منسوبین پوليس این کار را نمی کنند.”

وی گفت که دستفروشان و کسانی که از سوی برخى منسوبین پولیس، مورد اذیت و آزار قرار می گیرند، می توانند از طريق  نمرات ١٠٠ و ١١٩ با پوليس در تماس شوند و پوليس به زودترين فرصت به مشکل شان رسيدگى خواهند کرد.

سخنگوى قوماندانى امنيه، گفت هر منسوب پوليس که مرتکب جرم شود، به پنجۀ قانون سپرده مى شود.

به اساس معلومات وزارت کار و امور اجتماعى، ٨٠٠ هزار فرد داراى معلوليت در افغانستان وجود دارد که به ١٨٠هزار تن آنها از سوى اين وزارت، سالانه ١٥٠٠٠ افغانى معاش داده مى شود.