باميان (پژواک، ٢ سرطان٩٣): با ديدن مناظر زيبا و دلکش بند امير”اولین پارک ملی”، ترس و هراس از جنگ و انفجار و انتحار، از اذهان رخت مى بندد و انسان خود را در فضاى راحت و تخيلى مى يابد.
هم اکنون فصل رفتن مردم از گوشه و کنار کشور، به اين بند طبيعى که شامل ليست ميراثهاى جهان شده و در سال١٣٨٨ به عنوان اولین پارک ملی کشور مسمى گرديده، آغاز شده است.
مردم، دسته دسته از گوشه و کنار کشور، به اين منطقۀ تفريحى رفته و اوقات خود را با خوشى سپرى ميکنند.
بند امير يکى از ساحات باستانى در ولسوالی یکاولنگ و در ٧٢ کیلومتری شمالغرب مرکز بامیان واقع است. با ورود به اين ساحۀ دلپذير، کوه ها با فضای سبز و پوشیده از علفزار و در ارتفاعات تپه، بندهای آبی لاجوردی نمايان ميگردد.
در داخل پارک ملی که٤١ هزار هکتار زمین را احتوا ميکند، میله جاهای زیادی وجود دارد. شرشر آب و آبشاران طبیعی، به انسان احساس خوشى و طراوت مى بخشد.
قایق هاى کرايى و گردش در آن، هوش و حواس را از رنج و مشکلات زندگى، به فضاى آرام مبدل ميکند. در بالای آب های بند، مرغابی های صحرايی دیده میشود که نمای بند را زیباتر ميسازد.
ماهی های رنگارنگ بزرگ و کوچک و صخره هاى آهکى آن، بر زیبايی آن افزوده است. اين منطقۀ سياحتى، سرشار از یک محیط آرام بوده و یکی از پر بيننده ترین ساحاتى است که توریستان داخلى و خارجى از آن دیدن مينمايند.
درآنجا حوض های کوچک طبیعی وجود دارد که سیاحان به آب بازی میپردازند و کسانی که آب بازی راخوب بلداند، در بندهای کلان شنا میکنند.
امنیت منطقه کاملاً تامین است، کسانی با خیمه به بند امیر می آیند و در هر نقطه ای که خیمۀ شانرا پهن نمایند، مشکل امنیتی وجود ندارد.
اين ساحۀ باستانى، داراى هفت بند طبيعى است که به نام هاى ذوالفقار، هیبت، پودینه، قنبر، غلامان، بربر و پنيرک ياد ميشود.عمق این بندها که در سال ١٣٥٢ توسط آب بازان آلمانی اندازه گرفته شده، تا به ٩٠ متر میرسد.
در بند امير؛ هوتل، دکان و خيمه ها براى بودوباش مسافرين وجود دارد و شمارى از خانواده ها شب ها را درآنجا سپرى مى کنند و از آب و هوا و غذاهاى لذيذ آن استفاده مينمايند.
روح الله باشندۀ ولایت پکتیا که همراه با چند تن از رفقايش به بند امیر آمده بود، به آژانس خبرى پژواک گفت که برای اولین بار اينجا آمده و برایش بسیار خوش ميگذرد.
وی افزود: “مردم از جنگ، درگيرى و انفجار و انتحار خسته شده اند، من خود را دراينجا فارغ از ترس و هراس جنگ و ناامنى يافتم و آرزو دارم که در تمام وطن ما صلح بيايد و گليم جنگ و خونريزى جمع گردد.”
اين جوان افزود که باديدن بند امير، علاقه دارد که شب را نيز در اینجا بماند؛ تا تمام ساحات بند را گردش نموده و تفریح خوب داشته باشند و غذاهاى خوب بخورند.
در گوشه و کنار بندها، خانواده ها با اطفال شان ديده ميشوند و با مشاهدۀ مناظر طبيعى بند، ميخواهند افکار و اذهان پريشان خود را آرام نمايند.
يما که با خانم و سه طفلش از کابل به بند امير رفته و اطفالش در نزديک بند مشغول بازى بودند، گفت: “فضاى گرد و غبار آلود کابل، انسان را مى آزارد و هرگاهى که از خانه مى برآييم، فکر ميکنيم که قربانى انفجار و انتحار ميشويم.”
اما وى افزود که اينجا فضاى ديگرى است، خانواده ها در هرگوشه و کنار جمع بوده و در فضاى آرام تفريح ميکنند و جنگ و ناامنى در ذهن شان خطور نمى کند.
يما که در يکى از موسسات غيردولتى کار ميکند، علاوه کرد که با مشاهدۀ بند امير، انسان فکر ميکند که در افغانستان نيست و در کشورهاى اروپايى است.
برای فامیل ها، مهمانخانه های محلى به شکل کرايه درست شده و در اتاق ها برق آبى تمديد يافته است. گوشت لذيذ بره شهرت خاص دارد که علاوه بر آنکه در هوتل ها براى مهمانان بريان ميشود، خود مهمانان نيز آنرا مى پزند.
زهرا یکی باشندگان مرکز بامیان گفت: “من با خانوادۀ خود وسایل آشپزی را هم آوردیم تا میله بگیریم وغذای دلخواه خود را بپذیم.”
وی گفت که در این فصل سال، در بند امیر گوشت بره زیاد پیدا میشود و آنها علاقه دارند که از گوشت آن، غذای دوپیازه تهيه کنند.
زهرا که فارغ صنف دوازدهم است، افزود که همه ساله با خانواده اش به اين ساحۀ باستانى مى آيند و تفريح مى کنند و اوقات خود را با خوشى و مسرت ميگذرانند.
در مجموع اهالى ١٤ قریه که در اطراف بند امیر سکونت دارند، از آمدن سياحان منفعت میبرند.
بعضی آنان دستفروشی میکنند و محصولات زراعتى و محلی از قبیل چکه، ماست، قیماق، قروت و صنايع دستى مانند گليم و خامک دوزی را عرضه مينمايند.
غلام على یکی از ساکنین محل گفت که وقتی فصل بازدید از بند امیر آغاز میشود، مهمانخانۀ خود را برای سياحان به کرایه میدهد و غذاهای محلی مانند قروتی، حلوا، قیماق و ماست برای شان آماده میکند.
وی گفت: “حتی مهمانا به بند می آین، کار ما جور موشه، عايد خوب نصیب ما موشه وهر ماه تا بيست هزار اوغانى ميگيريم.”
غلام على افزود که اين عوايد، از درک کرایۀ مهمانخانه و فروش غذاهای محلی شان به دست مى آيد.
امین الله یکی از ساکنین بند امیر که محافظ بند است، گفت: “سه اتاق نیز دارم که برای فامیل ها به کرایه میدهم و روزانه پنجصد تا یکهزار افغانی به دستم می آید.”
وی علاوه کرد که در فصل تابستان بیشترین توریست ها به بند امیر می آیند و بازار مردم محل گرم است؛ اما در خزان تعداد شان کم ميشود و در زمستان محدودتر ميگردد.
روزانه ده ها موتر وارد بند امير ميشود و سکتور خصوصى، از توقف آنها تکس ميگيرد.
محمد کربلايی که اجاره دار دروازه بند امیر است، گفت که در این روزها رفت وآمد مردم بیشتر شده و از هر موتر، پنجاه تا يکصد افغانی تکس میگیرند.
وی افزود که این دروازه را از شاروالی ولسوالى یکاولنگ، سالانه به اجاره گرفته و طبق قانون شاروالی، از وسايط پول ميگيرند.
محمد نبی مبارز شاروال ولسوالی یکاولنگ گفت که پارک ملى امسال، براى سکتور خصوصى، ٣٥٠ هزار افغانى اجاره داده شده است و عوايدى که از درک تکت به دست مى آيد، متعلق به همين سکتور ميباشد.
وى افزود که بند امير، آمادۀ کامل پذیرايى توریستان داخلى و خارجى بوده و براى آنان خدماتى از قبیل هوتل، خیمه، غرفه های فروش موادغذايى و صنايع دستى محلى فراهم بوده و امنيت پارک ملى توسط نیروهای امنیتی افغان تامين است.
مبارزعلاوه کرد که کمیتۀ بند امیر که متشکل از ادارۀ ولایت، ریاست زراعت، محیط زیست و شاروالی یکاولنگ است، بیشتر در صدد آن است که در اين ساحۀ تفريحى، خدمات بيشترى را مهيا سازد وعواید محدودی که از درک اجارۀ بند به دست مى آيد، صرف پاک کاری و نظافت آن میگردد.
سید مُصدق خلیلی معین فرهنگی وزارت اطلاعات وفرهنگ که ازين بند ديدن کرده، گفت که تعداد زیادی از مردم، برای تفریح به این پارک ملی آمده و این امیدواری را ایجاد میکند که در آینده مناظر طبیعی برای جذب توریستان خارجی و داخلی بیشتر معرفی و تفریحگاه خوبی برای آنها باشد.
وی افزود که بند امیر، جاذبه خوبی برای سیاحان خارجی دارد وبا آمدن سياحان، هم اقتصاد مردم با فروش لبنيات و صنايع دستى رشد ميکند و هم شاروالى باميان عايد ميکند.
فصل بازديد از بند امير براى پنج ماه ادامه مى يابد. تعدادى از اتباع خارجى که در موسسات در باميان کار ميکنند ازين ساحۀ باستانى ديدن مى نمايند.
اما سياحان خارجى از کابل و ساير ولايات، به علت ناامنى راه هاى منتهى به باميان و نبود ترانسپورت هوايى و مساعد نبودن ميدان هوايى براى نشست طيارات به اين ساحۀ تفريحى رفته نمى توانند.
کبیر دادرس ریيس اطلاعات وفرهنگ بامیان گفت که میدان هوايی بامیان در دست ساخت است و فعلاً کار روى آن جريان دارد و از اینرو پروازها کمتر شده وتوریستان کمتری می آیند.
وی افزود که اگر امنيت راه های ولايات میدان وردک و پروان تامین باشد، سياحت در باميان دوبرابر رشد خواهند کرد.
باميان، ساحات تاريخى و باستانى ازجمله مجسمه هاى مخروبۀ بودا، بیش از سه هزار مغاره در اطراف آن، درۀ اژدر، شهرهاى غلغله وضحاک، استوپۀ کليگان و قلعه هاى گوهرگين، چهل دختران و چهل برج دارد.
مردم و مسوولان محلى ميگويند که برخى از اين مناطق، به بازسازى نياز دارد و اگر بازسازى شوند و تسهيلات توريستى فراهم گردد، سياحان بيشتر جذب شده و مردم و دولت عايد خوب خواهند داشت.
کوه باباى باميان نیز مانند بندامير، در ليست ساحه حفاظت شدۀ ملل متحد قرار گرفته و به این منظور، پیاده رو هاى طويل و هوتل ها و پارکهای سبز در اين مسير ساخته شده است.
در دامنه هاى پربرف کوه بابا، مسابقات اسکى بين افغانها و خارجى ها برگزار ميشود که اين خود يکى از مشخصات کشور را به جهانيان نمايان ميکند.
سلسله کوه های بابا که بلندترین قُلۀ آن به نام شاه فولادی ياد ميشود، ٥١٤٧ متر از سطح بحر ارتفاع و در جنوب مرکز بامیان واقع است.
در ارتفاعات این کوه، چهارحوض آبی طبیعی به عمق ١٠ الی ٢٠ متر و به وسعت ١٢ الی ١٥ جریب زمین وجود دارد، که توجه هربیننده را به خود جلب ميکند.
