باميان (پژواک، ١٨سرطان٩٣): صنایع دستی زنان بامیان، از حالت انفرادى بيرون شده و شکل دسته جمعى در قالب انجمن ها را به خود گرفته؛ اما کمرنگ بودن بازار باعث شده است که این صنایع کمتر به فروش برسد.
صنایع دستی زنان را خامکدوزی، شالبافی، گليم، قالین، برک، نمد، موره دوزی، چرمه و دستکول دوزی تشکيل ميدهد.
قالين، گليم، برک، و نمد؛ از صنايع دستى سنتى زنان باميان است که از پشم حيوانات درست ميشود و اين صنايع، ظرافت و جايگاه خاص خود را در سطح کشور حفظ نموده است.
هرچند زنان در خانه هاى خود به شکل انفرادى مصروف صنايع دستى بوده؛ اما در چند سال اخير، انجمن های زنان و فعالین عرصه تجارت نيز زنان را تشویق کرده اند تا به صورت گروهی در تولید صنایع دستی بپردازند.
اکنون ده ها انجمن درعرصۀ صنايع دستى فعاليت داشته و براى صدها زن، زمينۀ اشتغال و خودکفايى را فراهم نموده اند.
يکى ازين انجمن ها به نام “شامامه” ياد ميشود که از دوسال بدينسو، ٣٥ زن را در یک کارگاه در دره اژدر مرکز باميان، جمع نموده و آنان مصروف صنایع دستی به شمول گلدوزی، خامکدوزى و يخن دوزی اند.
زهرا لعلی مسوول اين انجمن ميگويد که برای زنان، روزانه از ١٥٠ تا ٢٠٠ افغانی مزد ميدهد و آنان میتوانند با این کار به اقتصاد خانواده های شان کمک شوند.
وی به آژانس خبرى پژواک گفت که ابتدا با پنجهزار افغانی شروع به کار نموده و به تدريج از فروش صنایع دستی، فعلاً ٢٥٠ هزار افغانی پس انداز دارد.
خانم لعلى علاوه کرد که این صنایع دستی را به بازارهای روز مانند پنجشنبه بازار ونمایشگاه هايی که برگزار میشود، به فروش میرساند وخود نیز مغازۀ کوچک صنایع دستی در بازار بامیان دارد.
فریحه ٣٥ ساله که در این کارگاه یخن دوزی میکند، گفت که ازين صنعت، ماهانه پنج الى شش هزار افغانى به دست مى آورد.
وی علاوه کرد از پولى که از این درک پیدا میکند، برای اطفال خود لباس وبعضی وقتها میوه ومواد غذايی می خرد وحتی کرایۀ موتر رفت وآمد اطفالش به مکتب را نيز از این پول مى پردازد.
اين مادر ميگويد که برای مردان، کار نیست و این خوب است که خانم ها کمک گار اقتصاد خانواده خود باشند و حد اقل ضرورت های خود را از این طریق تامین نمایند.
فريحه گفت: “مه پيش ازى ده خانه بيکار بودم، شوهرم مزدورکار اس و کارهم به مشکل پيدا ميشه؛ مگر از وختى که درين کارگاه کار ميکنم، زندگى ما خوب شده.”
اما ختیمه يکى از فروشندگان صنایع دستی در بازار باميان گفت که از صنایع دستی حمایت نمیشود؛ اگر بازار خوب برای فروش صنایع دستی از طرف دولت آماده گردد، رشد صنایع دستی بالا رفته واقتصاد زنان نیز رشد ميکند.
وی افزود که ادارۀ محلی، یک بازار را در پسکوچه های شهر بامیان اختصاص داده و در این بازار مردم بسیار کم رفت وآمد میکنند.
اين خانم پیشنهاد کرد که باید مارکیت مخصوص برای صنایع دستی در نظر گرفته شود، تا زنان تجارت پیشه بیشتر تشویق شوند و زنان دیگر را هم در تولید صنایع دستی ترغيب نمایند.
اماعبدالخالق بامیانی یکی از مسوولان اتحادیه توریزم بامیان گفت که آنها پنجشنبه بازار را مختص برای رشد صنایع دستی زنان آماده ساخته و بیش از٢٠ غرفه را در آن جاداده اند تا کسانی که صنایع دستی شانرا به نمایش و یا در معرض فروش قرار میدهند، از این بازار استفاده نمایند.
وی گفت که اين غرفه ها به شکل رايگان در اختيار زنان قرار داده شده است. اتباع خارجى نيز صنايع دستى بخصوص بيک و دستکولى که از برک ساخته ميشود و لباس و دستمال خامکدوزى را که به اشکال مرغوب ساخته ميشود، پسنديده و خريدارى مى نمايند و به حيث تحفۀ باميانى به کشورهاى خود مى برند.
بامیانى افزود که باميان شهر سياحتى است و صنایع دستی در این شهر، از اهمیت زیادی برخوردار است و باید به آن توجه شود.
سیما حلیمی مسوول پروژه های انکشافی ریاست امور زنان بامیان، نقش انجمن ها را در بخش خودکفاى زنان موثر دانسته، گفت که در مجموع ٣٤ انجمن زنان درين ولايت وجود دارد که هر انجمن بصورت گروهی از ١٠الی ٣٠ زن را شامل صنایع دستی نموده است.
وی صنایع دستی زنان را بسیار مرغوب وبه رشد اقتصاد خانواده ها تاثیرگذار خوانده، علاوه کرد: “هر چند ما پروژۀ خاص برای رشد این صنعت نداريم؛ اما با هماهنگی بعضی موسسات، در این راستا تلاش کرده ايم.”
خانم حلیمی در مورد سرد بودن مارکیت برای صنایع دستی گفت که باید سهولت بیشتر برای زنان در نظر گرفته شود تا تولیدات شانرا به بازارهای ولایات دیگر و حتى خارج عرضه نمایند.
