مردم دايکندى از برق ضعيف با قيمت گزاف شکايت دارند

نيلى (پژواک،٢٣ سرطان٩٣): مردم دایکندی، از برق ضعيف و قيمت بلند آن شکايت داشته ميگويند که اگر برق قوى با قيمت نازل در اختيارشان قرار بگيرد، از آن در امور تولیدی و صنعتی نيز استفاده کرده و از این طریق بر بیکاری غالب خواهند شد.

دايكندى، از جمله ولايات مرکزى بوده و تا يک دهه قبل، يکى از ولسوالى هاى ولايت ارزگان بود.

حدود پنجاه هزار خانواده در نيلى مرکز اين ولايت زيست دارند؛ اما برق دولتى ندارند و ٩٠ درصد آنها از برق سولرى(آفتابى) استفاده ميکنند، که اين برق تنها ميتواند منازل شانرا تنوير نمايد.

پروگرام توسعه و بازسازى غزنى( GRSP)، پروژۀ توزیع برق آفتابى را با وزارت انرژى و آب قرارداد نموده و برق را رايگان به دسترس شهريان نيلى قرار داده است.

اما اين برق، پنجاه وات ظرفيت داشته و صرف يک گروپ را روشن ميکند؛ برخى خانواده ها که توانايى مالى دارند، يک سولر ديگر پنجاه واته را به قيمت ١٨ هزار افغانى خريدارى نموده اند تا از وسايل ديگر برقى نيز استفاده نمايند.

عبدالرازق، باشنده نيلى گفت که با اين سولر اضافى که ظرفيت دو الى سه ساعت را دارد، تنها می توانند تلويزیون ببینند و اگر بخواهند کولر و یا در طول روز، فرزندانش تلويزیون ببینند و يا از وسايل ديگر برقى کار بگيرند، امکان ندارد و مجبوراند که جنراتور خريدارى کنند که مصرف گزاف دارد.

وى به آژانس خبرى پژواک گفت: “از ده سال بدينسو حکومتداری را تجربه کرده ايم؛ اما تا کنون برق نداريم و واقعاً جای تاسف است.”

اين باشنده علاوه کرد که اگر دولت برق قوى و نازل را در اختيار مردم قرار بدهند، از ساير وسايل برقى مانند آبگرمى، اتو و ماشين استفاده نموده و به مردم سهولت ايجاد ميشود و در کنار آن، ماشين هاى توليدى به کار افتاده، از يکسو صنعت پيشرفت ميکند و از سوى ديگر بيکارى که جوانان از آن رنج مى برند، کاهش مى يابد.

زرين يکتن ازخانم هاى خانه در شهر نيلى گفت که اگر دولت برق نازل بدهد، وى مى تواند از طريق ماشين خياطى، فاميلش را خودکفا سازد.

وى که هفت اولاد دارد و شوهرش معيوب است، گفت که ماشين خياطى به برق نياز دارد؛ اکنون برق نيست و اگر از گاز و يا برق جنراتورى استفاده کنند، غيراقتصادى تمام ميشود.

اين خانم افزود که اگر انرژى برق قوى و نازل در نيلى باشد؛ زنان از طريق خياطى، ماشين هاى چوچه کشى و ديگر صنايع مى توانند از يکسو خودکفا شوند و از سوى ديگر، نقش آنها در جامعه برجسته گردد.

از سوى ديگر، در بازار جديد نيلى که شامل پنجصد دکان است، شرکت برشنا از يکسال بدينسو برق جنراتورى توزيع نموده؛ اما دکانداران شکايت ميکنند که اين برق کيلووات ٤٥ افغانى است و براى شان گران تمام ميشود.

خیرمحمد که در بازار جديد، دکان قصابى دارد و در نزديک پکه نشسته و منتظر مشتری بود، گفت که قبلاً گوشتها را بیرون آویزان می کرد و روى آن گرد و خاک مى نشست و مشترى کم داشت؛ اما اینک گوشت را در یخچال می گذارد و هر زمانى که مشتری آمد، بهترین گوشت را برایش می دهد.

اما اين قصاب علاوه کرد که از یکماه بدینسو؛ قیمت برق افزایش يافته، قبلاً يک کيلو وات ٢٥ افغانى بود؛ اما حالا به ٤٥ افغانى رسيده است.

وى گفت: “اگه برق ارزان نشه، کار و کسب ما خراب ميشه و مجبور ميشيم که کسب قصابى ره ترک کنيم.”

اما انجنیر قربانعلی مُصدق، آمر شرکت برشنا در دایکندی گفت که آنها مطابق نورمى که از سوى رياست عمومى برشنا وضع شده، به مردم نيلى برق داده اند.

وى افزود که شرکت برشنا، نظربه مصارف تيل و روغنيات جنراتور؛ از مشتريان، پول ميگيرد و اضافه ستانى نمى کند.

مصدق علاوه کرد که شرکت برشنا در طول يکسال ١٦ اداره دولتی، بازار جدید نیلی و يک منزل مسکونی را برق داده است؛ اما مردم حاضر نيستند که برق بگيرند؛ درحاليکه اين جنراتور ١٣٢ کیلو وات برق تولید نموده و ظرفيت برق دهى براى يکهزار خانواده را دارد.

اما احمد باشندۀ نيلى گفت: “ما اگر برق بگيريم، مجبور هستيم که توسط کيبل در خانۀ خود لين دوانى کنيم و خريد کيبل، براى ما چهل هزار افغانى تمام ميشود.”

وى گفت که مردم توان ندارند که از يکسو يک کيلو وات برق را در بدل ٤٥ افغانى بگيرند و از سوى ديگر، پول کيبل را هم بپردازند.

آمر شرکت برشنا در دایکندی گفت که براى حل اين مشکل، ساخت بند برق در  منطقۀ سوختوک در حومۀ شهر نيلى را روى دست دارند. اين پروژه به ارزش شش ميليون دالر براى شرکت ها به داوطلبى داده شده و قرار است که شرکت برنده، به زودى کار آنرا آغاز کند.

منبع علاوه کرد که در نهايت بعد از دوسال، تمام شهريان نيلى ازين برق که سه ميگاوات ظرفيت خواهد داشت، به قيمت نازل بهره مند خواهند شد.

وى از پلان توسعوی برای بازار کهنۀ نیلی نیز یاد کرده، گفت که این پلان سروی شده است و در مرحله دیزاین قرار دارد و بازار در آيندۀ نزديک، تحت پوشش شرکت برشنا قرار خواهد گرفت.

فعلاً در بازار کهنۀ نيلى که داراى دو هزار دکان است، يک جنراتور شخصى وجود دارد که قيمت آن نيز براى دکانداران کمر شکن بوده و دوامدار هم نيست.

محمد رضا که درين بازار دکان عکاسی کوچکی دارد و در حال روشن کردن جنراتور پطرولی کوچکش بود، گفت که برق بازار قطع شده و حالا جنراتورش را روشن می کند تا بتوانند عکس مشتریانش را چاپ کند.

وى افزود که این جنراتورهم کهنه شده و دیگر نمی تواند به درستی کار کند؛ اما با آنهم کوشش می نمايد که آنرا روشن کند.

از رضا پرسیده شد که برق بازار چگونه است؟ وى با نارضايتى گفت: “کدام کسی جنراتور کلانی خريده و بازار را برق می دهد؛ اما خیلی زیاد پول می گیرد.”

اين عکاس افزود که وى ماهانه پنجهزار افغانى مى پردازد، از یک گروپ که در دکانش روشن است، ٣٥٠ و از کمپیوتر لپ تاپ، ٥٠٠ افغانى تاديه ميکند.

وى گفت هیچ کسی نیست که از این وضعیت نظارت کند، شخصى که برق برای بازاریان توزیع کرده، نمی گذارد که مشتريان میتر نصب نمايند و از روی میتر حساب کنند و مطابق آن پول بدهند.

محمد رضا علاوه کرد: “اگر مصرف بکنم و یا اگر هیچ دروازۀ دکان را باز نکنم، بازهم پول برق را از من می گیرند و این ظلم بزرگی است.”

اين جوان دولت را مقصر دانسته، گفت که دولت باید از روند توزیع برق نظارت کند تا کسانی که برق ميدهند، از وضعیت سوء استفاده نکنند و باید برای توزیع برق، معیاردر نظر گرفته شود؛ حال آنکه در این بازار هیچ معیارى وجود ندارد.

اما على رضا فولادى رييس جديد شوراى شهر نيلى که هفتۀ گذشته از طريق انتخابات برگزيده شد، گفت که نظارت از چگونگى برق در اولويت کارى وى قرار دارد.

وى علاوه کرد که از توزيع برق برشنا و شخصى نظارت جدى ميکند؛ تا برق براساس يک معيار به مردم و دکانداران توزيع گردد.

مشکل ولسوالى هاى دايکندى از ناحيۀ برق به تناسب مرکزآن، بيشتر است.

محمد ظاهر هاشمی یکتن از باشندگان ولسوالی اشترلى که در خانه از برق سولرى استفاده می کند، گفت که دو سولر ٨٠ واته دارد و با نصب دو بطرى يکصد واته، جمعاً ٧٦ هزار افغانى مصرف نموده؛ اما بازهم برق مورد نیازش تامین نشده است.

وى گفت: ” تنها با این برق یک تلويزیون و یک پکه که آنهم برق دوازده  ولت مصرف می کند، استفاده می توانم.”

هاشمى علاوه نمود که اگر برق استندارد می داشت، می توانست از یخچال، واتر پمپ، ماشین کالاشویی و… استفاده کند.

وى به این باور است که اگر دولت بتواند برای مردم برق برساند، دیگر با بیکاری مواجه نبوده و مجبور به رفتن به ممالک دیگر نشده و همه سهولت های اجتماعی و اقتصادی فراهم خواهد شد.

اين جوان گفت که دولت با ایجاد بند برق بر فراز دریای هلمند، می تواند به مردم ولسوالى اشترلى برق قوی برساند و همچنین دیگر نقاط دایکندی نيز چنین ظرفیتهایی دارد و باید از سوی حکومت سروی و آمادۀ کار شود.

اما مسوولان محلى ميگويند که پروسۀ توزيع برق سولرى رايگان در ولسوالى هاى اشترلى، شهرستان و ميرامور جريان دارد و ميکوشند که مشکل برق آنها را در حد امکان و در وقت مناسب حل نمايند.

اين درحالى است که مردم مناطق دوردست به علت نبود برق، هنوزهم از هريکين و چراغ تيلى استفاده ميکنند.

قبل ازين، نهادهاى جامعۀ مدنى و شمارى مردم، از حکومتدارى ضعيف در دايکندى ابراز نگرانى کرده، گفته بودند که به همين علت، فساد و استفاده جويى بيداد ميکند.

آنها ميگويند که جوانان از بیکاری رنج مى برند و براى کار به کشور اى همسايه ميروند و به جاى آنکه از تخصص و نيروهاى بشرى شان در حکومت و بازسازى استفاده شود، از نيرو و تخصص آنها کشورهاى همسايه نفع مى برند.