تاجران دايکندى در انتقال بادام به ولايات ديگر مشکل دارند

نيلى (پژواک، ١٦ ميزان ٩٣): با آنکه حاصلات بادام ولايت دايکندى امسال افزايش يافته؛ اما تاجران ميگويند که به علت ناامنى و خرابى راه، نمى توانند اين محصول عمده را به قیمت مناسب به کابل انتقال بدهند.

بادام، یکی از عمده ترین محصولات زراعتی و میوۀ خشک دایکندی بوده و هزاران باغدار، از اینطریق امرار معاش می کنند.

اين ميوۀ خشک، از شهرت و جایگاه خاصى در کشور برخوردار بوده وعلاوه بر مصرف در داخل، به خارج از کشور نیز صادر مـیگردد.

با آغاز فصل سنبله، مردم دایکندی به سراغ جمع آوری بادام می روند و تا ختم این ماه، بادام را جمع کرده و در آغاز ماه میزان، بادام کم کم وارد بازار می شود.

باغ های بادام، عمدتاً در نیلی مرکز دایکندی و ولسوالی های شهرستان، میرامور، کیتی و کجران وجود دارد.

ادارۀ زراعت دايکندى ميگويد که امسال حاصلات بادام، به تناسب سال گذشته به علت آب و هواى خوب افزايش داشته است.

مهدی موحدی ريیس زراعت و مالداری دایکندی، به آژانس خبرى پژواک گفت که در سال ١٣٩٢ حاصلات بادام ٧٥٠٠ تن بود؛ اما امسال نزدیک به هشت هزار تن رسيده است.

موحدی افزود که انواع بادام سنگک، کفمل، کاغذی، ستاربایی و عبدالواحدی وجود دارد که در سال گذشته  ٩٥ درصد بادام، سنگک بوده و هر سیر(هفت کيلو) سنگک به طور اوسط ٤٨٠ تا ٥٨٠ افغانی قيمت داشت؛ اما امسال هر سیر بادام سنگک، ٧٧٠ تا ٨٠٠ افغانى به فروش می رسد.

موحدی ميگويد که پنج درصد بادام، شامل انواع دیگر بوده که هر سیر به طور اوسط ١١٠٠افغانی الی  دوهزار افغانی فروخته ميشود.

بادام به طور عموم، به شکل پوستدار در دايکندى عرضه ميگردد.

بهترین و مرغوبترین بادام، ستاربایی  وعبدالواحدی است که پوست نازک و مغز آن زردگونه است و پوست این بادام، با فشار دادن بین دست به راحتی جدا می شود.

 باغداران، از افزايش حاصلات شان خرسند اند.

حاجی محمود  یکی از باغداران قریه تگاب ولسوالی شهرستان که ١٤٠٠ کيلو بادام  سنگک را برای فروش به بازار نیلی مرکز دايکندى آورده بود، گفت که ١٨٠ درخت بادام دارد و اين حاصلات را ازهمين درختان به دست آورده است.

وى افزود که سال گذشته يک تُن (يکهزار کيلو) بادام برداشت کرده بود.

اين باغدار از مسوولان زراعت  خواست که جهت ميکانیزه کردن سیستم باغداری و آموزش باغداران، پلانى را عملى نمايند تا باغداران بتوانند برداشت خوبتری در آينده داشته باشند.

اما برخى باغداران، حاصلات کم برداشته و ازين ناحيه نگران اند.

میرزا محمد باشنده قریه لزیر مرکز دایکندی گفت که يکصد درخت بادام دارد و از آن ٣٥٠ کيلو حاصل برداشته است.

وى دلیل کمی محصول را دواپاشی نکردن درختانش دانسته، گفت: “امسال پدرم را گفتم که کمی دوا بخریم و درختا  ره دوا بزنیم، مگر پدرم گفت که پول کافی در دست ندارم و نمی توانم دوا بخريم و دوا پاشی کنیم.”

ميرزا محمد، از ادارۀ زراعت خواست که سالانه برای دهاقینی که بُنیه مالی خوبی ندارند، مواد کافی ضد نباتات را فراهم کند.

از جانب ديگر، تاجران محلى در قسمت انتقال بادام به ولايات ديگر، با مشکل مواجه اند.

ملک محمد یکتن از تاجران محلی در دايکندى گفت که تا به حال هفت تُن بادام را از قریه ها  جمع نموده که اکثر آن از نوع سنگک است؛ اما با مشکلات زیادی روبه روست تا بتواند بادام ها را به ولایت غزنی، کابل و يا کندهار برساند.

اين تاجر افزود: “از طرفی طالبان مسلح و از طرف دیگر، خرابى راه باعث شده که کرایه انتقال بادام، بلند باشد و ما نتوانیم بادام را به قیمت مناسب به مرکز کشور برسانیم.”

 ملک محمد گفت که برای انتقال هر سیر بادام، باید ٨٠ افغانی بپردازد.

وى گفت: “ما توان این را نداریم که دستگاهی بخریم که بادام را در ولایت خود مغز کنیم، به صورت دستی اگر این کار را بکنیم، برای مغز کردن هر سیر بادام، يکصد افغانی باید پرداخت کنیم که این کار در کابل و دیگر ولایات رایگان است.”

اين تاجر از دولت خواست که زمینه ای را فراهم کند تا بادام در دایکندی مغز شود تا هم مردم و هم تاجران محلی، از محصول آن سود خوبی ببرند.

رياست زراعت دايکندى ميگويد که بادام اين ولايت علاوه بر ولايات ديگر؛ به کشورهاى هند، پاکستان وايران نيز صادر ميگردد و باغداران و تاجران، عايد خوبى به دست مى آورند.

گفتنى است که بادام ولايات سمنگان و کندز نيز از شهرت خاصى برخوردار بوده و علاوه بر ساير ولايات، به خارج از کشور نيز صادر ميگردد.