کابل (پژواک، ٢٧ ميزان ٩٣): روز جهانى مبارزه با سرطان ثديه (سينه) درحالى در کابل تجليل شد که هنوز در افغانستان امکان تداوى اين بيمارى وجود ندارد و تسهيلات تشخيصيۀ آن نيز محدود است.
همه ساله از روز جهانى مبارزه با سرطان سينه، به تاريخ ١٩ اکتوبر در اکثر کشورهاى جهان تجليل به عمل مى آيد.
اما در افغانستان، امروز براى اولين بار از اين روز به ابتکار شينکى کروخيل نماينده مردم در ولسى جرگه و همکارى وزارت صحت عامه تجليل به عمل آمد.
شينکى کروخيل نماينده مردم در ولسى جرگه، در مراسم امروز گفت: “يک و نيم سال قبل نزد يک داکتر رفتم و گفتم که در سينۀ من يک تغيير رونماشده، علت آن چيست؟ گفت که علت آن شيردهى طفلت است… کاملاً صحت هستى و تشويش نکن. مه اين را به خاطرى دراين محفل ياد مى کنم که درکشور ما حتى برخى داکتران فکر مى کنند که اين بيمارى اصلاً وجود ندارد…”
وى افزود پس از آن که به امريکا براى اشتراک در يک نشست رسمى سفر نمود، درآن جا نسبت شدت درد و بزرگ شدن ثديه اش، به داکتر مراجعه کرد و داکتران، اين بيمارى را سرطان ثديه تشخيص نمودند.
اما به گفتۀ او با آن که بيمارى اش پيشرفته شده بود؛ ولى با مصرف پول زياد در مدت يک سال در امريکا تداوى شد.
وى افزود: “مه امروز مبارزه را شروع کرديم، که يک سال دردناک را سپرى کردم و نمى خواهم که ديگر هيچ زنى اين درد را بکشد.”
کروخيل گفت که درسطح جهان، در ماه اکتوبر کمپاين آگاهى دهى در مورد سرطان ثديه مى باشد و او نيز خواست که براى اولين بار اين کمپاين را در افغانستان آغاز کند.
وى افزود که افسوس مى خورد که در افغانستان، امکانات تداوى اين بيمارى وجود ندارد.
کروخيل از حکومت افغانستان خواست تا مراکز تداوى و تشخيص امراض سرطانى به خصوص سرطان ثديه را در داخل کشور ايجاد کند.
موصوف گفت: “اگر اين مرض را تير کردم و يک سال پرتکليف را داشتم؛ اما اگر اين تکليف مه به خاطر يک حرکت براى ايجاد يک مرکز تداوى و تشخيص درکشور ما شود، براى مه هيچ گاه جاى افسوس نخواهد بود که يک سال پرتکليف را تير کرديم.”
داکتر ثريا دليل سر پرست وزارت صحت عامه، در اين مراسم گفت که سرطان به خصوص سرطان ثديه يک مشکل جهانى بوده و سالانه در سطح جهان از هر ١٥ خانم، يک تن به سرطان سينه مبتلا مى شود.
به گفتۀ وى، هرچند سرطان ثديه مانند ساير سرطان ها کشنده است؛ اما اگر در مراحل ابتدايى تشخيص شود، قابل تداوى مى باشد.
به گفتۀ موصوف درحال حاضر در افغانستان يک مرکز تشخيص سرطان ثديه در انستيتيوت طبى فرانسه در کابل فعاليت دارد.
داکتر دليل افزود که يکى از طريقه هاى به موقع تشخيص شدن سرطان ثديه خود آزمايى مى باشد و هر خانم، بايد پس از هفتۀ اول عادت ماهوار، سينه هاى خود را لمس کند.
به گفتۀ او در صورت مشاهدۀ کتله يا غدۀ سخت در ثديه، بدون تاخير به داکتر مراجعه شود.
وى در ادامه گفت که در صورت درد دوامدار در ثديه ها نيز بايد به داکتر مراجعه شود.
سرپرست وزارت صحت عامه گفت که پس از اين، داکتران نسايى- ولادى در اين بخش آموزش داده مى شوند تا بتوانند درقسمت تشخيص زودتر اين بيمارى کمک کنند.
به گفته موصوف، تشخيص و تداوى سرطان، به هزينه بلند نياز دارد و دولت افغانستان به تنهايى آن را تمويل کرده نمى تواند.
به گفته او، وزارت صحت عامه طرح ايجاد مرکز تداوى و تشخيص سرطان ثديه را از عوايد داخلى، کمک هاى جامعه جهانى و سکتور خصوصى، روى دست دارد.
در مراسم امروز، بى بى گل غنى خانم رييس جمهور افغانستان نيز شرکت داشت.
خانم غنى گفت خوشحال است که در يک برنامۀ مهم و اساسى که مربوط صحت زنان افغان مى باشد، شرکت نموده است.
وى افزود که بايد به صحت زنان و دختران افغان توجه جدى صورت گيرد.
خانم غنى علاوه کرد که سرطان ثديه، يکى از سرطان هاى کشنده درجهان است و بايد براى جلوگيرى از مرگ و مير و مبتلا شدن مادران، سطح آگاهى مردم درکشور بلند برده شود.
موصوف خطاب به زنان افغان گفت: “مى خواهم تاکيد کنم که به حيث خانم اول اين کشور، هميشه همراه شما هستم و خواهم بود.”
وى اظهار اميدوارى کرد که هرچه زودتر وضعيت صحى، اجتماعى و امنيتى زنان و همه مردم اين کشور بهتر و بهترتر شود.
داکتر نسرين اوريا خيل رييس شفاخانه ملالى زيژنتون و رييس انجمن داکتران نسايى- ولادى افغانستان، درمراسم يادشده گفت که سرطان ثديه، دومين سرطان کشنده درجهان مى باشد و واقعات آن در سطح جهان به خصوص کشورهاى عقب مانده درحال افزايش است.
وى افزود که در سطح جهان از سال ٢٠٠٨ به اين طرف، ٢٠ درصد واقعات مبتلايان و ١٤ درصد واقعات مرگ و مير ناشى از اين بيمارى افزايش يافته است.
به گفتۀ وى؛ درسال ٢٠١٢ ميلادى درسطح جهان ١،٧ ميليون زن به اين بيمارى مصاب و ٥٢٢ هزار تن از اثر آن وفات کرده اند.
وى گفت که در افغانستان نيز واقعات آن وجود دارد؛ اما ارقام دقيق از مبتلايان اين بيمارى وجود ندارد.
موصوف افزود که همه روزه مبتلايان اين بيمارى، به شفاخانه ملالى زيژنتون مراجعه مى کنند و در حال حاضر، ٥ داکتر نسايى- ولادى اين شفاخانه نيز به اين بيمارى مبتلا هستند.
به گفتۀ اورياخيل نبود ورزش روزانه، نداشتن طفل، استفاده از تابليت هاى ضد بار دارى، چاقى، استفاده از الکول و استفاده از تابليت هاى هرمونى، از عوامل عمدۀ مساعد کننده سرطان درنزد خانم ها مى باشد.
وى همچنان افزود که استفاده از چربى ها، گوشت هاى سرخ شده و استفادۀ کمتر از سبزى ها و ميوه ها نيز زمينه ساز مبتلا شدن به سرطان ثديه مى باشند.
داکتر اوريا خيل گفت که از امروز، کمپاين آگاهى دهى درمورد اين بيمارى آغاز گرديده است و برنامه هاى آگاهى را ادامه مى دهند.
موصوف از وزارت صحت عامه و سکتور خصوصى خواست تا براى تداوى، تشخيص و تحقيق اين بيمارى، مراکز مجهز را ايجاد کنند.
او همچنان از رسانه ها و وزارت اطلاعات و فرهنگ تقاضا کرد تا درقسمت آگاهى دهى در مورد اين بيمارى فعالانه سهم بگيرند.
در مراسم يادشده؛ وزراى امور زنان، کار و امور اجتماعى، شهدا و معلولين، رييس جمعيت هلال احمر افغانى، معين وزارت اطلاعات و فرهنگ و معاون اول ولسى جرگه نيز شرکت داشتند و تعهد نمودند که درجهت آگاهى دهى و ايجاد مرکز تشخيص و تداوى اين بيمارى، از هيچ نوع سعى و تلاش دريغ نمى ورزند.
در اخير، قطعنامه اى از سوى تيم کمپاين آگاهى دهى درمورد اين بيمارى تهيه گرديده بود که از سوى داکتر سيما سمر رئيس کميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان به خوانش گرفته شد.
در قطعنامه، از وزارت صحت عامه خواسته شده که در قسمت سرمايه گذارى، تهيه پاليسى ها و آموزش متخصصين دراين بخش جدى کار کند.
