کابل (پژواک،٨ قوس ٩٣): تفاهمنامۀ دوباره فعال سازى سيستم “تير” در افغانستان، حدود یک سال پيش امضا شده؛ اما اين کشور تا حال بنا بر مشکلاتى از سهولت هاى اين اتحاديه استفاده نکرده است.
کنوانسيون حمل و نقل جاده یی (تير) که ١٧٠ سازمان از ٧٤ کشور عضويت آن را دارند، سيستم بين المللى تسهيل کنندۀ ترانزيت و ترانسپورت است که توسط اتحاديه هاى بين المللى ترانسپورت جاده يى ميان کشورهاى عضو اين سازمان عملى ميگردد.
افغانستان از سال ١٣٦٢ به اينسو به کنواسيون “تير” ملل متحد ملحق شده و اتاق تجارت و صنايع افغانستان، عضويت دايمى اين سازمان را دارد؛ اما به دليل جنگ ها و نا بسامانى ها در کشور، اين سيستم غيرفعال باقى مانده بود.
اما در ماه عقرب سال ١٣٨٩ وزارت ترانسپورت و هوانوردى ملکى افغانستان، با سازمان يادشده تفاهمنامه اى دوباره فعال سازى اين سيستم را امضا نمود.
در اعلاميه مشترک وزارت تجارت و صنايع افغانستان و اداره انکشافى بين المللى ايالات متحده امريکا، آمده است که عملى شدن تير آسان نيست و برخى چالش هاى داخلى و بيرونى وجود دارند که مانع بهره مند شدن، صادرکنندگان و متصديان ترانسپورتى افغانستان از اين سيستم مى گردد.
منبع افزوده است که از لحاظ داخلى متصديان ترانسپورتى و رانندگان؛ کنوانسيون تير را به طور کامل درک نمى کنند و يا ممکن است موترهاى باربرى داشته باشند که از مشخصات مقتضى ولازم برخوردار نباشند.
همچنان در اعلاميه آمده است: “ماموران گمرک بايد در زمينه نحوۀ بازرسى لارى ها و اعمال کنترول ها غرض تضمين رعايت معيارهاى بالاى امنيتى آموزش بيابند. همچنان سکتورهاى دولتى و خصوصى هردو بايد با چگونگى استفاده از “کارنه” تير آشنايى پيدا کنند. کارنه تير، سند ترانزيت گمرکى است که جهت اثبات وجود ضمانت بين المللى براى عوارض گمرکى و ماليات هاى مربوط به اجناس و کالاهايی به کار گرفته مى شود که با استفاده از سيستم تير حمل و نقل مى شود.”
منبع نوشته است که کارهاى بيشتر، بايد برای غلبه بر چالش ها و موانع فرا راه صادرکنندگان در افغانستان، جهت استفادۀ کامل آنها از کنوانسيون تير و بهره مندى از فوايد اين سيستم بين المللى صورت گيرد.
به همين مناسبت، امروز سيمينار يک روزه تحت نام “بهره گيرى از تير، جهت تسهيل ترانزيت و تجارت “از طريق وزارت تجارت و صنايع، وزارت ترانسپورت به همکارى اداره انکشافى ايالات متحدۀ امريکا در کابل تدوير گرديد.
مزمل شينوارى معين تجارتى وزارت تجارت و صنايع افغانستان، در اين سيمينار گفت که بيسوادى و عدم بلديت راننده ها، يکى از مشکلات در عملى شدن اين سيستم براى تجار افغان مى باشد؛ زيرا به همین مناسبت در بخش ویزه با مشکل مواجه می شوند.
به گفته وى، بنا بر مشکلات يادشده؛ افغانستان ازطريق سيستم تير، کمتر درتجارت و ترانزيت استفاده کرده؛ اما تا حال برخى کشورها چون پاکستان عضويت کنوانسيون تير را ندارند.
وى گفت که مقام ها دولت و تجار پاکستان، حين سفر رييس جمهور افغانستان به آن کشور، پيشنهاد نموده اند که اموال تجار پاکستان از طريق افغانستان و توسط موترهاى افغان ها انتقال گردد؛ زيرا آن کشور تا حال عضويت کنوانسيون تير را ندارد.
موصوف، اين پيشنهاد پاکستان را از لحاظ اقتصادى به نفع افغانستان خوانده گفت که از سوى مقام هاى افغان پذيرفته شده و درحال حاضر، سکتور خصوصى هردو کشور روى چگونگى عملى شدن آن، گفتگو مى کنند.
همچنان موصوف گفت که در سفر رييس جمهور غنى به پاکستان، مقام هاى آن کشور خواهان ايجاد شرکت ترانسپورت مشترک ميان دو کشور گرديده بودند که درحال حاضر، روى اين موضوع نيز گفتگوها ميان دوکشور ادامه دارد.
به گفته شينوارى، با ايجاد شرکت ترانسپورتى ميان دو کشور، تجار هردو کشور مى توانند آزادانه اموال شان را در نقاط مختلف هردو کشور انتقال دهند.
قدير بهمن معاون رييس عمومى اجرائيه اتاق تجارت وصنايع، به پژواک گفت با آن که افغانستان عضويت سيستم بين المللى تير را حاصل نموده؛ اما تا هنوز شرکت هاى افغانستان به دليل آماده نبودن با شرايط تير، نتوانسته اند که با استفاده از اين سيستم، اموال شان را از يک کشور به کشور ديگر انتقال دهند.
او نيز بيسوادى و عدم بلديت به زبان انگليسى را از مشکلات افغان ها خواند.
وى در ادامه گفت که دراوايل تجار ليتوانيا، ترکيه، تاجکستان، قزاقستان، قرغيزستان و ايران، اموال شان را با استفاده از اين سيستم به افغانستان آوردند و از اين طريق، به ديگر کشورها انتقال دادند؛ اما به علت مشکلاتى چون ناامنى ها، نبود توقفگاه هاى “تير” با داشتن امکاناتى (بانک، مرکز صحى و غيره سهولت ها)، خرابى سرک ها، کاغذپرانى در گمرک ها و مشکل ويزه ادامه داده نتوانستند.
به باور او بايد وزارت تجارت و صنايع افغانستان، براى عملى شدن سيستم تير، گام هاى لازم بردارد.
جارالله منصورى معين پاليسى و پلان وزارت ترانسپورت و هوانوردى، در سيمينار امروز گفت که افغانستان از لحاظ موقعيت جغرافياى خود، داراى موقعيت عالى بوده و اگر از اين موقعيت استفاده درست شود، براى رشد اقتصادى کشور بى نهايت اثرگذار است و افغانستان را به طرف خودکفايى مى برد.
موصوف نيز عملى شدن سيستم ترانسپورتى تير را براى افغانستان مهم خوانده گفت که اداره هاى ذيربط دولت و تجار افغان، بايد با معيارهاى لازم اين سيستم عيار شوند.
