زرنج (پژواک، ١٠ قوس٩٣): مردم نيمروز ميگويند که هنوزهم حکومتدارى دراين ولايت ضعيف بوده و تا زمانيکه فساد ريشه کن نشود وعاملان آن مجازات نگردند، حکومتدارى خوب به ميان نمى آيد.
آنان به اين باوراند که به نيروى جوان و تحصيلکرده در نيمروز توجه نشده و در کنار آنکه در ادارات محلى فساد وجود دارد، در بخش پروژه هاى زيربنايى و عام المنفعه توجه صورت نگرفته است.
مردم از دولت ميخواهند که گليم فساد راجمع نموده وحکومتدارى خوب را ايجاد نمايد تاکمرنگ بودن علاقه و همکارى مردم که در ١٣ سال گذشته وجود داشت، از بين رفته و رابطه محکم و ناگسستنى بين مردم و دولت به وجود آيد.
برخى ميگويند که در نيمروز، حاكميت به شكل ميراثى بوده و هميشه يک طبقه خاص حاكم بوده است.
عبدال يكتن از اعضاى جامعه مدنى نيمروز، به آژانس خبرى پژواک گفت اشخاصى كه در راس قدرت بوده، هميشه به اين فكر بوده اند كه نيمروز به شكلى كه هست، بماند و درسطح كشور همينطور مطرح باشد؛ بخاطريكه عوايد نيمروز به مركز انتقال داده نشود، خواسته اند افراديكه همنظر و همفكر شان است مقرر گردند.
وى افزود به جوانانى كه شايستگى كار را داشتند و صاحب تحصيل بودند، پشت پا زده شده و آدم هايى كه توانمندى و استعداد كار را نداشتند، وارد كار گرديده اند و اينها باعث گرديده كه در نيمروز چندان پيشرفت نشود.
اين فعال مدنى گفت: “آب ازسرچشمه گل آلود است، فساد از رياست جمهورى وقت شروع تا مامورين عادى رسيده و دولت بايد در ريشه كن كردن فساد اقدام مى كرد و بايد فساد از ريشه كنده شود، نه از شاخه كه متاسفانه اقدام دولت به جايى نرسيده است.”
اين درحالى است که جامعۀ جهانى در کنفرانس توکيوى جاپان،وعدۀ ١٨ميليارد دالررا به افغانستان نموده، تعهد کردند که افغانستان بايدعليه فساد مبارزۀ جدى نموده، کمکها به شکل شفاف مصرف گردد، حکومتدارى خوب به ميان آمده وحقوق بشر بخصوص حقوق زنان رعايت شود.
دراين کنفرانس که درسرطان ١٣٩١براى بازسازى وانکشاف اقتصادى افغانستان، با شرکت نمايندگان بيش از ٨٠ کشور و سازمان بين المللى داير گرديد، تذکر رفت که اگر افغانستان درين زمينه ها گام هاى جدى بر ندارد، کمک ها تحقق نخواهد يافت.
زنان نيز حکومتدارى را ضعيف دانسته، ميگويند که فساد بيشتر در اداراتى که درآمد زياد دارند، وجود دارد.
شاه گل گلزاده يکى ازمسوولين(انجمن زنان نيمروز) گفت که نيمروزچون درسرحدباايران واقع است وحجم تجارت دراين ولايت زياد است، فساد دربعضى ارگانهاى پردرآمد به شمول گمرک، بيشتر است.
وى افزود که نيمروز عايد زياددارد؛ اماهيچ وقت اين عايد به درد مردم نيمروز به خصوص بهبودى وضعيت زنان بى بضاعت وبى سرپرست نخورده است و هزاران زن، هنوزهم بخاطر يک لقمه نان سرگردان اند.
خانم گلزاده علاوه کرد فقط چيزى كه مردم نيمروزدارند، امنيت است وامنيت نسبت به ولايات همجوار بهتر است؛ چون خود مردم آن مخالف جنگ اند؛ اما در بخش بازسازى و بخصوص پروژه هاى زيربنايى و بخش زنان توجه نشده است.
مردم بخصوص دهاقين، از مشکل آب شکايت داشته، ميگويند که دولت تا حال نتوانسته بند کمال خان را اعمار نمايد تا اين مشکل حل گردد.
گل رحيم يکتن از دهاقين ولسوالى چهاربرجک، به پژواک گفت مهمترين كارى كه بايد در نيمروز انجام مى شد، اعماربند كمال خان بوده و با وجود سرازير شدن ميليون ها دالر کمک جامعۀ جهانى در ١٣سال گذشته، مردم نيمروز نتوانستند ازآب خود استفاده كنند.
اين دهقان افزود: “زمين هاى ما از کم آبى خشک ميشه و ما به مشکل ميتانيم که آب زيرزمينى ره توسط واتر پمپ و مصرف تيل بکشيم و زمين خوده آب بتيم که حاصل چندانى نميگيريم.”
وى علاوه کرد که اگر بند کمال خان ساخته شود، نه تنها مردم نيمروز بلکه ولايات همجوار را نيز آب خواهد داد.
بند کمال خان، در ولسوالی چهاربرجک بالای دریای هلمند اعمارمی شود. کار اعمار اين بند، درسال ١٣٥٢ آغاز شد و چهل درصد به پيش رفت؛ اما بعد از کودتاى ٧ ثور ١٣٥٧ ناتمام ماند.
بخش اول بند کمال خان، به شکل ديوار خاکى در يکطرف درياى هلمند به طول بيش از سه کيلومتر توسط شرکت تاجکی “تدس”، سه سال قبل اعمار شده و کار روى بخش دوم آن جريان دارد.
در نهايت کار اين پروژۀ يکصد ميليون دالرى که از سوى بانک جهانى تمويل ميشود، با ساخت توربين و ساير تجهيزات آن به شکل ستندرد در سالهاى آينده تکميل خواهد شد، که در نهايت ٨٠ هزار هکتار زمين را آبيارى کرده و بيش از هشت ميگاوات برق توليد ميکند.
شمار ديگرى از وجود فساد در ارگانهاى عدلى و قضايى شکايت داشته و آنرا بيانگر حکومتدارى ضعيف ميدانند.
ربانى يكتن از دكانداران شهر زرنج مرکز نيمروز گفت که چهار برادر اند و يک حويلى از پدر شان به ميراث مانده؛ چون برادران بر سرتقسيم ميراث موافق نيستند، در ادارات عدلى و قضايى روى موضوع دعوا دارند؛ اما اين ادارات رشوت ميخواهند و ميگويند که بدون پول، کار شان اجرا نمى شود.
وى افزود که از يكسال بدينسو در اين ادارات سرگردان اند؛ اما کار آنها بدون پول به پيش نمى رود و آنان نميخواهند رشوت بدهند؛ چرا که رشوت گرفتن و رشوت دادن هردو حرام است.
اين دکاندار گفت: “وقتى که فساد در دولت باشه و مردم سرگردان شون و رشوت بتن؛ چطور گفته ميتانيم که حکومتدارى خوب وجود داره.”
محمد صديق چخانسورى رييس شوراى ولايتى نيمروز نيز از وجود فساد دربرخى ارگانهاى دولتى انتقاد نموده وعلت فساد را عدم تطبيق قانون و مشکلات امنيتى خواند.
وى گفت: “اگر دولت جديد مصمم بر تطبيق قانون شود و بتواند امنيت نسبى را تامين كند، فساد ريشه كن خواهد شد.”
اما خوشحال شفا رييس څانوالى نيمروز گفت که دولت مصمم به بر خورد با مفسدين است و در گذشته با اين پديده شوم مبارزه کرده و تعدادى از افراد آغشته در فساد را به پنجۀ قانون سپرده اند.
وى گفت که در پنج سال اخير، ١١ تن از كارمندان دولتى در پيوند به فساد باز داشت و قانون بر آنها تطبيق شده است.
شفا در مورد هويت و چگونگى جُرم آنها توضيح نداد وعلاوه کرد که آنها در آينده نيزدر مبارزه عليه فساد، جدى بوده؛ اما دولت به تنهايى نمى تواند با اين پديده بدنام مبارزه كند، بايد مردم در شناسايى مفسدين با دولت همكار باشند.
ازجانب ديگر، محمد قاسم خدرى معاون والى نيمروز، در موردفساد گفت که نيمروزهم جزئى از افغانستان است و از اينرو اين پديده در سطح كشور ودر بعضى ارگانهاى اين ولايت نيز وجود دارد.
اما وى افزود كه تلاش هايى درحد صلاحيت شان انجام شده و درجهت اصلاح امور پيشرفت صورت گرفته و در بخش فساد در ادارات، كاهش چشمگيرى به ميان آمده است.
معاون والى نيمروز در مورد اينکه به مردم خود نيمروز درادارات دولتى نقش داده نمى شود؟ گفت که افغانستان خانۀ مشترک همه است و هر کس براساس لياقت و شايستگى کار ميکند.
خدرى افزود که هم اكنون اكثريت ادارات ملكى، قضايى و امنيتى در اختيار كسانى است که از ولايات ديگراند؛ اما آنها براساس استعداد و طبق پرنسيپ و اصول حکومتدارى تقرر يافته اند و بين باشندگان نيمروز و ولايات ديگر دراين خصوص تفاوتى وجود ندارد.
وى خاطرنشان کرد که آنها همواره عليه فساد مبارزه کرده و در آينده اين مبارزۀ شان جدى تر خواهد بود.
گفتنى است که رئيس جمهور اشرف غنى، در اولين بيانيۀ خود بعد از حلف وفادارى در ماه ميزان امسال، براصلاحات بنيادى قوه هاى مقننه، قضائيه و اجرائيه تاکيد نمود وگفت: “فساد ادارى را در ادارات کشور تحمل نخواهيم کرد و براى دفع علل پديدۀ شوم فساد، اقدامات همه جانبه خواهيم نمود.”
وى حکومتدارى خوب را يکى از اولويت هاى کارى خود شرح داده و گفته است که عدالت، اساس دين مبين اسلام است و قضات مسووليت اجراى عدالت را دارند، درقوه قضائيه که آيينه شريعت و قانون به شمار ميرود، بايد شفافيت حاکم شود؛ اما بدبختانه درقوه قضائيه، اتهامات فساد موجود است وفساد در قوه قضائيه، راه را براى بدامنى فراهم ميسازد که بايد به آن خاتمه داده شود.
با اين حال مقامات محلى نيمروز ميگويند که ادارۀ محلى در چند سال گذشته دستاوردهاى خوبى نيز داشته که ميتوان از قيرريزى شاهراه زرنج-دلارام، اعمار پل ابريشم درسرحد با ايران، پاک کارى ٤٩ کيلومترکانال نهرلشکرى زرنج، کانال سيخ سر به طول ٣٠ کيلومتر در ولسوالى کنگ، اعمار شفاخانۀ پنجاه بستر ولايتى وآغاز کار ميدان هوايى نيمروز، نام برد که اين خود حکومتدارى خوب را بيان ميکند.
شاهراه زرنج- دلارام، ٢١٤ کيلومتر طول دارد و با هزینۀ بيش از ١٥٠ ميليون دالر کمک بلاعوض هندوستان، در سال ٢٠٠٤ ميلادى قيرشده و تحول چشمگيرى را درعرصۀ انتقال اموال تجارتى بين افغانستان و ايران فراهم کرده است.
