پلخمری (پژواک، ۲٨ قوس ۹۳): تولید شکر (بوره) در کارخانۀ قند بغلان در سال جاری بدون تغییر نسبت به سال گذشته به ۵۷۰ تن رسید.
غلام سخی، رییس فابریکۀ قند بغلان به آژانس خبری پژواک گفت که این مقدار شکر با استفاده از لبلبوی کشت شده در این ولایت بدست آمده است.
وی گفت، در سال جاری از ۷۸۴ جریب زمین به کشت لبلبو اختصاص یافته بود و دهقانان توانستند بیش از ۴۸۱۸ تن لبلبو برداشت و به این کارخانه به فروش برسانند.
رییس این کارخانه افزود: «اگر کشت لبلبو بیشتر شود و دهاقین و دولت در این عرصه بیشتر کوشش کنند و لبلبوى مورد ضرورت فابریکه را تامین نمایند، فابریکه می تواند که تولیدات خود را چند برابر افزایش بدهد.»
به گفتۀ غلام سخی، آنان برای هر جریب زمین دو بوری کود و یک کیلو تخم لبلبو بطور رایگان به دهقانان میدهند و یک تُن لبلبو را دوهزار افغانی خریداری میکنند.
فضل الحق یکتن از دهاقین گفت: «من پنج جریب زمین خود را همه ساله لبلبو کشت می کنم مگر مشکلات زیاد است، از یک طرف فابریکه، لبلبو ره به قیمت کم خریداری می کنند و همچنان یک قسم مرض پیدا شده که لبلبو را در وقت حاصل خشک می کند.»
این دهقان علاوه کرد که اگر ریاست زراعت و فابریکه قند، امسال به مشکلات آنان رسیدگی نکنند، امکان دارد که دیگر لبلبو کشت نکنند.
عزیزالله ایماق رییس زراعت ولایت بغلان، ضمن خرسندى از افزایش کشت لبلبو و تولیدات کارخانه قند در مورد مشکلات دهاقین گفت که از دو سال به این سو یک نوع کرم در مزارع لبلبو پیدا شده است.
وی افزود که ریاست زراعت بخاطر از بین بردن این کرم، تلاش زیادی کرده است اما در این زمینه موفق نبوده است.
به گفتۀ ایماق، متخصصین آلمانى برای از بین بردن این آفت کار می کنند و افزون بر آن آلمانیها در نظر دارند که امسال تخم بذری بهتری را در اختیار دهقانان قرار دهند.
در عین حال مصرف کننده گان می گویند که کیفیت شکر (بوره) تولیدی کارخانه قند بغلان نسبت به انواع خارجی آن بهتر است و قیمت آن نیز بیشتر می باشد.
نصیراحمد یک تن از کلچه پزان در شهر پلخمری گفت، که یک کیلو بورۀ این فابریکه ۵٠ تا ۵۵ افغانى و یک کیلو بورۀ پاکستانى به قیمت۴٠ تا ۴۵ افغانى در بازار به فروش میرسد.
وی گفت: «بورۀ فابریکۀ قند، درشت بوده و طعم لذیذ دارد اما بورۀ پاکستانى خاکه و شکل پودر را دارد و کیفیت آن پایین است.»
نصیراحمد افزود که سالانه ۱۰۰ بورى۵۰ کیلویى را از فابریکۀ قند بغلان خریدارى می کند.
اما با وصف این، رییس کارخانه قند بغلان از آنچه که سطح نازل فروش شکر تولیدی این کارخانه خواند انتقاد کرد و گفت که در حال حاضر هر بوری ۵۰ کیلویی به دو هزار افغانی (معادل ۳۵ دالر) به فروش ميرسد که کمتر از نرخ شکر وارداتی است.
به گفتۀ وی، هر بوری۵۰ کیلویی بورۀ وارداتی تا ۲۴۰۰ افغانی (معادل ۴۲ دالر) در بازار به فروش میرسد.
وی گفت: «در صورتیکه دولت تصمیم بگیرد، شکر مورد نیاز وزارتهای داخله، دفاع و دیگر ادارات را از این اداره خریداری کند، کمک بزرگی به ما خواهد شد و سطح تولیدات نیز افزایش پیدا خواهد کرد.»
بر پایۀ معلومات غلام سخی، در سال جاری علاوه بر تولید ۵۷۰ تن شکر، ۱۰۰ تفاله (مواد بازمانده) از لبلبوی پروسس شده نیز بدست آمده است.
رییس کارخانۀ قند بغلان افزود که تفالههای بدست آمده به عنوان یک ماده خوراکی ویژه حیوانات بین کارگرانی که مواشی دارند توزیع شده و یا هر تن در بدل هزار افغانی به بازار عرضه شده است.
کارخانه قند بغلان در سال ١٣١٩ هجرى شمسى به عنوان تنها فابریکۀ تولید شکر کشور به کمک آلمان تاسیس و فعال شد.
این کارخانه تا سال ١٣٧٠ شمسی تولید داشت اما بعد از آن به اثر تشدید جنگهای داخلی از فعالیت باز ماند و دو باره در سال ١٣٨۵ به کمک آلمان فعال گردید. این کارخانه یک ماه و در موسم برداشت لبلبو که معمولا در ماه عقرب است، فعالیت ميکند.
بر پایۀ معلومات ارایه شده از سوی اداره محلی بغلان، وزارت زراعت با۵٢ درصد و وزارت هاى مالیه، تجارت و اقتصاد نیز با ۴۸ درصد سهام داران این کارخانه هستند.
