کابل(پژواک ٥ جدى ٩٣):شمارى از آگاهان امور “ششم جدى” تجاوزشوروى وقت بر افغانستان را سر آغاز تاريکى ها درکشور دانسته ، ميگويند که به دليل تداوم جنگ ومداخلات خارجى ها در کشور ؛تقبيح اين رويدادکمرنگ شده است .
قشون ۱۲۰ هزاری شوروی وقت، مجهز با تانک، جنگنده ها و تجهیزات جنگی پيشرفته در ششم جدی سال۱۳۵۸ بر افغانستان تجاوز نمود و ببرک کارمل را به اریکه قدرت نشاند.
این تجاوز آشکار که قیام های مسلحانه در هرکنج و کنار کشور رادر قبال داشت، تا ده سال دوام کرد و بعد از شکست فاحش ، قشون سرخ افغانستان را در ۲۶ دلو سال ۱۳۶۶ ترک کردند.
در دورۀ اشغال ده ساله، افغانستان به ویرانه مبدل شد. بیش ازیک میلیون افغان کشته ، ده ها هزار تن معلول و میلیونها تن مجبور به مهاجرت به کشور های همسایه و سایر ممالک گرديد.
مقاومت مردم افغانستان ، خسارات سنگین مالی و جانی را بر متجاوزین نیز وارد نمود. طبق آمار نشر شده در این دوره، بیش از ۱۴۴۵۰ سرباز شوروی کشته ، ۴۹۹۸۰ تن زخمی و ۳۳۰ تن لادرک گردید.
جنرال بوریس گروموف، آخرین افسر ارتش شوروی وقت بود که از پل آمو عبور کرد و به عقب ننگریست.
فردا(ششم جدى) مصادف با ۳٣ مین سالروز تجاوز قشون سرخ اتحاد شوروی سابق بر افغانستان است ، اما تقبيح از این روز با گذشت زمان کمرنگ شده است.
در زمان جهاد مردم افغانستان عليه قشون متجاوز شوروى وقت، مجاهدين در کمپ هاى مهاجرت در پاکستان و ايران طى گردهمايى هاى بزرگ ششم جدى را تقبيح مى کردند .
در حکومت مجاهدين بعد از سال ١٣٧٠ نيز در کابل و شهرهاى بزرگ کشور اين روز در گردهمايى هاى نسبتا بزرگ تقبيح ميشد اما اکنون همچو گردهمايى ها نهايت کمرنگ شده است.
غفورليوال رييس مرکز مطالعات منطقوى افغانستان وکارشناس مسايل سياسى ؛ ششم جدى را يکروزسياه در تاريخ افغانستان عنوان کرده ميگويد که دراين روز تهداب حوادث بدترى درافغانستان گذاشته شد .
وى به پژواک گفت ، ازلحاظ سياسى رويدادششم جدى نه تنها در افغانستان بلکه به سطح جهان يک نقطۀ عطف بوده ميتواند وبه حيث سرآغازحملۀ يک کشور بزرگ چون اتحادشوروى سابق بر يک کشورکوچک ( افغانستان ) ميباشد.
اين کارشناس سياسى به اين باوراست که بعد از تجاوز قشون سرخ شوروى به افغانستان ؛ جنگ سرد به اوج خود رسيد وصف آرايى درمقابل بلاک شرقى مشروعيت بين المللى پيدا کرد .
ليوال درمورد اينکه چنين رويداد هاى تاريخى چرا کمرنگ تقبيح ميگردد، گفت که پس رويداد ششم جدى؛ افغانها شاهد حوادث و مداخلات چندجانبه خارجى ها درکشور شان بوده اند ونظام ها بدترى را پس از خروج شوروى ها ازکشور شان تجربه کرده اند بناءکراهت وسياهى تجاوز شوروى سابق باگذشت هر روز کم رنگترشده است .
به گفته وى ، آمدن نيروهاى خارجى به افغانستان و ادامه جنگ در کشور از عواملى است که مردم جنايات روس ها را از ياد برده است.
درعين حال پوهنيار استاد شهلا فريد استاد پوهنځى حقوق وعلوم سياسى ،ششم جدى را از جمله وقايع مهم درتاريخ کشور عنوان کرده و گفت که چنين رويداد ها از اهميت خاص خود برخورداربوده ،ثبت تاريخ کشور ميباشد و هيچگاه فراموش نمى شود .
اما وى افزود که به دلايلى بيشترشدن گراف مشکلات وحوادث در اجتماع ، کم توجهى حُکام سياسى به اين رويداد ها و برداشت ها قومى و لسانى ازآن ؛ تقبيح رويداد ششم جدى (تجاوز قشون سرخ اتحاد شوروی سابق بر افغانستان) درسالهاى اخير پُررنگ صورت نمى گيرد .
وى گفت :(( اين رويداد ها فراموش ناشدنى است ولو که حکام سياسى به آن هيچ توجهى هم نکند. ))
ازسوى ديگر فيض الله جلال استاد پوهنځى حقوق و علوم سياسى پوهنتون کابل مى گويد :” متاسفانه حکومت افغانستان به حدى غرق فساد بوده است که اين گونه روز ها از ياد شان رفته است .”
وى مى گويد که ششم جدى و هفت ثور سال ١٣٥٧ ( روز کودتاى حزب دموکراتيک خلق افغانستان ) دو روز سياه در تاريخ افغانستان مى باشد و بد بختى مردم افغانستان از همين دو روز آغاز يافته است .
به گفته موصوف،بايد همچو روز ها طى محافل وگرد همايى ها هم از سوى مردم و هم از سوى دولت تقبيح گردد .
