يک فابريکه در کابل روزانه ١٢هزار تيوپ ادويۀ مختلف النوع تولید میکند

تولید افغانستان:

کابل (پژواک،٩جدى٩٣): فابريکۀ باخترفارمسی درشهر کابل، ظرفیت تولید ٤٠ هزار تیوپ ادويۀ مختلف را در یک شبانه روز دارد که در صورت حمايت ازسوى دولت، میتواند با توليدکنندگان خارجى رقابت نمايد.

فابریکۀ باخترفارمسی؛ در سال ٢٠٠٢ميلادى با سرمايۀ پنجاه هزار دالر به فعاليت آغاز کرد. اين فابريکه قبل از آن شرکتى بود که ادويه را از خارج وارد ميکرد؛ اما از آن به بعد به فابريکه توليدى مبدل شده است. 

 مسوولان فابریکه میگویند که فابریکه، ظرفیت تولید ٤٠ هزار تیوپ ادويۀ مختلف را دریک شبانه روز دارد؛ اما نظر به خواست مشتریان، روزانه حدود ١٢ هزارتيوپ تولید میکند؛ حال آنکه در اوایل تولیدات شان به حدود ١٠ هزار تیوپ میرسید.  

فابريکۀ يادشده، بیش از٢٠ نوع ادویه، تولید و به بازارعرضه میکند که بيشتر آن شامل مرهم سياه و مرهم سوختگى و ادويۀ ديگرى معادل نام هاى خارجى هيدروکورتوزون، پيروکسى کم، تريمازول، ويتامين اى+دى، تيتراسکلين، گلوبتازول و….، مى باشد.

اکثر ادویه اى که دراين فابريکه تولید میشود، ادویۀ ضد درد و ضد التهاب که به آفات جلدی به کار میرود، سالم نگهداشتن و محافظت کنندۀ جلد در مقابل آفتاب، است.

احمد سعيد شمس رييس فابريکۀ باختر فارمسى ميگويد که در ابتدا نزدیک به ١٠ تن دراین فابریکه مصروف کار بودند؛ اما حالا این تعداد به ده ها تن مى رسد.

وی به آژانس خبرى پژواک گفت که این فابریکه، همچنان توانسته است صدها تن دیگر را به شکل غیرمستقیم مصروف کار نمايد و آنان کسانى اند که ادويه را از فابريکه به دواخانه ها انتقال ميدهند.

رييس فابريکه افزود که اکثراً دواخانه ها، ادویه را از فابریکۀ آنها خریداری میکنند و آنها درکابل، بلخ، تخار، بغلان، کندهار و هرات نمایندگی فعال دارند که ادویه را به مشتریان عرضه مينمايند.

به گفتۀ شمس، مارکیت و مشتریان شان، به آنها مقام اول را داده اند، که از آغاز کار تا کنون ٨٠ درصد به هدف خویش رسیده اند و درصورت حمايت از سوى دولت، میتوانند با فابريکه هاى خارجى که ادويه را به افغانستان وارد ميکنند، رقابت نمايند.

وى گفت که ادویه شان باکیفیت بوده و اين یگانه فابریکه است که درسالهای اخیر، توانسته خود را بامعیارهای بین المللی عيارکند.

شمس علاوه کرد که آنها پس از ارزیابی و تصدیق از سوی کمپنى امريکايى “AGS”، چند تصديقنامه  بین المللی ازجمله آیسو ٩٠٠١ و آیسو ١٤٠٠١ را دريافت نموده اند که ميتوانند با استفاده ازآن، ادويه را به خارج نيز صادر نمايند.

ترويج فرهنگ توليدات داخلى:

رييس فابريکۀ باختر فارمسى گفت: “تولیدات داخلی از کیفیت خوبی برخوردار است و باید مردم، فرهنگ مصرف تولیدات داخلی را به جای تولیدات خارجی، در داخل وخارج از کشور ترویج کنند.”

وى به اين نظر است که اگر سکتورخصوصى تقويت شود، از یکسوصنعت داخلی پيشرفت ميکند و از سوی دیگر، مردم و کشور بهتر گرديده زمینۀ کار برای افراد بیکار فراهم ميشود.

موصوف، تصریح کرد که فعلاً بازار توليدات شان منحصر به داخل کشور است و آنها تلاش میکنند که توليدات داخلى را به بازارهاى خارجى معرفى و عرضه نمايند.

شمس گفت: “وضعیت موجودۀ تولیدی درافغانستان خوب است و ما میتوانیم که با کیفیت عالی ادویه راتولید و به بازار عرضه کنیم؛ ولى از لحاظ بازاریابی و فروشات ادویه در بازار، با مشکلات جدى روبه رو هستیم.”

بى توجهى دولت:

مسوولان فابريکه ميگويند که آنها فابريکه را به هدف رشد صنعت و بهترشدن اقتصاد کشور فعال نموده و در اوايل توليد خوب داشتند؛ اما توليدات آنها به مرور زمان رو به کاهش گذاشته که يکى از علل آن، بى توجهى و همکارى نکردن دولت با سکتورهاى خصوصى است.

آنان مى افزايند ازم است که دولت، فابريکه هاى داخلى راحمايت و تقويت کند تابااشياء و اموال توريدى مشابه خارجى رقابت نموده وافغانستان، باتوليدات خود درجهان شهرت يابد واقتصاد کشور تقويت شود.

رييس فابريکۀ باختر فارمسى گفت که همه امکانات را به شمول زمین، تعمیر وماشین آلات با پول شخصی خود مهیا کرده؛ اما از طرف دولت هیچنوع کمک به آنها صورت نگرفته است.

وی افزود که تا سال ٢٠١٢ تولیدات شان بسیار خوب بود؛ اما پس از آن با وجود اینکه ماشین های مدرن را خریداری کرده اند، کار آنها رونق ندارد.

شمس، مقدارسرمایه گذاری درفابريکه را فعلاً يک ونيم ميليون دالرخوانده؛ اما باابراز نارضايتى  نموده گفت: “حالا هشتاد درصد سرمایۀ ما منجمد شده و بيست درصد آن درحال دوران است که آنهم مواد خام است.”

ترجيح توريد به جاى توليد:

رييس فابريکۀ باخترفارمسى گفت که قبل ازسال ٢٠٠٢ ميلادى، يک شرکت توريدى بودند وبعداً به شرکت توليدى به اميد اينکه توليدات شان بازار داشته باشد، مبدل شدند؛ اما اکنون پشيمان هستند واگر به جای تولید، در تورید سرمایه گذاری میکرد، در طول ده سال شاید سرمایه اش دوچند میشد.

وى علاوه کردکه بى توجهى دولت وعدم حمايت ازسکتور خصوصى، باعث شده است که آنها تا حال نتوانند ادويه توليدى خود را به خارج صادر کنند.

 شمس گفت: “شماری از دوا فروشان هستند که خود شان ادویه خارجی را به فروش میرسانند؛ اما اگر در خانه شان کدام مریض پیدا شود، از دواهای داخلی استفاده میکنند.”

وی افزود که قیمت های ادویه نظر به نوعیت و کیفیت آن فرق ميکند؛ در بعضی حالات نظر به کیفیت خوبی که ادویه داخلی دارد، نرخ آن نسبت به تولیدات سایر کمپنی های خارجی بالا است.

گماشتن فارمسيست هاى خارجى:

رییس فابریکه باختر فارمسی، ازعدم موجودیت فارمسيست افغان با ظرفیت بالا وبا تجربه که بتواند هرنوع ادویه را در کشور تولید کند نيز ابراز نگرانی کرده، علاوه نمود که آنهافارمسيست هاى خارجى به شمول پاکستانى را توظيف نموده اند.

وى از دولت خواست که بالای فارمسيست هاى کشور سرمایه گذاری کرده، آنها را مسلکی بسازد تا آنها بتوانند هرگونه ادویه توليد نمايند.

شمس گفت در دیداری که مسوولان فابريکه هاى ادويه، اخيراً با رییس جمهور اشرف غنی داشتند، رييس جمهور وعده سپرده که بخاطر رشد و تشویق تولیدات داخلی، تلاش میکنند که مواد مورد ضرورت ارگانهای دولتی را، از فابریکه های داخلی خريدارى نمايند.

وى اظهارامیدوارى کرد که اگر رییس جمهور وعده هایش را عملی کند، از یکسو مشکلات فابریکه های داخلی حل میشود و از سوی دیگر، سایر سرمایه گذاران نیز به سرمایه گذاری در کشور تشویق میشوند.

عدم همکارى رياست فارمسى:

رییس باختر فارمسی با اظهارنگرانى ازعدم همکارى رياست امورفارمسى باتوليد کنندگان ادويه گفت که قوانین اين ریاست برای تولید کنندگان، نه تنها سهولت بارمى آورد بلکه مشکل ساز است.

وی افزود: “ریاست امور فارمسی، نظر به قوانینی که دارد به مدت پنج سال اجازۀ تولید را میته که بعد از پنج سال، اگر دوباره لایسنس تمدید کردیم، میتانیم به تولیدات خود ادامه بدهیم؛ در غیر آن اجازۀ تولید را نداریم.”

به گفتۀ وی، اگر فابریکه ها قبل از میعاد تعیین شده لایسنس خویش را تمدید نکنند، آنها مجبور به طی مراحل دوبارۀ پروسیجر ميباشند.

موصوف بابيان اينکه چنین قوانینى در هیچ کشوری وجود ندارد، افزود که حکومت به جای سهولت به تولید کنندگان مشکل ایجاد میکند.

این صنعتکار گفت که آنها اجازۀ تولید حدود ٣٥ قلم ادویه را از ریاست امور فارمسی  وزارت صحت عامه دارند که از آن جمله ٢٤ قلم آنرا تکميل کرده اند.

توصيۀ داکتران به ادویۀ خارجی:

برخى ادويه فروشان ميگويند که ٨٠ درصد ادویه خارجی در بازار داخلى به فروش میرسد؛ بخاطریکه اکثریت داکتران، ادویه خارجی را به مراجعین خود توصيه میکنند.

احمد شعیب مسوول فنی ادویه فروشی سینا در کابل، گفت: “نمایندگی کمپنی های خارجی، داکتران داخلی را هفته یکبار دعوت میکنن؛ حتى به چکر میبرن، تا به نفع شرکت شان تبلیغ کرده و ادویۀ همان کمپنی را به مریضان شان توصيه کنن.”

این مسوول فنی دواخانه افزود بسیار مشکل است که فابریکه های تولید ادویه داخلی، با کمپنی های خارجی رقابت کنند؛ بخاطری که فابریکه های خارجی، ضمن اعلانات، به اکثر داکتران پول میدهند و به همین دلیل، فروش ادویه خارجی نسبت به داخلی در بازار بیشتر است.

کيفيت ادويۀ داخلى:

شمارى از خريداران ادويه نيز ميگويند که کيفيت ادويۀ داخلى، نسبت به خارجى بهتر است و بايد توليدات داخلى رشد داده شود.

حسیب الله یکتن ازباشندگان شهرکابل، به اين باور است که هیچ نوع ادویه که دارای کیفیت بهتر باشد، به کشور وارد نمی شود.

وی گفت: “امی مردم که هر روز به پاکستان وهند روان هستن، یگانه دلیل آن نبود دوای بی کیفیت اس.”

به گفته اين جوان، یگان قلم ادویه که در داخل کشور تولید می شود، نسبت به ادویه وارداتی دارای کیفیت بهتر است و وى زمانى که مريض ميداشته باشد، ادويۀ داخلى را ترجيح ميدهد.

وی علاوه کرد در صورتیکه دولت و وزارت صحت عامه، به کمپنی های داخلی زمینۀ بیشترى را فراهم نماید (مانند گذشته که فابريکه هوخست، در کابل فعال بود و ادويۀ باکيفيت افغانستان، به خارج نيز صادر ميشد)، بیشتر مردم از تولیدات افغانی استفاده خواهند کرد؛ چون در حال حاضر ادویه اى که به کشور وارد می شود، کیفیت پايين دارد.

ایمل یکتن از شهريان دیگرکه درحال خریداری ادویه ازیکی دواخانه ها بود، گفت: “این وظیفۀ داکتران است و باید به مریضان خود ادویه داخلی راتوصيه کنند؛ اما هرنسخه اى ره که داکتر میته، در آن دوای خارجی نوشته می باشه.”

وى گفت که چندى قبل برادرش مريض بود و داکتر، دوای تتراسکلین ایرانی را برایش داد و فایده نکرد؛ اما با خوردن سه دانه تتراسکلین داخلی، وی کاملاً صحتمند شد.

ايمل ازمردم خواست که بخاطر تشویق تجار و بهتر شدن اقتصاد کشور، از تولیدات داخلی استفاده نمایند.

سيد ذبیح سیفی یکتن از داکتران داخله اطفال، ادویه داخلی را با کیفیت خوانده، گفت که استفاده ادویۀ داخلی، نه تنها به اقتصاد کشور خوب است؛ بلکه بخاطر ارزان بودن آن به مریضداران نیز اقتصادی تمام میشود.

وی افزود: “یکتعداد ادویه ای که در داخل کشور تولید میشود، ازکیفیت خوب برخوردار است؛ اما متاسفانه اقلام داخلی بسیار کم و ابتدایی است.”

این داکتر داخله گفت که بخاطر باکیفیت بودن آن، همیشه به مریضان توصیه می کند تا از ادویه داخلی استفاده کنند.

داکتر سيفى از سایر داکتران نیز خواست که بخاطر تشویق تولیدات داخلی و بهتر شدن اقتصاد کشور، برای مریضان شان ادویۀ داخلی را توصیه نمایند.

رييس فابريکۀ باختر فارمسى؛ قوانين ریاست امورفارمسی وزارت صحت عامه را برای فابریکه های تولید ادویه مشکل ساز خوانده علاوه کرد که چنين قوانين، عرصه را برآنها تنگ ساخته است.

موقف وزارت صحت عامه:

داکتر صبور نریمان معاون سخنگوی وزارت صحت عامه، اين را که رياست امورفارمسى برفابريکه هاى ادويه قوانين سخت را نافذ نموده است، رد کرده گفت که حکومت تنها وزارت صحت عامه نیست و تنها مربوط وزارت صحت عامه نمیشود؛ بلکه سایر سکتورها شامل آن است و هر سکتور از خود لوايح دارد.

وى، بازاریابی را وظیفه فابریکه های تولیدی خوانده، گفت که باید خود فابریکه ها بازار پیدا کنند تا اعتماد مصرف کنندگان را جلب نمايند.

منبع، خاطر نشان کرد: “ما تنها سهولت ها را بخاطر کارهای تخنیکی وطی مراحل آن و حمايت شان فراهم کردیم و میکنیم و روی گپ خود استوار و متعهد هستیم.”

ادارۀ حمايت از سرمايه گذارى در افغانستان (آيسا) ميگويد که حدود ٢٥٠٠ فابریکه تولیدی به شمول٢٠ فابریکه تولید ادویه، درکشور وجود دارد و از آنجمله ١٥ فابريکۀ ادويه، عملاً فعال است و پنج فابریکۀ دیگر عنقریب به فعالیت آغاز خواهند کرد.