کابل (پژواک،٣٠ دلو ٩٣): برخى مردم و دهاقين از خشکسالى درسال آينده نگران اند؛ اما مسوولان وزارت زراعت و اداره هواشناسى مى گويند که در اکثر نقاط افغانستان، بارندگى صورت گرفته و دريک ماه آينده نيز امکان بارندگى ها وجو د دارد.
درافغانستان به طورعموم بيشتر بارندگى ها در ماه هاى قوس، جدى و دلو صورت مى گيرد؛ اما در زمستان سال روان در مرکز و برخى ولايات اکثر روزها آفتابى، نيمه آفتابى، ابرى ونيمه ابرى گزارش داده شده است.
برخى روزهايى که برفبارى نيزگزارش داده شده، بدون برف پايان يافته است که از این وضعیت شمار زيادى از مردم به خصوص زارعين و باغداران نگران اند.
بر اساس معلومات وزارت زراعت و مالدارى، در افغانستان حدود ۳،۵ میلیون هکتار زمین آبی است که سالانه ۲،۲ میلیون هکتار آن کشت مى شود و حدود ۳،۷ میلیون هکتار زمین للمی نیز وجود دارد که میزان کشت در آن مستقیماً به میزان بارندگی بستگی دارد.
کابل بى زر باشد و بى برف نى
اما درزمستان سال روان، تاکنون در شهر کابل هيچ برف نباريده است و شهريان از اين بابت نگران اند.
جمعه خان ٦٥ ساله يکتن از باشندگان چهارقلعۀ چهاردهى کابل، به آژانس خبرى پژواک گفت که مردم چشم به راه برف بودند؛ اما زمستان خلاص ميشود و نگران هستند که بهار و تابستان آينده چه خواهد شد؟
وى که ازبابت زرع ترکارى فاميل شش نفره اش را اعاشه مى کند، با ابراز نگرانى از خشکسالى گفت: “حالى مردم و دولت ما غافل شده، درگذشته زمانى که نمى باريد، دولت و علما اعلان مى کردند که نماز استسقاء خوانده شود و باز خداوند دعاى مردم را قبول مى کرد و مى باريد.”
دربرخى ولايات نيز بارندگى هاى ناچيز صورت گرفته است.
کندهار:
نعمت الله يکتن از دهاقين منطقه منديسار ولسوالى دامان گفت که امسال در کندهار باران بسيار کم باريده، اگر تا ختم زمستان همين ترتيب باشد، ممکن حاصلات باغداران و زمينداران نسبت به سال گذشته کاهش يابد.
وى افزود: “امسال زمينداران که گندم للمى کشت کده بودن به خاطرى که باران نباريده، حاصل نداده.”
محمد ظاهر جان يکتن از باغداران ولسوالى ارغنداب کندهارنيز گفت که از اثر نباريدن باران در زمستان در بند دهله و درياى ارغنداب، سطح آب پايين آمده است .
موصوف افزود که دهاقين هفت ولسوالى کندهاراز اين بند، زمين هاى شانرا آبيارى مى کنند، اگر درماه حوت نيز باران نبارد، سطح آب اين بند بيشتر کم شده و زمينداران و باغداران به مشکلات زياد مواجه خواهند شد.
بر اساس معلومات انجنيرمحمد الله مدير ترويج رياست زراعت کندهار، تاکنون ١٧ ملى متر باران دراين ولايت باريده و به ٢٨٠ ملى متر بارندگى ديگر نياز است.
هرات:
غلام یحیى یکتن از دهاقين قریه امام شش نور ولسوالی انجیل گفت که از شروع زمستان تا امروز، مقدار کم برف و باران باريده است.
وى از گرم شدن هوا در زمستان اظهار نگرانى نموده، افزود: “شما می بینید که دوماه از زمستان گذشته؛ اما هوا قسمى سرد نشده که در ديگر زمستان ها مى شد، اگر در ماه حوت دیگر بارندگی نشود، در تابستان سال آینده حتماً به خشکسالی روبه رو خواهیم شد و حاصلات خوب نخواهيم داشت.”
همچنان ارباب گل آقا یکتن از باغداران ولسوالی گذره گفت که امسال هوا زودتر گرم شده و درختان شگوفه خواهد کرد؛ اما اندکى با سرد شدن هوا تمام شگوفه هاى درختان را يخ زده از بين خواهد برد.
وى نيز افزود که امسال در مقايسه سال گذشته مقدار بارندگى ها کم است و امکان دارد که در تابستان سال آينده خشکسالى افزايش يابد، دهاقين وباغداران به کم آبى مواجه شوند وامراض نباتى به زراعت آنان ضرر برساند .
سمنگان:
محمد،باشندۀ شهر ايبک مرکز سمنگان که در کنار اينکه گندم ميکارد، باغدار نيز است از گرم شدن بى وقت هوا نگران است ومى گويد که شگوفه تمام درختان باغش درحال باز شدن است واگر درماه حوت برف ببارد و هوا سرد تراز حالا شود، شگوفه درختان را يخ زده و از بين خواهد بُرد.
اين دهقان گفت:” بسيار به تشويش هستيم که سال آينده هوا گرمتر شوه و خشکسالى باشه.”
باميان:
دهاقين و مالداران باميان نيز ميگويند که اميد آنها به علت خشکسالى براى کشت وکار سال آینده کم شده و هراس کوچ کردن خانواده ها از ساحات خشکسالى زده وجود دارد.
بامیان یکی از ولایات کوهستانى و برفگيراست وبخصوص برفبارى در کوه هاى بابا، منابع آب آشاميدنى و زراعتى مردم اين ولايت را تامين مى کند.
امادهاقين ميگويندکه در زمستان فعلى، سطح برفبارى بسیار پایين بوده وحتی در مرکز بامیان دوبار برف از پنج سانتی متر بیشتر نباریده است .
حسین علی یکی از باشنده های ولسوالی ورث گفت که برف امسال به میزان سال قبل، از نصف کمتر است. قبلاً سطح برف درمناطق کوهستانی حتی به یکمتر میرسید؛ اما امسال در کوه ها برف از ٢٠ سانتی بیشتر نیست.
وی گفت که اگر امسال برفباری نشود، ولسوالی ورث نیز با خشکسالی مواجه خواهد شد و دهاقين شديداً ضربه خواهند ديد.
سيد محمد آخند يکتن از دهاقين منطقۀ شهيدان مرکز باميان گفت که زمين هاى زراعتى آنها متکى به آب برف و باران است، اکنون که در کوه هاى بابا برف کم باريده، دهاقين نسبت به زراعت سال آينده نگران اند.
اين دهقان افزود: “مه همه ساله در سه جريب زمين کچالو کشت ميکنم، حاصلات امسال خوب بود؛ اما خشکسالى زمستان ما را به تشويش ساخته و اگر برف کافى نبارد، حاصلات ما در سال آينده بسيار کم خواهد بود.”
وى علاوه کرد که درصورت خشکسالى، آب دريا نيز به تدريج کم و خشک ميشود و زمين هايى که از دريا آبيارى ميشوند، نيز خشک خواهند شد.
همچنان باشندگان ولايات غور، پروان، ميدان وردک، بلخ، کنر،ارزگان، لوگر، هلمند و غزنى درگفتگو با آژانس خبرى پژواک گفتند که درجريان زمستان سال روان يک ويا دوبار مقدارى کم باران و يا برف باريده است.
اين درحالى است که برخى مسوولان حکومت، با آنکه مى گويند ميزان بارندگى ها درزمستان امسال بسيار کم بود؛ اما اميدوارند که در ماه هاى آينده بارندگى ها صورت گيرد و يا هم اگر مشکل کم آبى پيش آيد، درهمکارى با شمارى از موسسات خارجى منجمله ملل متحد، برنامه هايى را روى دست خواهند گرفت.
آمادگى مسوولان:
رييس جمهور اشرف غنى نيز از کم بودن بارش در زمستان سال روان اظهار نگرانى نموده گفته است که براى کاهش اثرات خشکسالى دربهار وتابستان سال آينده، با ادارات ملل متحد درتماس است و تلاش مى کنند که دراين راستا آمادگى هاى داشته باشند.
اداره هواشناسى:
محمد نسيم مرادى سرپرست رياست عمومى هوا شناسى گفت که هرچند نسبت به سال هاى قبلى ميزان بارندگى ها نسبت تغييرات اقليمى و گرم شدن کره زمين، کمتراست؛ اما دراکثر نقاط کشور بارندگى صورت گرفته و اکنون نيز ادامه دارد.
به گفته او، درسالنگ ها حدود دو متر برف باريده، درمناطق شمالشرقى، شمالغربى ومناطق مرکزى نيز چندين بار برف باريده وحتى طى دو هفته اخير، دراين نقاط به طور دوامدار بارندگى ها وجود داشت.
مرادى افزود که اميدوارى ها وجود داردکه درماه حوت نيز بارندگى وجود داشته باشد و حتى درتابستان سال آينده نيز ريزش باران وجود خواهد داشت.
وى گفت که در تابستان سال آينده، خشکسالى پیش بینی نمی شود؛ اما علاوه کرد: “اين را رد کرده نمى توانيم که سطح آب هاى زيرزمينى پايينتر مى شود؛ زيرا ميزان بارندگى ها هرسال کمترمى شود.”
موصوف افزود که دربرخى مناطق جنوبى که ميزان بارندگى ها خيلى پايين بوده و اگر درماه آينده نبارد، ممکن زارعين وباغداران به مشکل مواجه شوند.
اين درحالى است که به تاريخ ٣٠ قوس مسوولان اداره هوا شناسى پيشبينى کرده بودند که درماه هاى جدى و دلو، بارندگى هاى زيادى صورت مى گيرد.
سرپرست ادارۀ هواشناسى، در رابطه به اينکه چرا چنين پيشگويى آنان درست نبود؟ گفت: “به طور عموم جبهات ابرى ايران و تاجکستان به افغانستان مى آيد، امسال درايران نيز بارندگى ها کم بوده و درمجموع در تمام جهان اقليم تغيير کرده و کره زمين گرمتر شده مى رود. “
وزارت زراعت و مالدارى
غلام ربانى حقيقت پال رييس احصاييه وزارت زراعت ومالدارى گفت قرار احصاييه اى که از نقاط مختلف کشور دارند، ميزان برفبارى ها کم بوده؛ اما به حدى نبوده که افغانستان به خشکسالى مواجه شود و زراعت و باغ ها را متضرر بسازد.
به گفته وى درنقاط مختلف کشور درکنار برف، باران نيز باريده است که براى زراعت موثر است.
رييس احصاييه وزارت زراعت ومالدارى گفت که اميدوارى هاى زياد وجود دارد که درماه حوت، حمل و ثور نيز بارندگى صورت بگيرد.
حقيقت پال خطاب به زارعين گفت: “مه از دهاقين مى خواهم که تشويش نکنند و به پيمانه وسيع کشت کنند؛ انشاءلله که به مشکل جدى مواجه نخواهند شد.”
کارشناس:
کارشناس امور زراعت نيز اميدوارى مى دهد که سال آينده مشکل خشکسالى پيش نخواهد آمد.
سکندر حسينى مسوول بخش زراعت اکادمى علوم افغانستان گفت که تاکنون يک ماه ديگراز زمستان باقى است و در ولاياتى که تاکنون نباريده، بارندگى ها صورت خواهد گرفت.
وى افزود درصورتى که ميزان بارندگى ها کم شود، زراعت به کم آبى دچار شده و حاصلات کمترخواهد بود؛ اما امراض نباتى شيوع نخواهد کرد؛ زيرا امراض نباتى دراثر رطوبت و گرمى زياد شيوع مى کند.
