کابل (پژواک،٧ قوس ٩٦): در ولايت پروان، صدها هزار افغانی مُزد کندنکارى براى نصب پايه هاى برق يک پروژه به مردم پرداخت نشده و ادعاهاى اختلاس تا به ١.٦ ميليون افغانى در اين پروژه، اين قضيه را به څارنوالى کشانده است.
اظهارات متفاوت منابع که در گفتگو با آژانس خبرى پژواک داشته اند، قضيه را سوال برانگيز مى سازد.
شرکت برشنا پول تخصيص داده شده براى اين پروژه را دو ميليون افغانى؛ اما متنفذين محل به نقل از مسوولان اين شرکت، اين مقدار را ٢.٨ ميليون افغانى مى دانند.
همچنان برخى منابع پول هزينه شده در اين پروژه را ٨٠٠ هزار افغانى؛ اما شخصى که مسووليت هزينه پول را دارد، اين مقدار را يک عشاريه يک ميليون افغانى خوانده و شرکت برشنا در اين مورد چيزى نمی گوید.
به همين ترتيب، شرکت برشنا مى گويد که در اين پروژه، براى کندنکارى چقرى پايه هاى برق و کرايه کرين، پول اختصاص داده بود؛ اما شخصى که مسووليت کار را دارد مى گويد که براى کندنکارى چقرى پايه ها، پول اختصاص داده نشده است.
رييس شرکت برشنا در پروان، از يکسو از نبود مشکل در اين پروژه سخن مى گويد؛ اما در بخشى از سخنان خود، ملکان قريه را به مصرف بيجاى ٣٠٠ هزار افغانى پول اين پروژه متهم مى کند.
باشندگان محل مى گويند که کار اين پروژۀ برق رسانى، حدود دو سال پيش در منطقۀ دشت هوفيان ها و قريۀ همجوار این منطقه به نام «جوى اجميل» آغاز و حدود یک و نیم سال پيش، پس از نصب پايه ها متوقف شد؛ اما در اين اواخر دوباره آغاز يافته است. در اين دو محل حدود ٦٠٠ خانواده زندگى مى کنند.
شکایت مردم از حیف و میل پول
حاجى عبدالرقيب ملک یکی از قریه های دشت هوفیان ها به نام «حاجى عبدالقدوس» به آژانس خبرى پژواک گفت که باشنده هاى اين محل، حدود هشت سال در تلاش دسترسى به برق بودند؛ اما مسوولان ذيربط به اين نياز آنها توجه نمى کردند.
او افزود که مردم دشت هوفيان ها و قريه «جوى اجميل» که در جوار دشت هوفیان ها موقعیت دارد، حدود دو سال پيش شخص هم نام او (عبدالرقيب) را که رييس شوراى مردمى قريه ملاخيل لغمانى دشت هوفيان ها مى باشد، نمايندۀ محل براى پيشبرد پروژۀ شبکۀ برق در دشت هوفيان و جوى اجميل تعيين نمودند.
به گفتۀ وى، اين رييس شوراى مردمى، بعد از آن که کارهاى ذيربط اين پروژۀ برق را در شرکت برشنا پيش برد، به مردم محل گفت که کندنکارى چقرى ها براى نصب پايه ها را بايد مردم محل طور رايگان انجام دهند؛ زيرا شرکت برشنا پول براى اين کار تخصيص نداده است.
او گفت که مردم محل؛ چون سخت نيازمند برق بودند، اين سخنان نماينده شان را پذيرفتند و بر علاوۀ کندنکارى رايگان، حدود ٢٠٠ چقرى به عمق ١٨٠ سانتى متر و قطر ١٣٠ سانتى متر، برخى ها بنا بر علاقه اى که به اين پروژه داشتند، براى نصب پايه هاى نزديک منازل شان، مقدارى سمنت و ريگ نيز کمک نمودند.
وى افزود که کار اين پروژه که حدود يک هفته پيش دوباره آغاز شده، حدود يک و نيم سال پيش بعد از نصب پايه ها متوقف شد و مردم محل، چندى پيش در نمايندگى شرکت برشنا در پروان شکايت نموده گفتند که آنها طور رايگان کار کردند؛ اما باز هم برق تا حال به اين محل نيامده است.
به گفتۀ او بعد از شکایت مردم، مسوولان در شرکت برشنا گفتند که براى کندنکارى چقرى ها، نصب پايه هاى برق، خريدارى پايه ها و ساير نيازمندى هاى اين پروژه ٢،٤ ميليون افغانى اختصاص داده است.
به اساس معلومات وى، رييس شوراى مردمى قريۀ ملاخيل لغمانى از جمله پول يادشده ٨٠٠ هزار افغانى را براى خريدارى پايه ها، مواد مورد ضرورت، کرين براى نصب اين پايه ها و غيره هزينه کرده و هر مقدار موادى که براى اين پروژه خريدارى مى کرد، به همان اندازه پول از شرکت مى گرفت و مواد را آماده مى کرد.
او افزود: «باقى (حدود ١.٦ ميليون افغانى) گم شد و نمى دانم که کى گرفت و چه شد؟»
وى گفت: «وقتى که کار پروژه بند شد، برشنا گفت که پيسه نيست که پيش برده شود، ما فهميديم که پيسه لادرک است.»
مولا باشندۀ قريه جوی اجمیل که در کندنکاری چقرى ها بدون گرفتن مزد کار کرده است، گفت: «عبدالرقيب (نماينده مردم براى اين پروژه) براى ما گفته بود که در قسمت کندنکارى چقرى ها مفت کار کنيم، ما بسيار خوش بوديم که برق مى آيد و در فکر پول و پيسه هيچ نبوديم؛ اما هنوز هم برق نداريم.»
او نيز افزود که مردم محل، در کنار کندنکارى رايگان چقرى ها براى نصب پايه ها، حتى مقدارى سنگ و سمنت کمک کرده و به اساس معلوماتى که مردم محل به دست آورده، چگونگی مصرف ١،٦ ميليون افغانى اين پروژه معلوم نیست.
برخى ديگر از باشنده هاى محل نيز اظهارات مشابه دارند و ضمن تکميل اين پروژه، خواستار مزد حفر چقرى ها مى باشند.
اين در حالى است که به گفتۀ محمد مير يک تن از چاه کنان در مرکز پروان، کندنکارى هر کدام از چقرى هاى يادشده در اين محل، از ١٠٠٠ تا ٢٤٠٠ افغانى هزينه مى بردارد.
او افزود در برخى محلات اين منطقه که زمين آن نرم است، کندنکارى يک متر چقرى ٥٠٠ افغانى؛ اما در برخى محلاتى که سنگ و جغل دارد، يک متر تا ١٢٠٠ افغانى هزينه دارد.
با در نظرداشت اوسط اين قيمت، کندنکارى پول مجموعى دو صد چقرى، نزديک به ٣٥٠ هزار افغانى مى شود.
یک متنفذ دشت هوفیان ها که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، مدعى است که عبدالرقيب رييس شوراى مردمى قريه ملاخيل لغمانى، در حيف و ميل شدن پول در اين پروژه دست دارد.
اما رييس شوراى مردمى قريه ملاخيل لغمانى، با رد اين ادعا گفت نمى داند که شرکت برشنا در مجموع چه مقدار پول براى اين پروژه اختصاص داد؛ اما او اسناد مصرف نزدیک به يک عشاريه يک ميليون افغانى را که در خريد سمنت، ريگ، سنگ، پايه و همچنان کرايه کرين براى نصب پايه ها مصرف کرده است، با خود دارد.
او گفت براى مردم در بدل کندنکارى چقرى ها براى نصب پايه ها، به دليلى پول پرداخت نکرده است که شرکت براى کرايه کرين پول اختصاص نداده بود و وى با استفاده از پول کندنکارى چقرى ها، کرايه کرين را پرداخت کرده است.
وى در مورد ادعاى مبنى بر حيف و ميل کردن پول از سوى او، گفت: «نى نى کسانى هستند که نمى فهمند، مه حساب دارم، همه چيز به حساب است، دولت است، کسى پول را به جيب خود انداخته نمى تواند، درست است مه پول گرفتيم، مصارف خود را داديم، اينجا هيئت ها است و مه از همه مصارف خود حساب دارم.»
در سندى که کاپى آن را در اختيار پژواک قرار داده، آمده است: «باعث از تحرير هذا اينکه قرار مشکلات پيش آمده در پروژه دشت هوفيان ها و بابه خيل که موضوع را به تاريخ ٣ دلو ١٣٩٥ با حضور داشت جناب محترم رييس حوزه پروان، معاونين تجارتى و مالى ادارى، عبدالرقيب نماينده محترم وکيل صاحب و محترم عبدالرقيب ملک قريه دهشت هوفيان حاجى عبدالقدوس تصفيه حساب گرديد، که قبلا پروژه متذکره مبلغ يک ميليون و دو صد هزار برآورد شده بود، بعد از نرخ گيرى احجام کارى طبق پروسه تدارکاتى توسط هيئت خريدارى، قرار نرخ روز مبلغ يک ميليون و هفتاد هزار افغانى نهايى شد و از جمله مبلغ يک ميليون و هفتاد هزار افغانى، نهصد و بيست هزار افغانى را قبلا اخذ نموده بود، بتاريخ ٣ دلو ١٣٩٥ مبلع ١٥٠٠٠٠ افغانى به محترم عبدالرقيب نماينده سرکار تسليم داده شد و محترم عبدالرقيب در مورد تسليم مجموعه مبلغ يک ميليون و هفتاد هزار افغانى تاييد و تصديق نموده در اقرار خود صادق مى باشد. نوت در قرار متذکره کدام تخصيص اضافى موجود نيست.»
در امضاهایی که در پاى اين سند شده است، نام هر دو عبدالرقيب نام يادشده، معاون تجارتى و معاون مالى و ادارى شرکت نوشته شده است؛ اما محمداسماعيل قدوسى معاون مالى و ادارى شرکت برشنا در پروان مى گويد که به عبدالرقيب پول داده نشده است.
متهم کردن ملکان محل به مصرف بيجاى پول
انجنير عبدالمتين مراد رييس شرکت برشنا در پروان، از يکسو گفت که در اين پروژه هيچ مشکلى وجود ندارد؛ اما در برخى از سخنان خود، ملکان محل را به مصرف بيجاى مقدار پول اين پروژه متهم کرد.
مراد در مورد پول هزينه شده اين پروژه چيزى نگفت؛ اما افزود که دوسال قبل، وزارت انرژى و آب يک مقدار تجهيزات شامل پايه، ترانسفرمر، کيبل وغيره را به شرکت برشنا در پروان تسليم کرد، که بايد پلان دقيق تهيه مى شد و از اين وسايل استفاده صورت مى گرفت.
اما او گفت که به دليل فشار «ملک ها و قوماندانان محل»، شرکت بدون داشتن پلان، وسايل را توزيع کرد؛ براى کرايۀ کرين و خريدارى سنگ، ريگ، سمنت، جغل و غیرۀ این پروژه دو ميليون افغانى اختصاص داد و مطابق قانون تدارکات، خريدارى اين مواد را با يک شرکت قرارداد کرد.
او اسناد قرارداد را در اختيار پژواک قرار نداد و نام اين شرکت را نيز نگرفته و گفت که به اساس پاليسى شرکت، نمى تواند اسناد را با رسانه ها شريک کند.
موصوف افزود: «ملک هاى قريه معمولا عادت دارند که ملکى کنند، به قراردادى مزاحمت کردند و نگذاشتند که قراردادى کار خود را پيش ببرد و پول را از پيش شرکت گرفتند که خود ما کار مى کنيم؛ همين بود که پول را در راه درست کار نکردند و يک مقدار پول به جاى اينکه در جاى درست مصرف کنند، سنگ بخرند، سمنت بخرند، پول را به نان مصرف کردند و به شمول کارمندان ما نان دادند و نان خوردند و پول به نان رفت و به بخش هاى ديگه رفت…. ما براى شان مجرايى نداديم؛ همى بود که به شما شکايت کردند.»
به گفته وى، عبدالرقيب (نماینده مردم) در حالى ٣٠٠ هزار افغانى را براى تهيه نان در اين پروژه مصرف کرده است که براى نان، پول تخصيص داده نشده بود.
وى افزود که پول براى کندنکارى چقرى ها براى پايه ها نيز اختصاص داده شده بود؛ اما ملک قريه (عبدالرقيب) پول را به مردم نداده است.
با اين حال او در برخى از سخنان خود گفت: «هيچ مشکلى در اين پروژه نيست، بعضى مردم ناحق ادعا مى کنند، ناحق وقت خود را ضايع مى کنند و وقت شما را و از ما را هم؛ هفتۀ گذشته رفتم کار جريان دارد و کدام مشکل خاصى نيست.»
او نگفت که چرا کار اين پروژه متوقف شده بود و تطبيق آن بسيار طول کشيد.
عبدالرقيب رييس شوراى مردمى قريه ملاخيل لغمانى و نماينده مردم نيز مصرف بيجا را رد نموده و گفت که شرکت برشنا در اين پروژه، با کدام شرکتى قرارداد نکرده است.
او افزود که مردم محل، به خاطر سرعت در روند کار، از شرکت برشنا خواستند که مواد به خاطر نصب پايه ها را مردم خريدارى کنند و برشنا هم اين خواست آنها را پذيرفت.
همچنان عبدالرقيب ملک قريه «حاجى عبدالقدوس» نيز سخنان مراد را رد نموده گفت که شرکت برشنا، با هيچ شرکت قرارداد نکرده و از پول پروژه، در تهيه نان مصرف نشده است.
او در مورد مصرف بيجاى ٣٠٠ هزار افغانى در اين پروژه گفت: «در اين پروژه ٣٠٠ هزار چه مى کنى، پيسه را زياد خوردن، مردم و ملک نخوردن، خود شان (شرکت برشنا) خوردن، بسيار پيسه را لادرک کردند؛ تا يک عشاريه شش ميليون افغانى را لادرک کردند.»
عبدالحفیظ اصولی ریيس څارنوالی استیناف ولایت پروان گفت که اين قضيه در څارنوالى تحت بررسى قرار دارد و تا زمانى که تحقيقات تکميل نشود، در مورد جزييات ارايه نمى کند.
