براى اولين بار نزديک به صد فارم پرورش ماهى در فراه ايجاد شده است

فراه (پژواک، ١٢ قوس ٩٦): در ولايت فراه از آغاز امسال تا کنون، نزديک به صد فارم پرورش ماهى با استفاده از حوض هايى که آب آن، از چاه هاى عميق تامين مى شود، ساخته شده است.

گرچه ولایت فراه از لحاظ جوی، گرمی طاقت فرسا دارد و در ضمن نبود بند آبی، برق، دریا و رودخانه، بازهم مردم این دیار با ساختن حوض های بزرگ آبی چند جریب زمینی؛ زمینۀ پرورش ماهی را درین ولایت مهیا ساخته اند.

به اساس معلومات حميدالله مسوول شرکت خراسان که در بخش توليد چوچه و يا تخم ماهى و تهيه مواد خوراکه و ساير مواد مورد نياز پرورش ماهى فعاليت دارد؛ از آغاز سال روان (١٣٩٦) تا حال، ٩٦ فارم ماهى در مرکز و ولسوالى هاى خاکسفید، پشترود، شیبکوه و پشتکوه اين ولايت ايجاد شده است.

او گفت که پيش از اين در فراه فارم هاى ماهى وجود نداشت؛ اما امسال مردم به آن رو آورده اند؛ زيرا مصارف آن کم و فايدۀ آن زياد مى باشد و همچنان بنا بر بيشتر شدن علاقمندى مردم به گوشت ماهى، تقاضا براى گوشت ماهى نيز بيشتر شده است. 

حمیدالله گفت که وى نيز در قريه کرجى در شرق مرکز شهر فراه، در بيست جريب زمين، شش فارم ماهى را ساخته است و سه ميليون افغانى را در اين فارم ها هزينه کرده است.  

او افزود که در هر حوض، بیش از سی هزار ماهی نوع (کپور، کراست و سيلور) را پرورش مى دهد؛ زيرا آب و هواى فراه، براى نگهداشت اين نوع ماهى مساعد مى باشد.

او افزود که وى و ساير فارمداران اين ولايت، آب حوض هاى نگهداشت ماهى را با استفاده از برق آفتابى، از چاه هاى عميق و نيمه عميق تامين مى کند.

موصوف گفت که توليد شش فارم او، تا يک ماه ديگر به بازار عرضه مى شود.

حميدالله از رياست زراعت فراه شکايت نموده گفت که در اوايل کار فارم هاى پرورش ماهى؛ دچار مشکلات در کار شد و تلفات ماهى فارم هاى او روز به روز افزايش مى يافت؛ اما با تماس هاى مکررى که با رياست زراعت داشت، اين رياست او را هيچ نوع همکارى نکرد.

پژواک تلاش نمود تا در مورد با مسوولان رياست زراعت فراه گفتگو نمايند؛ اما موفق به دريافت جواب آنها نشد.

قدرت الله فاروقی کسى که براى اولين بار حدود يک سال پيش فارم ماهى را در قريۀ غلام صديق در مرکز فراه ايجاد کرد، به آژانس خبرى پژواک گفت که براى پرورش ماهى، يک حوض را در دو جريب زمين ساخته است.

او افزود که در اين حوض، حدود سى هزار ماهى نوع (کراست و سيلور) را نگهدارى مى کند؛ زيرا نگهدارى اين نوع ماهى که گوشت لذيذ نيز دارد، در محيط فراه نتيجه خوب مى دهد. 

او نيز گفت که آب حوض يادشده را با استفاده از انرژى آفتابى، از چاه عميق تامين مى کند.

موصوف افزود که تخم اين دو نوع ماهى را از ولايت ننگرهار خريدارى کرده بود و زمانى که نتيجه خوب داد، ديگران نيز اقدام به ساخت فارم ها نمودند.  

وى خاطر نشان کرد که ساخت فارم او، حدود ٦٠٠ هزار افغانى هزينه داشته است.

به گفته فاروقی؛ هرهفته یک بار آب حوض را تبديل مى کند و در هر يک دوره (پنج ماه) وزن ماهى ها به يک و نيم تا دو کيلوگرام مى رسد و يک کيلوى آن را در بدل ١٧٠ تا ١٨٠ افغانى به بازار عرضه مى کند.

او از کار خود راضى به نظر مى رسيد و گفت که تا حال هشت تُن ماهى را توليد نموده که چهار تُن آن را در فراه و متباقى را در هرات، نیمروز، هلمند و کندهار فروخته است.  

به اساس معلومات او؛ مصارف هر دور توليد ماهى فارم وى، حدود ١٥٠ هزار افغانى مى شود و او در يک دور توليد ماهى حدود ١.٢ ميليون افغانى فايده کرده است.

فاروقى افزود که فارم داران ماهی در فراه، در نظر دارند  که در آیندۀ نزدیک اتحادیه اى را نیز تشکیل دهند و ساخت مرکز پروسس و کارخانه توليد کنسرو ماهى را به وزارت زراعت پيشنهاد نمايند؛ زيرا با اين کار، از يک سو فارم هاى پرورش ماهى گسترش پيدا مى کند و از سويى هم، زمينۀ کار براى مردم اين ولايت مساعد مى شود.

مردم ولایت فراه نیز از ساخت فارم هاى پرورش ماهى در اين ولايت خرسند اند.  

محمد جاوید حقمل یک تن از باشندگان ولایت فراه گفت: «از چندی بدینسو که فارم ماهی ها در ولایت فراه افزایش یافته است، به آسانی می توانيم هر نوع گوشت ماهی را به دست آوريم؛ چون خودم زیاد علاقه مند گوشت ماهی هستم؛ حتی یگان وقت ها که به کابل بودم، بخاطر ماهی خوردن به ننگرهار می رفتم.»

در ننگرهار برعلاوه ماهی تولید فارم های داخلی، ماهى از پاکستان نيز وارد مى شود. مردم ولايات مختلف کشور به خصوص در فصل زمستان، براى ماهى خورى به ننگرهار مى روند.

به اساس معلومات وزارت زراعت، مالدارى و آبيارى درافغانستان، برعلاوۀ درياها که ماهى درآن موجود است، صدها فارم ماهى در ولايت هاى کابل، ننگرهار، کندهار، هلمند، بلخ، کاپيسا، کندز، باميان، پروان، نورستان، هرات وغيره موجود است.

 اما منبع افزود که ماهى داخلى، نيازمندى را رفع کرده نمى تواند و اکثريت ماهى مصرفى کشور، از پاکستان و مقداری کم از ايران وارد مى شود.

اين درحالى است که به گفتۀ مردم، کيفيت ماهى وارداتى، به مراتب پايينتر از کيفيت ماهى داخلى مى باشد؛ زيرا فاصلۀ زمانى بين شکار و مصرف ماهى وارداتى، کيفيت آنرا خراب مى سازد.

فواید استفادۀ گوشت ماهی

ماهى، يكى از منابع خوب آهن است و آهن، در خونسازى و همچنين در حفظ مقاومت بدن در برابر ميكروب‌ها نقش مهمى ‌به عهده دارد. آهن موجود در ماهى، به گونه يى است كه جذب آن در دستگاه گوارش (هضم) آسان بوده و به خوبى در بدن به مصرف مى ‌رسد. علاوه بر آن، آهن موجود در ماهى، جذب آهن منابع گياهى را هم افزايش مى ‌دهد؛ بنا بر اين، نقش مهمى ‌در پيشگيرى از كم خونى ناشى از فقر آهن را به عهده دارد. 

ماهى، حاوى مقدار قابل توجهى ويتامين‌ هاى گروه “B” در تنظيم فعاليت سلول هاى عصبى و در نتيجه در سلامت سيستم عصبى و نيز در سلامت پوست تاثير دارد. همچنين بعضى انواع ويتامين‌ هاى گروه “B” در خون سازى نيز مؤثراند؛ بنا بر اين، با مصرف ماهى مى ‌توان به سلامت اعصاب، شادابى، طراوت پوست و پيشگيرى از كمخونى كمك كرد.