کابل (پژواک،۲۴ قوس۹۷): مسئولان وزارت های انرژی و آب، معارف و معادن؛ مشکلات امنیتی، تخنیکی و تدارکاتی را دلایل مصرف کم بودجۀ اين نهادها در سال گذشته مى دانند؛ اما مى گويند که امسال درصدى مصرف بودجۀ آنها بالا مى رود.
ولسى جرگه در سوم قوس سال روان، گزارش قطعيه ١٣٩٦را رد نمود و فيصله کرد که مقام هاى آن عده واحدهاى بودجوى را که کمتر از ٧٠ درصد بودجه انکشافى را مصرف نموده اند، استيضاح کند و مسئولان ١٩همچو واحد ديگر برکنار شوند.
حساب قطعیه، گزارشی است که چگونگی تحقق و تطبیق بودجه و وضعیت مالی کشور را طی یک سال نشان می دهد و از سوی کل واحدهای بودجوى ترتیب می شود.
به اساس گزارش قطعیه ١٣٩٦، وزارت هاى عدلیه، انرژى و آب، مبارزه با مواد مخدر، فوايد عامه، اطلاعات و فرهنگ، مخابرات، معارف، معادن و پتروليم، و ترانسپورت، وزارت هايى است که کمتر از هفتاد در صد بودجه را مصرف کرده اند.
قابل ذکر است که انرژى و آب، اطلاعات و فرهنگ، معارف و معادن، از سوى سرپرستان اداره مى شود و ولسى جرگه نمى تواند سرپرستان را استيضاح کند،؛ اما مى تواند آنها را استجواب نمايد.
ولسی جرگه در نشست امروز این جرگه، محمد گل خُلمی سرپرست وزارت انرژی و آب، سیدحمیدالله حمیدی معین مالی و اداری وزارت معارف، و محبوب الله ربانی معین مالی و اداری وزارت معادن و پطرولیم را غرض ارایه وضاحت در مورد مصرف کم بودجه انکشافی سال ١٣٩٦، به این جرگه فراه خوانده بود.
محمد گل خُلمی که حدود سه ماه پيش به حيث سرپرست وزارت انرژی و آب معرفى شده و پيش از آن، به حيث معين اين وزارت کار کرده است، گفت که مشکلات امنیتی، تخنیکی، اجتماعی، اقلیمی و ذات البینی شرکت های ساختمانی تطبيق کننده پروژه ها، از دلایل مصرف کم بودجۀ اين وزارت می باشد.
اما وی افزود که در سال روان مالی، تا کنون این وزارت ٨٩ درصد بودجه انکشافی را مصرف نموده و تا ختم اين سال به ٩٦ درصد خواهد رسید.
سید حمیدالله حمیدی معین مالی و اداری وزارت معارف که در نشست امروز این جرگه صحبت می کرد، برعلاوۀ ناامنی و مشکلات تخنیکی، انتقال پروژه های ساختمانی وزارت معارف به وزارت شهرسازی و انتقال دوباره آن به وزارت معارف را، از دلایل کم مصرف بودجه سال ١٣٩٦عنوان کرد.
به گفته او برعلاوۀ این مشکلات، ٢٧ ميليون دالر امريکايى در بودجه انکشافی وزارت معارف در نظر گرفته شده بود که این وزارت، به اساس تفاهمى که با کمک کننده گان داشت، صلاحیت مصرف را نداشت.
وی همچنان نبود زمین و عدم ثبت برخی مکاتب را در وزارت معارف، از عوامل دیگر مصرف کم بودجه انکشافی سال گذشتۀ این وزارت یاد کرد و گفت که روند تدارکاتی پروژه ها نیز سبب مصرف کم بودجه انکشافی شده بود.
محبوب الله ربانی معین مالی و اداری وزارت معادن و پطرولیم گفت که سال گذشته، این وزارت ۲۵میلیون دالر امریکایی بودجه انکشافی داشت که از آن جمله ۱۱.۶میلیون (بيش از ٤٦درصد) به مصرف رسیده است.
او افزود که حدود شش میلیون دالر که برای انکشاف چاه های نفت شبرغان تخصیص داده شده بود و حدود ۱.۳میلیون دالر که برای تمویل پروژۀ انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان و پاکستان به هند (تاپی) در نظر گرفته شده بود، به دلایل تخنیکی و امنیتی به مصرف نرسیده و این کار، سبب مصرف کم بودجه شده است.
اين در حالى است که رییس جمهور محمد اشرف غنی، در اوايل حوت سال ١٣٩٦ پروژه تاپى را افتتاح کرده است؛ اما برخى کارهاى مقدماتى آن پيش از آن ادامه داشت.
محبوب الله ربانى همچنان گفت که مشکلات امنیتی، عدم توانمندی شرکت های قراردادی و چالش های تدارکاتی، از دلایل دیگر کم مصرف بودجه انکشافی سال گذشته می باشد.
اما وی خاطر نشان ساخت که اين وزارت، امسال که حدود یک ماه به ختم سال مالی مانده است، ٩٣ درصد بودجه را مصرف کرده و اين رقم تا ختم سال به صد درصد مى رسيد.
عبدالرووف ابراهیمی رییس ولسی جرگه، از واحدهای بودجوی خواست تا ظرفیت هاى شان را بالا ببرند و در انتخاب شرکت های قراردادی که تا حال در آن سهل انگاری شده دقت نمایند.
وی همچنان از ادارات یادشده خواست تا با پروژه های انکشافی با مسئولیت برخورد کنند؛ زیرا به گفتۀ او مصرف بودجۀ انکشافی، تاثیر مستقیم بالای زنده گی مردم دارد و هیچ نوع سهل انگاری در آن قابل تحمل نمی باشد.
