پُر آب شدن بند دهلی دهاقین قندهار را به افزایش محصولات‌شان امیدوار کرده‌است

قندهار (پژواک، ۲ ثور ۱۴۰۲) با بارنده‌گی‌های امسال بند دهلی در قندهار پر از آب شده و آب آن به زمین‌های ولسوالی‌های این ولایت رسیده که با این امر دهاقین محلی به افزایش محصولات‌شان در سال جاری امیدوار شده‌اند.

دهاقین قندهار می‌گویند، این بند پس از سه‌ونیم سال پر آب شده و آب به زمین‌های شان رسیده‌است.

احمدشاه یکی از دهاقین ولسوالی ارغنداب می‌گوید، امسال زیاد گندم کشت کرده‌است، زیرا انتظار یک سال آباد را دارد و از افزایش آب بسیار خرسند است.

او گفت، سطح آب‌های زیرزمینی بسیار پایین شده ‌بود، چاه‌ها نیز خشک شده بود و دهاقین با مشکلات زیادی رو به‌رود بودند.

موصوف افزود: «از مدت زیاد به اینسو در جوی‌ها آب نبود، مردم که چاه‌های برمه‌‌یی را حفر کرده ‌بودند، اکثریت آن هم خشک شده‌‌است، ما بسیار خوشحال ‌هستیم که باران بارید و بند دهلی از آب پر شد.»

دهاقین می‌گویند، اگر امسال باران نمی‌بارید و بند دهلی پر آب نمی‌شد، باغ‌های زیادی با خطر خشک شدن رو به‌رو می‌شد.

نصرالله، دهقان ولسوالی پنجوایی قندهار می‌گوید، اقتصاد اکثریت مردم ولسوالی‌ها بر زراعت استوار است، زمانی‌که آب نباشد، پس نه تنها دهاقین بلکه تمام مردم متضرر می‌شوند.

او گفت: «بسیار خوب شد که امسال باران بارید، و اگر نه اکثریت باغ‌های ما خشک می‌شد، اکنون که بند دهلی هم از پر از آب شده، پس امیدوار هستیم که سال آباد خواهد بود.»

بند دهلی قندهار باغ‌ها و زمین‌های زراعتی هفت ولسوالی (شاولی‌کوت، ارغنداب، دامان، ژیری، پنجوایی و دند) را آبیاری می‌کند.

از سوی دیگر، مسؤولین ریاست زراعت قندهار می‌گویند، اینکه بند دهلی چند سال پر از آب نشده ‌بود، اکنون برای دهاقین لازم است که در مصرف آب صرفه‌جویی نموده و از استفادۀ بی‌مورد آن خودداری نمایند.

ننگیالی سمون، مسؤول مطبوعاتی ریاست زراعت و مالداری قندهار به آژانس خبری پژواک گفت: «از دهاقین می‌خواهیم که در مصرف آب صرفه‌جویی کنند، زیرا همین آب‌های ذخیره شده در آینده برای ما باقی خواهد ماند.»

از سویی‌هم، مسؤولین حوزۀ دریایی قندهار می‌گویند که آب بند دهلی برای آبیاری زمین‌های زراعتی ولسوالی‌ها رها شده و برای هفت ولسوالی قندهار حقابۀ خود داده می‌شود.

ملا سیدمحمد شرافت، رئیس حوزۀ دریایی گفت، این‌که بند دهلی قندهار حدود ۴۶ درصد از رسوبات پر شده‌است، پس از مردم می‌خواهیم که در مصرف آب بسیار صرفه‌جویی کنند.

وی گفت، بند دهلی قندهار که در سابق نیز پلانی برای افزایش ارتفاع آن وجود داشت، اکنون نیز این پلان وجود دارد، اما تاکنون برای آن بودجه فراهم نشده‌است.

موصوف افزود: «پلان داریم، اراده داریم که دیوار‌های بند دهلی را بلند کنیم، با مؤسسات در حال گفتگو هستیم، اما تاکنون برای آن بودجه را فراهم نکرده‌ایم.»

وی می‌گوید، موضوع استملاک برای بلند نمودن ارتفاع بند دهلی حل شده و قریه‌هایی که در مسیر آب این بند قرار دارد، برای آن‌ در گذشته زمین اختصاص داده شده‌است، اما سه بخش دیگر ( بلند کردن دیوار بند، انتقال آب پاک به شهر قندهار و تولید برق) به بودجه نیاز دارد.

رییس حوزۀ دریایی می‌گوید، آنان تاکنون برای هزینۀ این پروژه محاسبه نکرده‌اند که به چه مقدار بودجه نیاز دارد.

آگاهان امور زراعتی نیز می‌گویند، اگر در مصرف آب صرفه‌جویی نشود و در استفاده از آن احتیاط صورت نگیرد، مردم و دهاقین با بحران بزرگ کمبود آب رو به‎رو خواهند شد.

حامد هلمندی، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری نظام پیشین و آگاه امور زراعتی  در این مورد به آژانس خبری پژواک گفت: «آب زیرزمین سرمایۀ ملی ما و شماست، در این آب حق همه افغان‌ها است، پس باید تا توان خود هر کس کوشش کنیم که این آب را پاک و مصؤن نگهداریم تا از این نعمت بزرگ برای نسل‌های آینده به شکل امانت نگهداری کرده باشیم.»

وی افزود، در نقاطی که راه چاه‌های عمیق و یا آب پاک زیرزمینی وجود دارد، باید بسیار احتیاط شود که آب‌ها ناپاک به آن راه نیابد و از این سرمایۀ ملی به گونۀ مصؤون حفاظت شود.

بر اساس معلومات رییس حوزۀ دریایی قندهار، در اوایل بند دهلی ظرفیت ذخیرۀ ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب را داشت، اما اکنون ۴۶ درصد آن از رسوبات پر شده و ظرفیت ذخیرۀ آب آن به ۲۷۰ میلیون متر مکعب کاهش یافته‌است.

این بند در زمان محمد ظاهرشاه پادشاه سابق افغانستان در سال ۱۳۳۱هجری شمسی روی دریای ارغنداب در ولسوالی شاه‌ولی‌کوت اعمار شده که ۷۶ هزار هکتار زمین را در هفت ولسوالی قندهار آبیاری می‌کند.