نهادها: دسترسی به اطلاعات بیشتر شده اما نیازمند توجۀ بیشتر مقام‌ها می‌باشد

کابل (پژواک، ۶ میزان ۱۴۰۲): برخی نهادهای حامی رسانه‌ها می‌گویند که میزان دسترسی به اطلاعات نسبت به دو سال گذشته افزایش یافته، اما هنوز هم چالش‌هایی در این راستا وجود دارد که باید برای رفع آن اقدام شود.

اتحادیۀ ژورنالیستان آزاد افغانستان با نشر خبرنامه‌یی می‌گوید، یک سروی را به‌مناسبت ۲۸ سپتمبر روز جهانی دسترسی به اطلاعات راه‌اندازی کرده‌است.

منبع نوشته‌است که نزدیک به ۴۰۰ خبرنگار از ۳۳ ولایت کشور به استثنای کابل در این سروی شرکت کرده‌اند.

این اتحادیه بر بنیاد سروی انجام‌شده نوشته‌است که ۷۳.۹ درصد خبرنگاران به این باور اند که دسترسی به اطلاعات از مهم‌ترین عناصر و اساسی‌ترین حقوق شهروندان است و ۴۴.۶ درصد شرکت‌کننده‌گان سروی گفته‌اند که عدم دسترسی به اطلاعات باعث ایجاد فاصله بین مردم و نظام می‌شود و زمینۀ شایعه‌پراگنی را مساعد می‌سازد.

در خبرنامه آمده‌است که ۲۸.۴ درصد شرکت کننده‌گان سروی از دسترسی به اطلاعات راضی بوده و ۱۹ درصد شان دسترسی خود به اطلاعات را خوب توصیف کرده‌اند.

منبع می‌نویسد: «در این سروی۳۶.۶ درصد در بخش ورزشی،۲۹.۳ درصد در بخش انکشافی،۲۹.۱ درصد در بخش صحی، ۲۸ درصد در بخش اقتصادی، ۲۷.۳ درصد در بخش تعلیمی و تربیتی، ۲۴.۵ درصد در بخش حقوقی، ۲۴.۲ درصد در بخش اجتماعی و ۲۰.۵ درصد در بخش جنایی از میزان دسترسی شان به اطلاعات رضایت داشته‌اند.»

یافته‌های اتحادیۀ ژورنالیستان آزاد افغانستان نشان می‌دهد که میزان دسترسی خبرنگاران و مردم نسبت به سال گذشته افزایش یافته و دسترسی مردم به اطلاعات زمینۀ حکومتداری خوب را مساعد خواهد ساخت.

این اتحادیه از مسؤولین امارت اسلامی می‌خواهد تا زمینۀ دسترسی خبرنگاران به اطلاعات را بیشتر از پیش افزایش داده، از خبرنگاران، رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان حمایت بیشتر نماید.

نی، حمایت کنندۀ رسانه‌های آزاد افغانستان با نشر خبرنامه‌یی گفته‌است که  دسترسی به اطلاعات به عنوان حق شهروندی شهروندان افغانستان در طی بیست سال گذشته به حالت نیمه‌جان وجود داشت، اما در دو سال گذشته بعد از ملغی شدن قانون دسترسی به اطلاعات، لغو کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات و حذف بخش‌های اطلاع‌رسانی در ادارات حکومتی این حق را به «پائین‌ترین سطح» آن آورده است.

منبع براساس نظرسنجی‌های دفتر نی تذکر داده‌است که خبرنگاران از نبود اطلاعات خبری و دسترسی‌شان به اطلاعات روز و به‌موقع شاکی‌اند.

با این حال، نی می‌افزاید: «محتوای این نظرسنجی نشان می‌دهد که دسترسی به اطلاعات نسبت به دو سال گذشته ۳۲ درصد افزایش را نشان می‌دهد و ۸۹ درصد خبرنگاران سروی شده گفته‌اند که دسترسی به اطلاعات ندارند.»

این نهاد نوشته است که برعلاوۀ چالش عدم دسترسی به اطلاعات، نبود مصؤونیت کاری نیز به عنوان یک چالش وجود دارد.

نی مدعی شده و نوشته‌است: «خشونت‌های فزیکی در برابر خبرنگاران و کارمندان رسانه‌یی نیز نگران کننده می‌باشد.»

نهاد یادشده از مقام‌های مسئوول خواستار رسیده‌‎گی به مشکلات جامعۀ خبرنگاری و نافذ کردن قانون دسترسی به اطلاعات و فعال کردن کمیسیون نظارت دسترسی به اطلاعات شده‌است.

این در حالی است که ملا خیرالله خیرخواه سرپرست وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان در ۳۱ اسد سال جاری در برنامۀ حسابدهی حکومت به ملت گفته بود که در یک سال گذشته در افغانستان هیچ خبرنگار کشته و زخمی نشده و اگر در برخی جاها خشونت با خبرنگاران شده باشد، وزارت تلاش کرده‌ که به موقع به آن رسیده‌گی کند.

همچنان، مولوی حیات‌الله مهاجر فراهی معین نشراتی این وزارت گفته بود که دسترسی به اطلاعات حق مسلم هر فرد کشور می‌باشد، سخنگویان اداره‌های دولتی مجبور اند که به موقع اطلاعات را با خبرنگاران و مردم شریک سازد.

موصوف افزده بود، هر رسانه‌یی که در مورد دسترسی با اطلاعات با مشکل مواجه باشد، می‌تواند مشکل خود را با وزارت اطلاعات و فرهنگ شریک سازد.