تلاش‌ها برای افزایش تولید ادویه در افغانستان و تأکید کارشناسان بر ارتقای کیفیت و کمیت آن

کابل (پژواک، ۱۷ قوس ۱۴۰۴): آمارهای تازۀ وزارت صحت عامه نشان می‌دهد که در حال حاضر ۱۳۰ فابریکۀ تولید ادویه در سراسر افغانستان فعالیت دارند و بیش از ۶۰۰ قلم دوای مختلف را تولید می‌کنند، اما آگاهان امور صحی تأکید دارند که برای یافتن بدیلی برای داروهای وارداتی، باید به افزایش کمیت و کیفیت تولیدات داخلی توجۀ جدی صورت گیرد.

وزارت مالیۀ افغانستان به‌تاریخ ۲۲ عقرب سال جاری اعلام کرد که به هدایت معاونیت اقتصادی ریاست‌الوزراء، پس از سه ماه آینده دواهای وارداتی از پاکستان محصول نمی‌شود. به تمام واردکننده‌گان گفته شده‌است تا معاملات تجاری خود را در این مدت تصفیه کرده و از راه‌های بدیل استفاده کنند.

همچنین تلاش‌ها جریان دارد تا بجای پاکستان، ادویه‌جات از کشورهای دیگر وارد افغانستان شود و میزان تولیدات داخلی نیز بیشتر گردد.

وزارت صحت عامه: از تولیدات داخلی حمایت می‌کنیم

داکتر شرافت زمان، سخنگوی وزارت صحت عامه به آژآنس خبری پژواک گفت که این وزارت تلاش‌های خود را برای توسعۀ تولید دوا در داخل کشور افزایش داده و از تولیدات داخلی به‌طور کامل حمایت می‌کند.

او افزود که در این اواخر به بهبود کیفیت داروهای تولیدشده در داخل کشور توجه ویژه صورت گرفته و همچنین تعداد اقلام تولیداتی نیز افزایش یافته‌است.

به گفتۀ او: «نسبت به گذشته، داروهای تولیداتی ما افزایش یافته‌است؛ اکنون بیش از ۶۰۰ قلم دارو در داخل کشور تولید می‌شود و حدود ۱۳۰ فابریکه در بخش تولید دارو و تجهیزات طبی فعالیت دارند.»

داکتر زمان گفت: «برای این‌که روی کیفیت و معیار داروهای تولید داخلی بیشتر کار شود، اخیراً برای فابریکه‌هایی که معیارهای بین‌المللی را رعایت کرده‌اند، تصدیق‌نامه‌های GMP نیز توزیع شده‌است که با این امر، در کنار حمایت از تولیدات داخلی، در کشورهای دیگر نیز از محصولات این کارخانه‌ها استفاده خواهد شد.»

وی همچنین در کنار پیشرفت‌ها به جلوگیری از داروهای قاچاق نیز اشاره کرد و گفت که وزارت صحت عامه اکنون تلاش می‌کند تا داروها — چه از کشورهای خارجی وارد شوند و چه از یک ولایت به ولایت دیگر در داخل کشور منتقل شوند — به‌طور کامل کنترل شوند تا از تولیدات داخلی حمایت شده و توسعه یابند.

او از سرمایه‌گذاران افغان در داخل و خارج کشور خواست تا در بخش تولید دارو در افغانستان سرمایه‌گذاری کنند و تأکید کرد که وزارت صحت عامه در تمام زمینه‌ها آماده همکاری با آنان است.

مولوی شهاب‌الدین ثاقب‌‌، معاون مالی و اداری وزارت صنعت و تجارت – که به تاریخ ۱۳ قوس در نمایشگاه «صحت افغان» در کابل شرکت کرده بود – گفت که این وزارت برای تقویت تولیدات داخلی روی فراهم‌سازی فرصت‌ها کار می‌کند و تلاش دارد زمینهٔ همکاری‌های دوامدار میان امارت اسلامی و سکتور خصوصی را بیشتر گسترش دهد.

به گفتهٔ وی، درخواست‌های صنعت‌کاران و تاجران شنیده می‌شود و رسیدگی به مشکلات آنان ادامه دارد. ثاقب تأکید کرد که وزارت تجارت به حمایت از سکتور خصوصی متعهد است و سهولت‌های لازم را برای آنان فراهم خواهد کرد.

مسؤولین فابریکه‌ها: کمبود برق و تأخیر در رسیدن مواد خام مشکلات اصلی ماست

عبدالمبین، مسؤول فابریکهٔ دوا‌سازی «کیمیاگر» در کابل به پژواک گفت که این فابریکه حدود ۲۴ سال قبل تأسیس شده و تا اکنون انواع مختلف دارو در آن تولید می‌شود. بیش از چهار میلیون دالر در آن سرمایه‌گذاری شده و حدود ۵۴ نفر در آن مشغول کار اند.

وی افزود: «مواد خام فابریکه‌ها به کشورهای مختلف وابسته است؛ ما مواد خام را از چین، هند، ایران، پاکستان، آلمان، ازبکستان و روسیه وارد می‌کنیم.»

وی با اشاره به مشکلات در بخش تولید دارو گفت: «مشکل اصلی ما کمبود برق است؛ فابریکهٔ ما تولیدی است و به برق زیاد نیاز داریم، تمام ماشین‌های ما با برق کار می‌کند. مشکل دیگر این است که مواد خام هنگام واردات در گمرک‌ها معطل می‌ماند. از مسؤولین می‌خواهیم در این زمینه همکاری کنند.»

گل‌احمد ظریفی، رئیس عمومی فابریکهٔ ارمین فارما به پژواک گفت که یک سال قبل با سرمایه‌گذاری ۱۶ میلیون دالر در هرات فابریکه‌ای ایجاد کرده و حدود ۹۵ نفر در آن کار می‌کنند.

وی افزود که آنان ۱۰۰ قلم داروی مختلف تولید می‌کنند که انتی‌بیوتیک‌ها، مسکن‌ها، ملتی‌ویتامین‌ها، داروهای عصبی، سیرم و انواع شربت‌ها شامل آن است.

به گفتهٔ وی، فابریکهٔ آنان مطابق معیارهای جهانی است و در آینده برنامه دارد که دارو را به بیرون از کشور نیز صادر کند. وی افزود که مواد خام را از هند، چین و ایران وارد می‌کنند.

کارشناسان: باید به اعتماد به داروهای تولید داخل و ارتقای کیفیت و کمیت آن‌ توجۀ جدی شود

داکتر رحمت‌الله صلاح نورزی، متخصص جراحی اعصاب و ستون فقرات به پژواک گفت، داروهایی که در افغانستان تولید می‌شود، تا حد زیادی با معیارهای جهانی مطابقت دارند.

وی گفت: «داروهایی که در افغانستان تولید می‌شود، البته کافی نیست و نمی‌تواند نیاز مردم کشور را کاملاً برآورده کند؛ زیرا داروهای کشورهای مختلف و شرکت‌های متعدد به افغانستان وارد می‌شد و می‌شود. تأمین نیاز افغانستان در مدت کم بسیار دشوار است، اما زمان به این پرسش پاسخ خواهد داد.»

به گفتهٔ موصوف، نخستین مشکل بزرگ در بخش دوا عدم دسترسی مردم به دوا است، دومین مشکل مهم این است که مردم در مورد تولیدات داخلی دوا معلومات کافی ندارند و بیشتر دواهای شرکت‌های خارجی را می‌شناسند و از آن استفاده می‌کنند.

او افزود، اعتماد مردم به دواهای داخلی زمان می‌برد و در این بخش باید کارهای بیشتری صورت گیرد.

نورزی با اشاره به مواد خام گفت: «مواد خام ما آن‌قدر معیاری نیست که در کشورهای دیگر جهان معیاری هستند.» به گفتهٔ او، اگر وزارت صحت عامه و سکتور خصوصی که در این بخش فعالیت دارند کار مشترک انجام دهند، بدون شک در آینده مواد خام معیاری خواهد شد.

او از وزارت صحت عامه خواست تا جلو دواهای بی‌کیفیت را که به صحت مردم آسیب می‌رسانند، در بازار بگیرد.

همچنان، داکتر محمدهاشم وهاج، کارشناس امور صحی می‌گوید که در حال حاضر فابریکه‌های تولید دوا در افغانستان می‌تواند تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد دوا تولید کنند، اگرچه آن‌ها تنها در یک شیفت یعنی هشت ساعت کار می‌کنند، اما اگر در دو یا سه شیفت کار کنند، می‌توانند ۵۰ تا ۶۰ درصد دوا تولید کنند.

اما او می‌افزاید: «مشکل این است که من از وزارت صحت عامه شکایت دارم که از تولیدات داخلی استفاده نمی‌کند، اگر این فابریکه‌ها دواهای بی‌کیفیت تولید می‌کند، باید بسته شود و اگر باکیفیت است، چرا در شفاخانه‌های دولتی از دواهای خارجی استفاده می‌شود.»

موصوف می‌گوید، چالش‌های فرا راه تولید دوا در افغانستان کمبود برق، کمبود مواد خام و واردات دواهای خارجی است.

او دربارهٔ بی‌اعتمادی مردم به دواهای داخلی گفت که تشویق دولتی کم است، اگر حکومت از این تولیدات حمایت کند و این دواها را در شفاخانه‌های دولتی مصرف کرده و به‌گونهٔ رایگان در اختیار مردم قرار دهد، مردم با دواهای داخلی آشنایی پیدا می‌کنند.

او با اشاره به کیفیت دواهای داخلی گفت که وزارت صحت عامه باید بر تولیدات دوا نظارت و کنترول جدی داشته باشد. وهاج می‌گوید که اکنون در افغانستان فابریکه‌هایی وجود دارد که حتی بهتر از برخی فابریکه‌های خارجی دوا تولید می‌کنند.

گفتنی است که در تاریخ ۱۱ قوس نمایشگاه سه‌روزهٔ ملی و بین‌المللی به نام «صحت افغان» در کابل برگزار شد که در آن تولیدات طبی، دواها و محصولات شرکت‌های داخلی و خارجی به نمایش گذاشته شد.