‏ عاقله محمدی؛ قابله‌ای که با دستانش امید به زنان دایکندی می‌بخشد

‏نیلی (پژواک،۱۷ جدی ۱۴۰۴): عاقله محمدی، قابله‌ای جوانی در دایکندی؛ که در چهار سال گذشته با دستانش ۴۰۰ زایمان موفق را انجام داده می‌گوید، زمانی بیشترین آرامش را احساس می‌کند که درد یک مادر را کاهش می‌دهد و نوزادی سالم را به دنیا می‌آید.

عاقله محمدی باشنده شهر نیلی ولایت دایکندی است. او تا سطح لیسانس در رشته قابله‌گی تحصیل کرده و کورس‌های کوتاه‌مدت نرسنگی را نیز فرا گرفته است. وی همچنان تجربه تدریس در انستیتیوت‌های صحی را در کارنامه‌اش دارد.

بیش از ۵۰۰ زایمان؛ تجربه‌ای که با تعهد گره خورده است

عاقله محمدی پس از فراغت از یکی مراکز تحصیلی خصوصی در سال ۱۴۰۱، در شفاخانه‌های دایکندی و صلیب سرخ در کابل در بخش نسایی‌ـ‌ولادی کار کرده است. در این مدت، بیش از ۵۰۰ زایمان توسط دستان او انجام شده؛ تجربه‌ای که به گفته خودش، بزرگ‌ترین سرمایه کاری‌اش به شمار می‌رود.

او اکنون کار رسمی در یک شفاخانه ندارد، اما در قریه محل زندگی‌اش، همچنان برای زنان باردار خدمات ولادی را عرضه می‌کند.

این قابله می‌گوید، زمانی بیشترین آرامش را احساس می‌کند که درد یک مادر را کاهش می‌دهد.

عاقله با لبخندی ملیحی گفت: «وقتی یک زن را حین ولادت کمک می‌کنم، احساس آرامش و خوشی به من دست می‌دهد. حتی در شب‌هایی که بی‌خواب هستم، باز هم با دیدن بهبود مریض، خستگی‌ام از بین می‌رود.»

خاطرات خوش و خاطرات بد این قابله

عاقله محمدی خاطره‌ای از یکی از شب‌های سرد ولسوالی شهرستان دایکندی را چنین روایت می‌کند: «زنی تنگدست که ده‌ها کیلومتر راه را برای زایمان پیموده بود، به دلیل نرسیدن زمان دقیق ولادت از سوی شفاخانه پذیرفته نشد. او نه پول بازگشت داشت و نه توان پرداخت هزینهٔ اقامت شبانه. اما من مقررات شفاخانه را زیر پاگذاشتم و مریض را در اتاقم بردم و سهمیه نان خود را با او تقسیم کردم. فردای آن روز همان خانم ولادت کرد.»

به گفته محمدی، همان شب، تعهدش برای خدمت به زنان عمیق‌تر شد.

اما خانم عاقله محمدی، با اشاره به یکی از خاطرات بد که در دوره کار آموزی‌اش اشاره کرد و گفت: «زمانی که ما در یکی از شفاخانه‌ها به حیث کار آموز شامل شدیم، تمام پرسونل شفاخانه به شمول مسوولان صفایی با ما برخورد زشتی داشتند و ما کار را از استادان خود به دزدی یاد می‌گرفتیم. برخورد نادرست و توهین آمیز در آن وقت بالای روحیه ما تاثیرات بدی داشت.»

چالش‌های صحی زنان در دایکندی از دیدگاه این قابله

عاقله محمدی می‌گوید که باشندگان دایکندی همواره از کمبود تسهیلات زندگی و دشواری دسترسی به خدمات صحی، به‌ویژه برای زنان در مناطق روستایی، شکایت دارند. فقر، پراکندگی جغرافیایی و نبود آگاهی صحی، مشکلات زنان را چند برابر ساخته است.

به گفتهٔ او زنان باردار در مناطق دوردست با کم‌خونی شدید روبه‌رو اند، زیرا نه دسترسی منظم به مراکز صحی دارند و نه توان مالی مراجعه به شفاخانه‌ها را.

وی افزود، زیاد خانواده‌ها و زنان در مورد مراقبت‌های زمان بارداری، پس از بارداری، ایجاد وقفه میان ولادت‌ها و غیره آگاهی   ندارند. اگر سطح آگاهی افزایش یابد و توصیه‌ها رعایت شود، بسیاری از مشکلات صحی قابل پیش‌گیری است.

محمدی گفت که بیشتر اوقات به زنان این ولایت در باره موارد یادشده آگاهی دهی نیز می‌کند.

رضایت بیماران و خواست جامعه

حمیده، باشندهٔ ولسوالی شهرستان، می‌گوید: «چندین بار نزد قابله محمدی رفتم. همیشه با مهربانی برایم رسیدگی کرده. وقتی پول نداشتم از من پول نگرفته. کاش همه داکتران با مریضان فقیر چنین برخوردی داشته باشند.»

‏وی که می‌گفت، کمبود داکتران زنانه در این ولایت از مشکلات جدی می‌باشد، افزود: «خواست ما از صحت عامه این است که تعداد داکتران زنانه را زیادتر کند و خواستم از داکتران این است که با مریضان برخورد نیک داشته باشند.»

از سوی هم رحیمه باشندهٔ شهر نیلی ولایت دایکندی: «قابله عاقله جان برای ما زنان فرشتهٔ نجات است، وقت و ناوقت به ما رسیده‌گی می‌کند مه سه اولاد خوده پیش قابله عاقله به دنیا آوردیم، دست مبارک دارد.»

وی می‌گوید که به دلیل صعب‌العبور بودن راه‌ها و کم‌ بودن مراکز صحی باشنده‌گان این ولایت به ویژه خانم‌ها در بخش صحت با مشکل مواجه اند.

موصوف گفت: «‏در دایکندی فقط یک متخصص نسای ولادی است، متاسفانه وضعیت در شفاخانه‌ها خوب نیست. شفاخانه ولایتی که بهترین شفاخانه در سطح ولایت است در هر بعضی بخش‌ها متخصص ندارد … خیلی‌ها از راه‌های بسیار دور در این شفاخانه مراجعه می‌کنند و به خاطر نبود بستر و جای، برای بعضی‌ مریضان می‌گویند که تا بستر خالی شود در هوتل بماند.»

خواستیم که در این گزارش نظر ریاست صحت عامهٔ دایکندی را نیز داشته باشیم اما موفق به انجام تماس نشدیم.