زمستان در سایهٔ فقر؛ روایت زنان بی‌سرپرست از چگونگی گرم‌ کردن خانه‌های‌شان با کم‌ترین امکانات

کابل (پژواک، اول دلو ۱۴۰۴): زمستان سرد کابل، زنده‌گی زنان بی‌سرپرست را به چالش کشیده‌است؛ زنانی که می‌گویند، برای زنده نگه‌داشتن فرزندان‌شان در سرمای استخوان‌سوز، خانه‌های خود را با ابتدایی‌ترین امکانات گرم می‌کنند و از افراد خیر، نهادهای کمک‌رسان و امارت اسلامی خواستار کمک اند.

آژانس خبری پژواک گزارشی از وضعیت زنده‌گی شماری از زنان بی‌سرپرست و فقیر در شهر کابل تهیه کرده‌است؛ زنانی که برای مقابله با سرمای زمستان، ناچار اند از ابتدایی‌ترین امکانات برای گرم‌کردن خانه‌های‌شان استفاده کنند تا فرزندان‌شان آسیب نبینند.

سرفناز: پوست بادام می‌سوزانم تا فرزندانم خنک نخورند

سرفناز ۳۵ ساله و باشندهٔ اصلی بامیان، با چهار فرزندش در یک خانهٔ گلی در شهر کابل زنده‌گی می‌کند و برای گرم کردن خانه از هیزم و پوست بادام استفاده می‌کند. او می‌گوید ۱۳ سال پیش با مردی ازدواج کرد و صاحب دو فرزند شد، اما با بیکاری و مشکلات روانی شوهرش زنده‌گی‌اش سخت شد و سرانجام طلاق گرفت.

پس از آمدن به کابل، با مرد دیگری ازدواج کرد و ثمرۀ ازدواج شان یک دختر بود، اما این ازدواج نیز موفق نبود؛ شوهر دومش معتاد بود، زن و فرزندانش را لت و کوب می‌کرد، وسایل خانه را می‌فروخت و با پول آن مواد مخدر می‌خرید، سرانجام اعتیاد و خشونت شوهرش باعث طلاق شد و اکنون او زنده‌گی‌ای بدون خشونت اما پر از مشکلات را سپری می‌کند.

سرفناز اکنون در منطقهٔ «سرخ‌آباد» دشت‌برچی شهر کابل، در یک خانهٔ گلی با چهار فرزندش زنده‌گی می‌کند.

وی که با کودکانش در میان انبار از بادام نشسته بود و بادام‌ها می‌شکستاند، گفت: «از دکانداران بادام می‌گیرم، آن را پوست می‌کنم، پوستش را برای سوخت بخاری استفاده می‌کنم و مغز را پس به دکاندار می‌دهم، وقتی پوست بادام نباشد از سر زمین‌ها هیزم جمع‌آوری می‌کنیم تا که بخاری ما گرم شود.»

اما وقتی از او دربارهٔ سایر نیازمندی‌های فرزندانش، مانند خوراک و پوشاک پرسیده شد، گفت: «یک وقت نان می‌رسه، یک وقت نمی‌رسه، همسایه‌ها ما کمک می‌کنن، بسیار وقت‌ها از مجبوری در خیر و خیرات‌ها می‌‌روم که یک لقمه نان برای اولادهایم بیارم.»

او از امارت اسلامی، افراد خیر و مؤسسات خیریه می‌خواهد تا در تأمین نیازهایش به او و فرزندانش و سایر خانواده‌های مشابه آنان کمک کنند.

اما این تنها صرفناز نیست که با این چنین مشکلی مواجه‌است، بلکه زنان دیگری نیز وجود دارد که خود نان‌آور خانواده بوده و با مشکلات نیازهای خانواده را فراهم  می‌کنند.

ملکه: از سرک‌ها و پیش‌روی دکان‌ها کارتن جمع می‌کنیم و در بخاری می‌سوزانیم

ملکه، باشندهٔ منطقۀ «قلعهٔ‌نو» دشت‌برچی شهر کابل که هشت سال قبل شوهرش در ولایت غزنی ناپدید شد و از وی تا امروز خبری در دست نیست می‌گوید: «روزانه خودم و اولادهایم میریم از گوشه و کنار شهر و پیش روی دکان‌ها کاغد، کارتن وغیره چیزهای ناکارآمد دکانداران را جمع کرده و در بخاری می‌سوزانیم، تا اولادهایم از خنک نمیرند.»

او که مادر ۵ فرزند می‌باشد گفت که برای اعاشه فرزندانش در خانه‌های مردم می‌رود و کار می‌کند تا بتواند نان خشک، مقداری بوره و چای را آماده کند.

ملکه نیز خواستار کمک شد و گفت: «باید تاجران، سرمایه‌داران، حکومت ما و سرمایه‌داران در این فصل سرد برای ما کمک کنند و گرنه اطفال ما از سردی هوا مریض می‌شوند.»

علمای دین کمک به بیوه‌ها و یتیمان مسؤولیت حکومت و هر فرد جامعه می‌دانند

نورالله کوثر، عالم دین در پیوند به وضعیت بیوه‌ها، یتیمان و افراد بی‌سرپرست می‌گوید که کمک و همکاری با این قشر، بدون شک یک وظیفهٔ انسانی و یک وجیبهٔ صریح اسلامی‌است.

وی می‌گوید: «دین اسلام ما را مکلف ساخته‌است تا از مستضعفین، نیازمندان، بیوه‌ها و یتیمان دستگیری کنیم. تعاون، همکاری و کمک به نیازمندان یکی از وظایف اساسی و بنیادی دین ما است که بارها در نصوص دینی بر آن تأکید شده‌است.»

وی می‌افزاید: «در شریعت اسلامی، ما مأمور شده‌ایم که از یتیم‌ها، بیوه‌ها و کسانی که در تنگنای زنده‌گی قرار دارند، حمایت و دستگیری کنیم… با در نظرداشت این اصول دینی، کمک به یتیمان، بیوه‌ها و افراد بی‌بضاعت، وجیبه، رسالت و مسؤولیت همهٔ ما است؛ این یک وظیفهٔ دینی، اخلاقی و انسانی است و ما از هر جهت مکلف به انجام آن هستیم.»

همچنان، مولوی محمدحسن حقیار، یکی دیگر از علمای دین می‌گوید که کمک به بیوه‌ها و زنان بی‌سرپرست وجیبهٔ شرعی اقارب آن زن و همچنان مسؤولیت شرعی حکومت است.

او می‌‌افزاید: «در کمک به مستمندان، میان زن و مرد تفاوت وجود ندارد؛ بلکه در بسیاری موارد زن مستحق‌تر از مرد می‌باشد.»

مولوی حقیار تأکید می‌کند که هر زن مستمند و نیازمند حق دارد از سوی اقارب و حکومت مورد حمایت قرار گیرد و در این امر نژاد، قوم، منصب یا سمت هیچ اهمیتی ندارد؛ آنچه که مهم است انسانیت، مسؤولیت‌پذیری و عمل به دستورات دین اسلام است.

یک تن از مسؤولین

حافظ عبدالقدیم ابرار، سخنگوی جمعیت هلال‌احمر افغانی  در این مورد می‌گوید که این جمعیت همواره در راستای حمایت از زنان بی‌سرپرست و خانواده‌های بی‌بضاعت، به‌ویژه در مرستون مرکزی کابل و سایر مرستون‌ها، خدماتی را ارایه می‌کند.

او افزود که برای این زنان بی‌سرپرست و بی‌بضاعت دوا، غذا و حتا زمینۀ کار و آموزش‌های حرفه‌یی را نیز فراهم کرده و می‌کنند.

سخنگوی هلال‌احمر گفت که به صدها تن از افراد نیازمند از آدرس این نهاد کمک صورت می‌گیرد و رسیده‌گی به خانواده‌های بی‌سرپرست و بی‌بضاعت از اولویت‌های مهم آنان است.

موصوف افزود: «به صدها نفر از آدرس سره میاشت کمک صورت می‌گیرد، از اولویت‌های سره میاشت است که برای خانواده‌های که بی‌سرپرست است، در بخش تعلیم و سرپناه و از ۱۵ تا ۱۶ هزار خانواده قسمی هستند که مشمولین بیرونی برایش می‌گویم که از حساب سره میاشت به آنان کمک صورت می‌گیرد.»