برخی مادران خواهان گسترش خدمات در زمینۀ تداوی سوءتغذی در کشور شدند

کابل (پژواک، ۵ حوت ۱۴۰۴): برخی از مادران کودکان مبتلا به سوءتغذیه از خدمات موجود در مراکز صحی در این بخش استقبال کرده، اما خواهان گسترش آن هستند؛ با این حال سخنگوی وزارت صحت عامه از افزایش خدمات در این بخش خبر داده می‌گوید، در سال گذشتهٔ میلادی نزدیک به ۳ میلیون مادر و کودک مبتلا به سوءتغذیه تداوی شده‌اند.

مادران کودکان مبتلا به سوءتغذیه

گل‌چهره (نام مستعار)، مادر یکی از کودکان مبتلا به سوءتغذیه، در یکی از مراکز توزیع مواد غذایی ویژه کودکان، در حالی‌که در صف ایستاده بود ‌گفت: «ما از سه وقت، یک وقت نان می‌خوریم؛ گاهی نان خُشک با چای شیرین و گاهی هم پیاوه. بعضی روزها هم همان هم پیدا نمی‌شود. سه طفل دارم، همه‌شان همین قسم شده‌اند.»

او می‌گوید که شوهرش مزدور کار است و با مشکلات مصارف خانواده‌ٔ خود را تامین می‌کند.

گل‌چهره که از عرضۀ خدمات در بخش تغذی راضی است و خواهان گسترش آن می‌باشد، افزود: «خداوند خیر شان بته، هر شنبه همین‌جا می‌آیم برای بچیم مواد تغذی میتن، از وقتی‌که همو را می‌خورد جان گرفته شکر.»

از سویی همف افسانه نقیبی باشندۀ شهر کابل، یکی دیگر مادران که دخترش به سوءتغذیه مصاب شده بود ‌گفت: «خودم وظیفهٔ رسمی داشتم و دخترکم را به کودکستان می‌بردم، ‌در آن‌جا به دخترکم بی‌توجهی می‌شد و روز به روز وزن می‌باخت، بسیار به تشویش بودم، یک روز یکی از همکارانم گفت که به مرکز تداوی سوءتغذیه ببرمش.»

وی می‌گوید که در یکی از مراکز تداوی سوءتغذیه منطقهٔ خیرخانهٔ شهر کابل برد و در آن‌جا تحت تداوی قرار گرفت.

او افزود: «خدمات سوء تغذیه برای کودکان خوب است و مه دخترک مه که می‌بردم اونجه وزن و قدش را می‌دیدن و ثابت شد که سوء تغذیه است؛ یعنی در عموم خدمات شان همان وزن‌گیری و گرفتن قد و دادن مواد تغذی است و بعد از آن بعصی توصیه‌ها را به مادران می‌کنند، تقریباً دخترک مه ۶ دوره بردم و در همان ۶ دوره برش مواد تغدی بنام آریو‌‍تی‌اف می‌دادند.»

خانم نقیبی عرضۀ خدمات در این بخش را ستایش کرده و از وزارت صحت عامه می‌خواهد که خدمات در این بخش را گسترش دهد.

از سویی هم، خجسته یک باشندۀ منطقهٔ تایمنی شهر کابل می‌گوید که دخترش ضعیف و کم وزن بود، خواب و اشتها نداشت و بعد از مراجعه به داکتر تشخیص شد که دخترش مصاب به سوءتغذیه شده‌است.

وی می‌افزاید: «یکی از همکارانم گفتند که در کلینیک‌ها مواد مغذی توزیع می‌کنند، باید دخترم را ببرم تا تداوی شود. همان جا شش ماه تحت تداوی قرار داشت.»

او گفت: «دخترکم چهارساله است، در اول وزنش یازده کیلو بود، که زیاد کم بود، اما حالی که متوجه شدیم، بعد از چند بار مواد مغذی که گرفتیم و نزد داکتر بردیم، نام‌خدا وزنش چهارده و نیم کیلو شده.»

موصوف نیز از امارت اسلامی می‌خواهد که توجه بیشتر به کودکان مبتلا به سوء‌تغذیه داشته باشد و برنامه‌های تداوی آن را گسترش دهد.

همچنان، زرمینه باشندهٔ منطقۀ کارتۀ‌نو شهر کابل یک تن از مبتلایان به کم‌خونی می‌گوید: «داکتران برایم گفتن که بسیار کم‌خون استم،‌ سه طفل دارم، سر هر سه شان عملیات شدیم، به همین دلیل زیاد کم‌خون شدیم.»

موصوف گفت که در دوران بارداری تحت مراقبت داکتران قرار داشت و داکتران برایش تابلیت‌های کم‌خونی توصیه کرده بودند، ولی هنوز هم کم‌خون است.

وی از وضعیت اقتصادی خراب شکایت دارد و می‌گوید که در ایام بارداری کمتر غذاهای مقوی حاوی آهن برایش تهیه شده‌است.

زرمینه نیز خواهان گسترش مراکز تداوی سوءتغذیه برای زنان و کودکان می‌باشد.

عوامل سوءتغذیه

به گفتهٔ پروفیسور داکتر محمدعارف حسن‌زی، مسؤول بخش داخلهٔ انستیتیوت صحت طفل اندراگاندی کابل، سوءتغذیه زمانی رخ می‌دهد که بدن مواد غذایی، انرژی، پروتین، ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی و متوازن دریافت نکند یا بیش از حد دریافت کند؛ به گونه‌ای که منجر به اختلال در سلامت، رشد و عمل‌کرد طبیعی بدن شود.

موصوف گفت، کاهش وزن شدید، کوتاهی قد نسبت به سن، لاغری زیاد، پندیده‌گی دست و پاها، بی‌حالی، ضعف عمومی، بی‌میلی به ساعتیری یا غذا، ریزش و نازک شدن موها، زخم‌های جلدی، رنگ‌پریده‌گی پوست، از علایم سوءتغذیه در نزد کودکان می‌باشد.

او افزود که یکی از انواع سوءتغذیه، لاغری است که فقط پوست و استخوان باقی می‌ماند و چهرهٔ کودک مبتلا به سوءتغذیه مانند افراد سالخورده می‌شود.‌ نوع دوم چاقی است، اما وجود مریض پر از آب می‌باشد، در نوع سوم، کودک هم دچار لاغری شدید در ناحیه قفسۀ سینه می‌شود و هم در دست‌ها و پاهایش پُف‌کرده‌گی دیده می‌شود.

ثبت حدود سه میلیون تن به سوء تغذیه در سال گذشته

داکتر شرافت زمان، سخن‌گوی وزارت صحت عامه به پژواک گفت: «در اوایل سال ۲۰۲۵ میلادی، برخی از ادارات خارجی تعداد کودکان و زنان باردار مبتلا به سوء تغذیه را حدود ۳.۷ میلیون نفر تخمین زده بودند اما آمار که در ختم سال ۲۰۲۵ میلادی، توسط ۳۲۰۰ سایت‌ صحی در سراسر کشور که خدمات سوء تغذیه را ارایه می‌کنند به دست ما رسیده تعداد مادران حامله، شیرده و اطفال که مصاب به سوء تغذیه می‌باشند حدود سه میلیون تن می‌‎باشد.»

به گفتهٔ او، از میان سه میلیون ابتلا به سوء تغذیه، یک اعشاریه سه میلیون تن به سوءتغذیه متوسط، هفت صد هزار به سوء‌تغذیۀ شدید و کمتر از یک میلیون تن را مادران حامله و شیرده به سو تغذیۀ حاد و متوسط  مبتلا اند.

وی از افزایش عرضۀ خدمات در بخش سوءتغذیه سخن زده می‌گوید، قبل از حاکمیت امارت اسلامی ۸۰۰ مرکز صحی در این بخش فعالیت داشتند اما امروز این رقم به ۳۲۰۰ رسیده‌است.

او گفت: «هدف ما اینست که به مادران و کودکان سوءتغذیه که فعلاً وجود دارند، رسیده‌گی صورت بگیرد و خدمات ارایه شود، تلاش بر این داریم که مواد مغذی مورد نیاز مادران و کودکان مصاب به سوءتغذیه را در داخل کشور تولید کنیم و چیزی که بسیار مهم است این است که به کمک سازمان‌های صحی، خدمات دوامدار برای مبتلایان داشته باشیم.»

شرافت زمان بلند بردن سطح آگاهی عامه دربارۀ سوءتغذیه را مهم خوانده و می‌گوید که برنامه‌های آگاهی‌دهی و پیشگیری در این بخش نیز گسترش خواهد یافت.