کابل(پژواک ٢٦جوزا ٩٠): شمارى از تحليلگران، نقش کشورهاى عضو سازمان همکارى هاى شانگهاى در افغانستان را مهم دانسته، ميگويند که صلح و امنيت بدون همکارى آنها تامين شده نمى تواند.
در دهمين اجلاس سران کشورهاى عضو سازمان همکارى هاى شانگهاى که ديروز در قزاقستان داير شد، تامين امنيت و ثبات در افغانستان، براى منطقه و تمام جهان حايز اهميت خوانده شد.
اعضاى اين سازمان گفتند که افغانستان همسايۀ کشورهاى عضو سازمان همکارى هاى شانگهاى است که امنيت و ثبات آن، بر اعضاى اين سازمان اثر مستقيم گذاشته ميتواند.
به گفتۀ آنها، افغانستان راه حل نظامى ندارد و بايد معضلۀ اين کشور، از طُرق مسالمت آميز جستجو شود.
تحليلگران نيز نقش کشورهاى عضو شانگهاى را در تامين امنيت افغانستان مهم ميدانند و ميگويندکه اين کشورها ميتوانندنقش مهم وفوق العاده را درتامين امنيت افغانستان، ايفا کنند.
استاد سيد مسعودکارشناس مسايل سياسى به آژانس خبرى پژواک گفت: (( رقابت هايى که درافغانستان ايجادشده، مهره هاى مهم آن درشانگهاى وجود دارند که درحقيقت درافغانستان رقابت ميکنند وبانيروهاى بين المللى ومتحد شدن اين کشورهابخاطر برگشت افغانستان به سوى صلح موثر ميباشند.))
وى مى افزايد که افغانستان بايد،براى اين کشورها درتامين صلح نقش بدهد. بخاطريکه کشورهاى منطقه درک کرده اند که بدون صلح درافغانستان؛ صلح درمنطقه امکان پذير نيست
اما اين تحليلگر با ذکر اينکه اعضاى سازمان شانگهاى نه تنهادرثبات امنيتى ، بلکه درثبات اقتصادى نيز رول فوق العاده دارند. ميگويد که درجمله اعضاى اين سازمان، کشورهاى قدرتمند مانند روسيه و چين وجود دارند که از حضورقوت هاى غربى در افغانستان خوش نيستند.
به گفتۀ استاد مسعود، اين دو کشور به همين دليل ميخواهند باآوردن صلح درافغانستان، نقش امريکا را ازبين ببرند.
او علاوه کرد: ((افغانستان دروازه چين ،روسيه ،شرق ميانه وجنوب آسيااست ،به همين دليل هيچ کسى نميخواهدکه اين درگاه وعبورگاه را به قدرت ديگرى واگذارنمايد.))
اين درحالى است که هوجين تاو رئيس جمهور چين در اجلاس ديروزى سران کشورهاى شانگهاى در قزاقستان گفت که اين سازمان، بايد همکارى ها و هماهنگى هاى خويشرا در عرصه مبارزۀ مشترک عليه تروريزم و مواد مخدر در افغانستان، ازدياد بخشند.
وى افزود که شگوفايى اقتصاد افغانستان، ميتواند بر تقويت سازمان شانگهاى تاثير مثبت بجا بگذارد؛ از اينرو مسايل امنيتى و اقتصادى آن بايد در اولويت هاى اين سازمان گنجانيده شود.
همچنان ديمترى مدويدوف رئيس جمهور روسيه ،طى سخنرانى اش گفت که مهمترين موضوع براى آنها به سطح منطقه و جهان امنيت و ثبات در افغانستان است که سازمان شانگهاى، بايد آنرا در صدر موضوعات جاى دهد.
وى علاوه کرد که افغانستان همسايۀ کشورهاى عضو سازمان همکارى هاى شانگهاى است که امنيت و ثبات آن، بر اعضاى اين سازمان اثر مستقيم گذاشته ميتواند.
استاد مسعود مى گويد که نظربه رقابت هايى که درمنطقه وجود دارد؛کشور هاى عضوشانگهاى تلاش خواهندکرد تا افغانستان را عضو اين سازمان قبول کنند و نقش امريکا را درمنطقه کمرنگ بسازند.
افغانستان که همواره در جلسات سالانۀ سازمان شانگهاى به حيث مهمان شرکت ميکند، حالا خواسته است که بحيث عضو ناظر اشتراک داشته باشد. گفته ميشد که عضويت افغانستان در اجلاس ديروزى شانگهاى ، مورد بحث و بررسى قرار ميگيرد، اما روشن نشده که در اين مورد بحث صورت گرفته و يا خير!
استاد مسعود به اين باوراست که ايجاد سازمان شانگهاى نيزقدرت منطقوى بوده تابتوانددرمقابل هجوم کشورهاى غربى وامريکارقابت کند.
وى علاوه ميکند که اين کشورها به شکل درست هماهنگى باهم ندارند، اما همه يک هدف مشترک دارندکه چگونه بتواننددربرابرغربى ها دفاع بکنندومنافع استراتيژى منطقوى شان را محفوظ بدارند.
اما وحيد مژده تحليلگر ديگر مسايل سياسى به اين نظراست که کشورهاى عضوشانگهاى، بايک نظر واحد ميتوانندنقش مهم را درصلح وامنيت افغانستان داشته باشند.
او به پژواک گفت که کشورهاى بزرگ شانگهاى مانند روسيه وچين هنوزهم منتظرفرصت هستندوبه اين نتيجه نرسيده اندکه بتوانندبه شکل موثرتردراين زمينه قدم بگذارند.
مژده ميگويد که کشورهاى شانگهاى به اين نتيجه رسيده اندکه امنيت درافغانستان، ازطريق نظامى نميتواند،تامين شود بايدراه هاى ديگرى جستجو گردد، ولى اينکه آنها چگونه ميخواهندصلح را تامين نمايند، چيزى مشخص را در مورد پيشنهاد نکرده اند.
اين تحليلگر علاوه کرد: ((شانگهاى بعضى اوقات ميگويدکه بايدباطالبان مذاکره نشودوبعضى اوقات ميگويدکه بايدشود،اين حرف ها نشان ميدهدکه شانگهاى خود دريک سردرگمى در رابطه به مسايل افغانستان قراردارد.))
موصوف به اين باوراست که کشورهاى شانگهاى، بايدبين خود به توافق واحدبرسند وموقف خود را درقبال افغانستان اعلام نمايندوبگويندکه خواهان چه نوع صلح درافغانستان هستند.
در عين حال، محمد يونس فکور کارشناس ديگر ، نقش افغانستان را مانند پل ارتباطى، ميان کشور هاى عضو شانگهاى تلقى مينمايد.
فکورى مى افزايد: (( افغانستان به مثابه يک پل ارتباطى ميان کشور هاى عضو شانگهاى و منطقه ميتواند نقش موثر در بخشهاى اقتصادى و سياسى داشته باشد.))
به گفتۀ وى به همين منظور، اين کشور ها درک کرده اند که امنيت و ثبات در افغانستان نه تنها به نفع خود اين کشور ، بلکه به نفع منطقه نيز است.
اين اظهارات در حالى انعکاس مى يابند که روساى جمهور تاجکستان و ازبکستان در اجلاس سران شانگهاى در قزاقستان گفتند که طى ده سال گذشته، افغانستان در عرصه هاى مختلف پيشرفتهاى چشمگير داشته و با در نظرداشت به اين پيشرفتها، مشکلات اين کشور صرف از راه نظامى حل شده نمى تواند.
آنها علاوه کردند که بايد به نهادهاى ملکى افغانستان ،توجه مبذول گردد و کشورهاى عضو سازمان شانگهاى در اين راستا نقش خود را ايفا کنند.
رئيس جمهور حامد کرزى در نشست سران اين سازمان ، ديدگاه افغانستان را در مورد گسترش همکاری های منطقوی در عرصه های سياسی، اقتصادی، مبارزه همآهنگ عليه تروريزم و مواد مخدر بيان کرد و در مورد مذاکره با طالبان و روابط استراتژيک افغانستان با امريکا نيزصحبت نمود.
وى گفت که افغانستان با طالبانى که راه خود را از گروه هاى تروريستى جدا کنند و قانون اساسى افغانستان را بپذيرد مصالحه مينمايد وافغانستان درروابط ستراتژيک با امريکا از چيزى حمايت نمى کند که امنيت کشورهاى همسايه را به خطر مواجه سازد.
رئيس جمهور حامد کرزى در راس هيئتى دو روز قبل جهت شرکت در دهمين اجلاس سران شانگهاى به آستانه ،پايتخت قزاقستان رفته بود.
سازمان همکارى هاى شانگهاى در سال ٢٠٠١ ميلادى به عضويت روسيه، چين، قزاقستان، قرغزستان، ازبکستان و تاجکستان به منظور توسعۀ کمکهاى منطقوى ايجاد گرديد که اکنون هند، پاکستان،ايران و مغولستان به طور اعضاى ناظر در اين سازمان عضويت دارند.
