کابل (پژواک،٢٣عقرب٩٠): يک موسسۀ غيردولتى تلاش دارد تا با همکارى ملاامان و توزيع رساله هاى تبليغاتى در مورد حقوق زن از ديدگاه اسلام و قوانين، در سطح کشور به مردم آگاهى دهد.
اين برنامه، توسط موسسۀ” تعليمى و انکشاف ظرفيت هاى خانۀ نور” که درسال ١٣٧٩ درپاکستان ايجاد گردیده و از سال ١٣٨٠ به اين طرف در افغانستان فعاليت دارد، پيش برده مى شود.
فضل غنى کاکر ماستر در علوم اسلامى و مسوول برنامه هاى اين موسسه، به تاريخ ٢١ عقرب به آژانس خبرى پژواک گفت که اين برنامه را، نخست در مدت دو سال گذشته به طور امتحانى از طريق ٢٠ ملا امام درکابل و١٠ ملا امام درننگرهار، راه اندازى نموده است.
ملا امامان يادشده، در ورکشاپهايى که از طريق اين مؤسسه راه اندازى ميگردد، شرکت نموده اند.
همچنان به گفتۀ وى، در دوسالى که گذشت، ٢٥ هزار جلد رسالۀ حاوى مسايل حقوق زن از ديدگاه اسلام و قوانين را، در ولايات يادشده به مردم توزيع کرده است.
بر اساس معلومات منبع، اين برنامه از سوى يک نهاد امريکايى در بخش حقوق زن “اسما” تمويل مى شود و به دليل نتايج خوبى که داشته، براى مدت سه سال تمديد گرديده است.
وى گفت که اين برنامۀ سه ساله، در چهار زون (کندهار، ننگرهار، هرات و بلخ ) راه اندازى ميگردد.
ديسى خان (Daisy Khan) رئيس اجرائيوى مرکز کلتورى اسلامى جامعۀ اسما، به پژواک گفت که آنها به شمول افغانستان، پروژۀ ترويج فرهنگ اسلامى را در ديگر کشورهاى جهان اسلام نيز دارند، که نتايج خوبى در پى داشته است.
به گفتۀ وى، حقوقى را که اسلام به زن داده است، هيچ دين ديگرى نداده و ادارۀ آنها کوشش مى کند که از تصوير حقيقى اسلام درين مورد، مردم جهان را آگاه سازد.
ديسى خان، از اثرات مثبت پروژه هايى که در افغانستان روى دست دارد، ستايش نمود و به طور نمونه به يک قضيه اشاره کرد که توسط آن، از نکاح اجبارى يک دختر خُردسال جلوگيرى شده است.
به گفتۀ وى، يک ملا امام آموزش ديده که براى بستن نکاح خواسته شده بود، وقتى ديد که دختر، خُردسال است، از بستن نکاح ابا ورزيد و اين کار، باعث فسخ نکاح گرديد.
موصوف در ادامه افزود: در اين قضيه بعد از آنکه احکام دين، توسط ملا امام آموزش ديده انجام شد، هر دو طرف (فاميل دختر و پسر) خرسند بودند.
فضل غنى کاکر گفت که يکى ازعوامل عمدۀ خشونت عليه زنان درافغانستان، عدم آگاهى مردم به خصوص مردان، از حقوق زن مى باشد.
به گفتۀ منبع، ازدواج هاى قبل از وقت و اجبارى، ندادن حق زن، ممانعت از تعليم، تحصيل و اشتراک درکارهاى اجتماعى و سياسى زنان؛ خشونت هاى موجود در برابر زنان در افغانستان مى باشد.
موصوف علاوه کرد: “به دليلى اين برنامه را روى دست گرفتيم که افغانستان يک جامعۀ سنتى است واستاد و رهنماى مردم ملاامام است؛ اگر درمورد همچو مسايل، ملا امامان براى مردم آگاهى دهند، تاثيرات آن بيشتر مى باشد.”
قرار معلومات منبع، در برنامۀ سه ساله اى که پلان هاى آن روى دست است، در کنار تبليغ از سوى ملاامامان، قرار است که ٥٠ هزار جلد رساله حاوى مسايلى چون حق ميراث، حق تعليم، حق ملکيت، حق ازدواج و حق اشتراک زنان درکارهاى اجتماعى و سياسى ازديدگاه دين مبين اسلام و قوانين، درچهار زون کشور براى مردم از طريق مساجد توزيع گردد.
در اين رساله که در دسترس آژانس خبرى پژواک قرار گرفته؛ آيه هایی از قرآن کريم ذکر شده است که بر اساس آن، حق زنان (مادر، همسر، دختر و خواهر) در ميراث والدين و اقارب، ثابت شده است.
در رساله تذکر داده شده است: کسى که زنان را ازاين حق محروم مى کند و به خرافات فرهنگى و قبيلوى اصرار مى ورزد، گناه بزرگ مرتکب شده و از دايرۀ اسلام خارج مى گردد؛ زيرا از حکم خداوند (ج) سرپيچى مى کند.
منبع، عملى نمودن حکم خداوند، به ميان آمدن عدالت اجتماعى، خودکفايى زنان، جلوگيرى از گدايى گرى و فساد اخلاقى در جامعه، به ميان آمدن فضاى محبت و دوستى بين افراد فاميل و کاميابى در آخرت را، از فوايد دادن ميراث به زنان عنوان کرده است.
اين درحالى است که شمارى از مردم در افغانستان، حق ميراث زنان را نمى دهند و اکثريت زنان نيز خواستن حق ميراث را ننگ مى دانند.
فضل غنى کاکر در رسالۀ يادشده، مسايل حق تعليم زنان را نيز ذکر نموده و به اولين آيۀ سورۀ العلق که خداوند عزوجل به “خواندن” امر مى کند و همچنان به آيۀ نهم سورۀ الزمر که ترجمۀ آن قرار ذيل است: “آيا برابر اند کسانى که مى دانند (اهل علم اند) و کسانى که نمى دانند (بى علم اند”، استناد نموده است.
در رساله آمده است که آيات متذکره، به طورعام نازل گرديده و اختصاص جنس در آن مطرح نيست.
همچنان در رساله، حديث پيامبر اکرم(ص) ذکر شده که در آن آمده است: “طلب علم بر هر مرد و زن مسلمان فرض است.”
تاثيرات مثبت در سلوک زن، رسيدگى خوبتر به عبادات، اثرات موثر در تربيۀ سالم اطفال، فهم درست از احکام دين و تطبيق درست آن در زندگى روزمره و غيره، به عنوان فوايد تعليم زنان در رسالۀ مذکور يادشده است.
اين درحالى است که شمارى از مردم، به دختران خود اجازه نمى دهند تا به مکتب و يا مدرسه بروند و تعليم ببينند.
دراين رساله، به آيۀ ٣٢سورۀ النساء که حق ملکيت زن را ثابت مى سازد نيز استناد شده است، که ترجمۀ اين آيه قرار ذيل است: “براى مردان است آنچه که کسب کردند و براى زنان است آنچه کسب کردند.”
کاکر در رسالۀ يادشده دربارۀ حق ميراث، حق مهر، وجوب نفقۀ زن بر شوهر، وجوب فراهم نمودن جاى سکونت براى زن از سوى شوهر، تهيۀ لباس مطابق عرف براى زن از سوى شوهر که در دين مقدس اسلام جا دارد نيز اشاره نموده است.
منبع نوشته است: در صورتى که زن مسلمان صاحب سرمايه باشد، از تمام مفاسدى که زادۀ فقر است، محفوظ مى شود و همچنان زن سرمايه دار، مى تواند به شکل خوبتر به تربيت اولادش رسيده گى کند و کارهاى خيريه را انجام دهد.
وى حديث رسول کريم (ص) را ذکر نموده که در آن فرموده است: “به نکاح داده نمى شود زن بيوه، تا خود امر نکند و به نکاح داده نمى شود زن جوان، تا اجازه نکند.”
اين درحالى است که هنوزهم ازدواج هاى اجبارى در افغانستان وجود دارد و بر اساس معلومات وزارت امور زنان، در چهار ماه اول سال روان، ٢٧ همچو واقعه در آن وزارت ثبت شده است.
همچنان در اين رساله آمده است که از لحاظ شريعت اسلامى، به نکاح دادن دختر صغير درست نمى باشد؛ زيرا پيامبر بزرگوار اسلام، خواستگارى فاطمه (رض) را به دليل صغير بودن رد کرده است.
نويسندۀ رساله، جلوگيرى از بروز کشمکش ها و مشکلات در ايام زندگى، زيادت الفت و محبت بين زن و شوهر، تشکيل خانوادۀ کامياب، اثرات نيک در تربيت اولاد، جلوگيرى از وقوع طلاق و دشمنى ها و به وجود آمدن فضاى باور بين زن و شوهر را، از فوايد اختيار انتخاب همسرعنوان کرده است
در اين رساله، حديث رهنماى بشريت حضرت محمد مصطفى (ص) که فرموده است: “کسى که به امور مسلمانان اهتمام نداشته بباشد، از جملۀ آنها نيست.” نيز تذکر داده شده است.
همچنان در اين رساله حديث ديگرى نيز ذکر شده است: “يارى کن با برادرت؛ ظالم باشد يا مظلوم. صحابه گفتند يا رسول الله! ما چطور او را درحاليکه ظالم است يارى کنيم؟ فرمود: وى را از ظلم وا داريد؛ اين کمک و يارى تان با وى است.”
منبع نوشته است که در اين دو حديث، اهتمام به امور مسلمانان، وجيبۀ هر فرد مسلمان دانسته شده است؛ اعم از زن و مرد. همان اندازه که مردها مسووليت دارند، زنان نيز مسوول اند تا در چوکات شريعت اسلامى، کارهاى اجتماعى، فرهنگى، سياسى و اقتصادى را انجام دهند.
در رساله، قوت مسلمين در ميدان هاى اجتماعى و سياسى، به جا شدن سننى که پيامبر و صحابه اساس گذاشته اند، مصروفيت سالم براى زنان، ايجاد توازن در جامعه و دفع تبليغات سوء دشمنان بر عليه اسلام، از فوايد حق اشتراک زنان در کارهاى اجتماعى و سياسى خوانده شده است.
در اين رساله، حقوق يادشدۀ زنان از ديدگاه قوانين افغانستان و اعلاميۀ اسلامى حقوق بشر نيز بيان شده است
