کابل (پژواک، ٣ قوس ٩٠): تعدادى ازاقتصاد دانان و تاجران از معیاری نبودن تجارت در افغانستان انتقاد می کنند و از دولت میخواهند که بخاطر رشد اقتصاد کشور برای معیاری نمودن تجارت تلاشهای عملی نماید.
سیف الدین سیحون استاد پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل در محفلى که امروز بمناسبت تجلیل از هفته جهانی متشبثین برگزار شد، گفت که افغانستان تجارت معیاری ندارد و به همین دلیل، اموال تولیدی افغانستان در بازار های جهان به نام افغانستان به فروش نمی رسد.
وی افزود: “مردم افغانستان از نظر عنعنوی از قبل تاریخ با اصول تجارت آشنا بودند، اما این تجارت عنعنوی است و باید با معیارهای جهانی برابر شود تا اقتصاد افغانستان رشد کرده بتواند.”
سيحون علاوه کرد که افغانستان ویژه گی های خاص خود را دارد و مى تواند میوه خشک، احجار، قالین و دیگر مواد را بعد از پروسس بنام خود صادر نمايد، اما به گفتۀ وى لازم است که زمینه های صادر کردن معیاری آن در افغانستان مساعد شود تا ازین طریق، اقتصاد خود را قوت ببخشد.
اين درحالى است که يک اندازۀ زيادى از توليدات کشور بخصوص قالين که شهرت جهانى دارد، به علت کمبود فابريکه هاى پروسس، به پاکستان صادر ميشود و در آنجا پس از پروسس بنام آنکشور به بازار هاى جهانى عرضه ميگردد.
اين استاد پوهنتون ميگويد: “بخاطر معیاری ساختن تجارت باید سهولت های قانونی ایجاد و روی امنیت و زیر ساخت های اساسی کشور کار شود، برای تاجران فرصت ها ایجاد گردد و منافع آنها هم در نظر گرفته شود”
به گفتۀ اين اقتصاد دان، نبود امنیت، عدم حمایت دولت از متشبثین خصوصى و نبود زیر ساخت و امکانات از مشکلات اساسی اند که تجارت در افغانستان را با مشکل مواجه کرده است.
هدایت حلفى استاد ديگر پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل نيز ميگويد که معیاری سازی تجارت، وظیفه دولت است و در صورتى که تجارت معیاری شود اقتصاد، خود رشد می کند.
وی به گونه مثال از کوریا یاد کرد و گفت که آنها مواد خام را از کشورهای خارجی وارد می کنند و بعد از تولید آنرا دوباره صادر نموده، مفاد به دست می آورند، اما افغانستان با وجودى که مواد خام بسیار زیاد دارد، به علت نبود فابریکات نمی تواند تولید و صادرات داشته باشد.
موصوف علاوه کرد: ” دولت باید بخاطر معیاری ساختن تجارت برای تاجران ورکشاپ های آموزشی دایر کند، فابریکات را تاسیس نماید و از سرمایه گذاران خارجی دعوت کند تا در افغانستان سرمایه گذاری نمایند و به این ترتیب در راستای معیاری ساختن تجارت تلاش نمايد.”
تعدادى از تاجران که در محفل تجليل از هفته جهانی متشبثین، شرکت داشتند، نيز از معیاری نبودن تجارت در افغانستان انتقاد کردند و گفتند که دولت باید برای بلند بردن ظرفیت تاجران و معیاری سازی تجارت کارهای عملی نماید.
پاوول وید یکی از کارمندان ستینا گروپ که در عرصه تبليغات تجارى کار می کند، در مورد مشکلاتى که در مقابل معيارى شدن تجارت در کشور قرار دارد، به آژانس خبرى پژواک گفت که دولت باید خود از تاجران حمایت کند و تجارت را معیاری بسازد.
وى که تبعۀ آستراليا است، اضافه کرد: “دولت باید از جامعه جهانی توقع نداشته باشد که تجارت را در افغانستان معیاری سازد بلکه خودش باید تاجران را حمایت کند و زمینه های سرمایه گذاری براى شان مساعد سازد.”
صابرخان یکی از تاجران ملى که در عرصه ساختمانی کار می کند، ميگويد که دولت بخاطر بلند بردن ظرفیت تاجران باید ورکشاپ ها را دایر نماید.
وی گفت: “ما از دولت میخواهیم تا از تاجران حمایت کند و در بین شرکت ها و دولت هماهنگی ایجاد نماید.”
اما وحید الله “غازی خیل” سخنگوی وزارت تجارت و صنايع می گوید که سیستم اقتصادی افغانستان، اقتصاد بازار است و دولت نمی تواند در بازار مداخله کند، اگر تاجران بخواهند میتوانند فابریکات را برای پروسس و یا تولید مواد ایجاد کنند و دولت درین عرصه با ایشان همکاری خواهد کرد.
وى در مورد اینکه تعدادى از تولیدات افغانی به علت پروسس نشدن از طرف افغانستان به نام کشور های دیگر در بازار جهانی به فروش می رسد، گفت: “در صورتى که تاجران ما اسناد داشته باشند که محصولات شان به نام کشور دیگر به جهان عرضه می شود، این اسناد را در اختیار ما قرار بدهند تا ما آنرا پیگیری کنیم.”
موصوف اضافه کرد که افغانستان توانایی پروسس بعضی مواد را ندارد و این مواد؛ از طرف پاکستان و بنگله دیش پروسس می شود
سخنگوی وزارت تجارت و صنايع ميگويد که آنها برای معیاری ساختن تجارت و بلند بردن ظرفیت تاجران، ورکشاپ های را دایر نموده اند اما این ورکشاپ ها بسنده نیست.
اما غازى خيل علاوه کرد: “مادر آینده پلان وسیع داریم و میخواهیم برای تمام تاجران در سراسر کشور ورکشاپ های را دایر نمائیم و سطح آگاهی تاجران را بلند ببریم.”
گفتنى است که در محفل هفته جهانی متشبثین که توسط موسسه بین المللی انکشاف تجارت PDT تجلیل شد ، حدود يکصد محصل پوهنځى اقتصاد پوهنتون کابل؛ مفکوره های خود را با تاجران شریک ساختند.
اين محصلين به نه گروپ کارى تقسيم شده و مفکوره هاى ايجاد يک تجارت جديد را با استفاده از تجارت و اندوخته هاى خود، براى موسسۀ ياد شده ارايه ميکنند.
اين موسسۀ سالانه به مناسبت هفتۀ جهانى متشبثين، از بيش از يکصد کشور جهان مفکوره هاى ايجاد تجارت نو را جمع آورى ميکند و براى بهترين مفکوره جايزه ميدهد، در صورتى که مفکورۀ محصلين پوهنتون کابل در اين عرصه بهتر شناخته شود، اين جايزه را نصيب خواهند شد.
