کابل (پژواک ٩ قوس ٩٠): آمارى چهارشفاخانۀ شهر کابل نشان مى دهد که مرگ و مير مادران درهنگام ولادت در اين شفاخانه ها طى شش ماه سال روان، نسبت به سال گذشته؛حدود ٣٧ در صد کاهش يافته است .
در شفاخانه هاى دولتى نسايى و ولادى ملالى زيژنتون و رابعه بلخى و بخش هاى نسايى و ولادى شفاخانه هاى استقلال و١٠٢ بستر خيرخانۀ شهر کابل، از مجموع ٦٩٤٦٢ ولادتى که سال گذشته صورت گرفته ٤٧ مادر فوت نموده است .
اما در شفاخانه هاى يادشده از جمله ٤٦٨٥٨ ولادتى که طى شش ماه اول سال روان صورت گرفته ٢٠ مادر فوت نموده اند.
اين آمار بيانگر آن است که در جريان سال گذشته؛ ازهر ١٤٧٨ مادر، يک مادر و در جريان شش ماه اول سال روان از هر ٢٣٤٣ مادر، يک مادر در هنگام ولادت دراين شفاخانه ها فوت کرده اند .
مسوولين شفاخانه هاى يادشده؛ضمن ارايه ارقام مذکور مى گويند که بهتر شدن عرضه خدمات در شفاخانه ها ، بلند رفتن آگاهى مردم درمورد مراقبت هاى زمان حمل ، تغذيه زنان حامله و مراجعه آنها در وقت لازم به شفاخانه ، دلايل کاهش رقم مرگ و مير مادران هنگام ولادت مى باشند.
داکترنسرين اورياخيل رييس شفاخانه ملالى زيژنتون به آژانس خبرى پژواک گفت که سال گذشته در اين شفاخانه از جمله ٢٥هزار ولادتى که صورت گرفته ، ٢٠ واقعه فوتى و در شش ماه اول سال روان، از جمله ١٣٠٠٠ ولادت هفت واقعۀ فوتى ثبت شده است .
وى مى گويد:(( با آن که هرسال؛ رقم مراجعين به شفاخانه ما بيشترمى شود. اما خوشبختانه که رقم مرگ ومير زنان دروقت ولادت بسيار کم وکمتر شده ميرود وعلت آن بهبود کيفيت خدمات صحى وموجوديت کدر مسلکى درشفاخانه ما باشد. ))
همچنان موصوف، درحالى که مى گفت مراقبت هاى زمان حامله گى نيز بالاى کاهش مرگ وميرتاثيرمثبت دارد افزود :((به نظرمه آگاهى مردم؛ بلند رفته وهمه روزه شمارزياد زنان حامله، جهت کنترول به شفاخانه مراجعه مى کنند وقسمى که خبر دارم درساير مراکز صحى مراجعين زنان زياد شده است .))
به گفتۀ نسرين درملالۍ زيژنتون مرکزآموزشى وجود دارد که براى بلند رفتن سطح دانش کارکنان صحى شفاخانه هاى نسايى و ولادى مرکز و ولايات کشور برنامه هاى آموزشى دارند.
وى گفت که اين برنامه هاى آموزشى در جهت بلند رفتن مهارت هاى کارکنان و در نتيجه آن کاهش مرگ و مير مادران شده است .
داکتر ناجيه طارق رييس شفاخانه رابعه بلخى مى گويد که سال گذشته در اين شفاخانه؛ از جمله ٢٠ هزار ولادت ١٤ واقعه فوتى و در شش ماه اول سال روان از جمله ١٨٠٠٠ ولادتى که صورت گرفته ٥ واقعۀ فوتى ثبت شده است .
وى نيز مى گويد که افزايش روزافزون مريضان نسايى و ولادى در اين شفاخانه نشان مى دهد که آگاهى مردم در مورد مراقبت هاى زنان حامله بين مردم افزايش يافته و در نتيجه سبب کاهش مرگ و مير مادران حامله گرديده است .
موصوف افزود:(( به نظرمه بلند شدن سطح آگاهى مردم درمورد مراقبت هاى قبل ازولادت ،ولادت تحت نظر افراد مسلکى ،رعايت ايجاد وقفه بين ولادت ها و ايجاد وافزايش مراکز صحى، از عمده ترين عوامل کاهش مرگ و مير مادران در زمان ولادت مى باشد . ))
همچنان قرارمعلومات داکترمسعوده فيضى سرطبيب سرويس نسايى ولادى شفاخانه استقلال کابل مى گويد که سال گذشته دراين شفاخانه از جمله ١٥هزار ولادت ١٠ واقعه فوتى و در شش ماه اول سال روان، از جمله ١٠ هزار ٤ واقعۀ فوتى ثبت شده است .
وى سخنان داکتر ناجيه در مورد عوامل کاهش مرگ و مير مادران را تاييد مى کند و مى گويد ، مراجعه ناوقت به شفاخانه ، فشار بلند خون و يا بيمارى هاى قلبى، عواملى است که باعث مرگ مادران هنگام ولادت در اين شفاخانه شده است .
داکتر حسيب جبران رييس شفاخانه ١٠٢ بستر خيرخانه مى گويد که سال گذشته در اين شفاخانه ؛ از جمله ٩٤٦٢ ولادت ٣ واقعه فوتى و در شش ماه اول سال روان، از جمله ٥٨٥٨ ولادتى که صورت گرفته ٤ واقعۀ فوتى ثبت شده است .
داکتران يادشده مى گويند که افزايش مراکز صحى در کشور، نقش مهم در کاهش مرگ و مير مادران حامله داشته است .
به اساس معلومات وزارت صحت عامه ، ده سال قبل درسطح کشور ٤٠٠ مرکز صحى وجود داشت و اکنون در کنار ايجاد بيش از ١٢٠٠٠ پوسته صحى، تعداد مراکز صحى درکشور به دو هزار افزايش يافته است .
داکترغلام سخى کارگر سخنگوى اين وزارت مى گويد که اکثريت مراکز صحى يادشده؛ خدمات نسايى وولادى را عرضه مى کند و طى ده سال گذشته؛ حدود سه هزار قابله بعد از فراگيرى مهارت هاى مسلکى در مراکز صحى توظيف شده است.
داکتران از خانواده ها مى خواهند که به مراقبت هاى قبل از ولادت زنان حامله؛ چون مراجعه در هر يک ماه به داکتر، تغذيه مناسب زنان حامله، ايجاد وقفه حد اقل دو سال بين ولادت ها توجه داشته باشند.
همچنان آنها تاکيد دارند که به خاطرجلوگيرى ازخطرمرگ مادر بايد ولادت تحت نظر شخص مسلکى صورت گيرد.
سروى که در سال ٢٠٠٢ ميلادى از سوى وزارت صحت عامه و سازمان صحى جهان در افغانستان صورت گرفته بود؛ نشان مى داد که در سطح کشور در هر يکصد هزار زن ١٦٠٠ زن در هنگام ولادت فوت مى شوند.
اما سروى که اخيرا از سوى انستيتيوت ملى صحت عامه ،وزارت صحت عامه و اداره احصايه مرکزى افغانستان به کمک سازمان صحى جهان و اداره انکشافى ايالات متحده امريکا و يونيسف انجام شده و امروز اعلام گرديد ، تخمين نموده است که در هر يکصد هزار تولد ٥٠٠ واقعه مرگ مادران وجود دارد .
با آنکه آگاهى مردم در مورد اهميت مراقبت هاى ولادى و ولادت تحت نظر شخص مسلکى و شفاخانه ها نسبت به گذشته بيشتر شده؛ اما هنوز هم شمارى از فاميل ها اجازه نمى دهند که خانم هاى حامله به مراکز صحى مراجعه کنند.
ثريا باشندۀ ولسوالى چهارآسياب کابل که دوروز قبل، طفلش درشفاخانه ملالى زيژنتون تولد شده ، مى گويد: ((چهار طفل ديگه مه ده خانه پيدا شدن ، بسيار به تکليف ميشدم ، ام دفعه ده شفاخانه بودم بسيار خوب تيرشد.))
موصوف که هفت سال ازعروسى اش مى گذرد و صاحب پنج طفل شده است، مى گويد که کارکنان اين شفاخانه درمورد نواقص ومشکلات عدم رعايت وقفه بين ولادت ها به وى آگاهى داده است ومى خواهد که بعد از اين بين ولادت ها وقفه ايجاد کند.
وى درمورد اين که چرا در گذشته براى ولادت به شفاخانه مراجعه نمى کرد ، گفت : (( شوهرم وخشويم مى گفتن که نرو که گناه داره؛ خوام دفعه يک همسايه به خانه ما آمد زياد تعريف کد که ده شفاخانه خوب است که ولادت کنى همه داکتراى زن است ، باز خشويم هم راضى شد وبچه خوده هم راضى کد.))
وى ازروش داکتران دراين شفاخانه اظهاررضايت وقدر دانى مى کرد ومى گفت که پس ازاين، همه نزديکان وخويشاوندان خود را تشويق مى کند که درشفاخانه؛ تحت مراقبت داکترولادت نمايند.
در شمارى از مناطق ولادت خانم ها در شفاخانه شرم دانسته مى شود.
اول گل باشنده قريۀ تنگى ولسوالى سپيره ولايت خوست مى گويد که تمام اولادهاى شان در خانه زير نظر خانم هاى تجربه کار تولد يافته است .
وى علاوه کرد : (( به مه و خانواده مه شرم است که زن فاميل ما در پيش روى داکتران بيگانه در شفاخانه ولادت کند.))
قلم خان باشنده ولسوالى ميرزکه پکتيا نيزمى گويد که آنها به دليل رسوم منطقه ، خانم ها را براى ولادت به شفاخانه نمى برند.
به گفتۀ وى ، با آنکه در مرکز و بعضى مناطق آن ولايت اين رسم تغيير يافته است؛ اما در بعضى مناطق و ولسوالى هاى دور دست تا حال مردم تولد خانم درشفاخانه را کار مناسب نمى دانند.
به اساس گزارش ها، در بعضى از مناطق ولايات خوست، پکتيا ، هلمند وغيره به دليل نبود مراکز صحى خانم ها مجبور مى شوند که در خانه ولادت داشته باشد. اما اين مشکل در ولايات شرقى کشور کمتر مى باشد.
