شهرکابل (پژواک،٢٤ حوت٩٠): اکثر روزنامه هاى کابل براى سومين روز، به عکس العمل ها در مورد قتل افراد بيگناه ملکى در پنجوايى کندهار توسط نيروهاى امريکايى پرداخته و بيشتر رد خواسته هاى ولسى جرگه توسط مقامات امريکايى در مورد محاکمۀ عساکر امريکايى درخاک افغانستان را به تحليل وارزيابى گرفته اند.
برخى روزنامه هاى ديگر؛ سالروز قيام ٢٤ حوت ١٣٥٧ مردم هرات و نگرانى ها در مورد آيندۀ افغانستان پس ازسال ٢٠١٤ را، سرخط روزنامه هاى امروز خود قرار داده اند.
روزنامه باور ملى، با پرداختن به قضيۀ ولسوالى پنجوايى و اين خواست ولسى جرگه که سرباز متهم دراين حادثه بايد در افغانستان محاکمه شود، به اين نظر است که در قضيۀ ولسوالى پنجوايى، تنها عساکر امريکايى مجرم نيستند، بلکه افرادى نيز بايد محاکمه شوند که به عساکر خارجى اجازه داده اند تا بدون اجازه و هماهنگى با حکومت افغانستان، هرگونه عملياتى را انجام دهند.
اين روزنامه درادامه نوشته است که قاتلين زنان، کودکان و موسفيدان ولسوالى پنجوايى، تنها عساکر امريکايى نه، بلکه آنعده حلقات داخلى نيز مى باشند که به نيروهاى خارجى به اساس يک معاهده، اجازۀ هرگونه عمليات را داده و بعد آنها را از قانون افغانستان نيز مستثنى کرده اند.
روزنامۀ محور، با بحث روى روابط دوجانبۀ امريکا و افغانستان و اثرپذيرى اين روابط از واقعه ولسوالى پنجوايى، به اين باور است که روابطى که در آن، نه سر ما محفوظ باشد و نه حريم سياسى و حقوقى ما و نه هم زنده گى و دارايى شخصى ما، به درد اين ملت نمى خورد.
روزنامه، در ادامه با بحث روى اين نکته که پس از حادثۀ پنجوايى و حوادث مشابه آن، حکومت افغانستان بايد کدام راه را انتخاب نمايد؟ به پيمان امضا شده در سال ٢٠٠٣ بين امريکا و وزارت داخله و خارجۀ آن وقت افغانستان اشاره دارد که به اساس آن، عساکر امريکايى در صورت ارتکاب جنايت، درافغانستان محاکمه شده نمى توانند.
اين روزنامه؛ با بيان اينکه هيچ معاهده و پيمان حقوقى در جهان به امضا نمى رسد که قابليت فسخ را نداشته باشد، حکومت افغانستان را ملامت شمرده و نوشته است که طى چند سال گذشته، چرا براى فسخ اين پيمان اقدامى نکرده است.
روزنامۀ سرنوشت نيز با اشاره به پيمان عدم محاکمۀ سربازان امريکايى در افغانستان، درسرمقالۀ امروز خود، با طرح اين پرسش که چه کسانى بر وحشت امريکايى در پنجوايى خاموش نشسته اند؟ نوشته است: “مزدوران امريکايى به نام رهبران جهادى، گروه ها و ائتلاف هاى ايجاد شده به نام زبان و قوم در افغانستان، در رابطه با وحشت امريکايى، آهى برلب نياوردند.”
اين روزنامه در ادامه از اشخاص، مقامات و سازمانهاى مشخصى يادآورى کرده که دراين مورد عکس العملى نشان نداده اند؛ و نوشته است که مردم رهبر واقعى ندارند، و مردم حال دانستند که اين افراد و اشخاص، تا چه حد با مردم نزديک اند.
به همين ترتيب، روزنامۀ ويسا در مورد رد خواستۀ ولسى جرگه از جانب وزارت دفاع امريکا مبنى بر محاکمۀ سرباز متهم در واقعه پنجوايى در افغانستان؛ به اين نظر است که اين موقف گيرى وزارت دفاع امريکا، زمينه را براى تبليغات مخالفين مسلح مساعد مى سازد که ادعا دارند امريکا به استقلال و حاکميت دولت کابل توجهى ندارد.
ويسا در ادامه به اين نکته در اعلاميۀ ولسى جرگه اشاره دارد که مى گويد پيمان عقد شده درسال ٢٠٠٣، توسط اين جرگه بتاريخ دوم عقرب سال جارى، به اتفاق آرا رد شده و از نيروهاى خارجى خواهان توجه به حساسيت هاى موجود در جامعه گرديده است.
روزنامه آرمان ملى نيز با توجه به واقعۀ اخير ولسوالى پنجوايى و واقعات مشابه آن، نوشته است: رخدادهاى اخير نشان مى دهد که امريکايى ها خود به اينگونه اعمال دست مى زنند تا بهانه يى براى خروج نيروهاى خود از افغانستان را به دست بياورند.
آرمان ملى، به اين نظر است که امريکايى ها با اينگونه اقدامات، بقول روزنامه وجاهت و پرستيژ خود را در جهان به زمين مى زنند.
اما روزنامۀ خدمتگار، با بحث روى خواستۀ ولسى جرگه در مورد محاکمه سرباز متهم در افغانستان، به اين نظر است که ولسى جرگه به حيث يک نهاد قانونگزار، بايد قبل از مطرح کردن اين درخواست، نظرى بر اين قانون مى انداخت و بعد دراين رابطه تصميم مى گرفت.
روزنامه خدمتگار نوشته است: معاهدۀ سال ٢٠٠٣ بين مقامات امريکايى که داکتر عبدالله عبدالله وزير خارجه و محمد يونس قانونى وزير داخله بود، به امضا رسيده و ولسى جرگه درمورد آن، معلومات دارد و به قول روزنامه يکبار درمورد فسخ يا تعديل آن در ولسى جرگه بحث صورت گرفت، که به نتيجه نرسيد و سنگ بزرگى روى آن گذاشته شد.
روزنامۀ دولتى هيوادهم در شماره امروز خود، به جوانب منفى معاهده سال ٢٠٠٣ بين مقامات امريکايى و افغان اشاره دارد که به اساس آن، وقتى عساکر امريکايى مرتکب جنايت مى شوند، در افغانستان محاکمه شده نمى توانند.
هيواد نيز از وزراى داخله و خارجۀ آن زمان نام برده که اين معاهده را امضا کرده اند و نوشته است که اين معاهده، خلاف حاکميت ملى و تماميت ارضى کشور بوده و به هيچ وجه براى افغانها قابل پذيرش نيست.
اما روزنامه هاى اراده و چراغ، در شماره هاى امروز خود، از قيام مردمى ٢٤ حوت ١٣٥٧ در ولايت هرات ياد آورى نموده اند و اين قيام را جزئى از افتخارات ملت افغانستان شمرده اند.
روزنامۀ اراده نوشته است که قيام افتخار آفرين ٢٤ حوت باشنده گان دلير هرات با بجا گذاشتن ٣٥ هزار شهيد، تا ابد به نام فرزندان با شهامت و حماسه آفرين اين ولايت ثبت خواهد بود.
روزنامه چراغ، اين قيام را قوى ترين خيزش مردم عليه رژيم وقت دانسته است، که به قول روزنامه؛ همبستگى مردمى را عليه ظلم و استبداد نشان مى داد.
روزنامۀ هشت صبح، نگرانى ها و تشويش ها براى افغانستان پس از سال ٢٠١٤ را مورد بحث قرار داده و نوشته است که اکنون، اين نگرانیها سايۀ خود را بر تمام امور زندگی مردم انداخته است؛ درخواست پناهندگی از کشورهای اروپايی، بیميلی آوارگان برای بازگشت به وطن، خروج سرمايه ها از کشور، پايينآمدن قيمت خانه و زمين و رکود در معاملههای کلان تجاری، از مواردی اند که می توان در اين راستا نام برد.
هشت صبح، در اين راستا حکومت افغانستان را مقصر مى پندارد و به اين نظر است که متاسفانه، حکومت در ده سال گذشته، با سياست روزمره، نتوانست زمينه را برای ايجاد حکومتی کارا، با ساختار جديد و پاسخگو، فراهم کند.
