ایبک (پژواک،١١ثور٩١) مسوولین ادارۀ زراعت سمنگان میگویند که به منظورجلوگیری از نابودی بته های هنگ، جمع آوری محصول آن، از طرف وزارت زراعت منع گردیده است.
هنگ، بتۀ دارویی و تجارتی بوده و از پیداوار مهم ولایت سمنگان است و صدها تن از باشنده گان این ولایت، از محصول هنگ، مصارف خانواده های خودرا تهیه میکنند.
جمع آوری گسترده و مداوم محصول هنگ در چند سال اخیر، باعث کاهش این گیاه شده و اکنون در حال نابودی قرار دارد.
حاصل بتۀ هنگ، یک نوع مایع سفید و یاسرخرنگ است که از ریشۀ بته به دست می آید و به همین دلیل وقتیکه این شیره از ریشه گرفته شد، گیاه خشک شده و بار دیگر سبز نمی گردد.
صدور هنگ از چندین دهه بدینسو، از افغانستان جریان دارد.
این بتۀ طبی، به شکل طبیعی در زمین های للمه، علفچرها و سنگلاخ های ولایت سمنگان میروید؛ اما درسالهای اخیر یکتعداد از باشنده گان این ولایت، تخم آن را در زمین های شان کشت نموده اند، که بعد از سه سال حاصل داده است.
انجنیرعبدالرزاق رحیمی رییس زراعت و مالداری ولایت سمنگان میگوید که به خاطر جلوگیری از نابود شدن این بتۀ طبی، جمع آوری حاصل آن تا ٥ سال دیگر، از طرف وزارت زراعت منع شده است.
وی به آژانس خبرى پژواک گفت که به همین دلیل، درجلسۀ اداری ولایت فیصله شد که با همکاری پولیس، از بته های هنگ حفاظت شود.
به گفتۀ رحیمی، از شیرۀ هنگ در خارج از کشور، در ترکیب ادویۀ انسانی و زراعتی استفاده می شود.
رییس زراعت اظهار داشت که قبل از محدود شدن ساحات هنگ، جمع آوری آن از طریق اجاره به مردم واگذار می شد؛ اما از سال ١٣٨٩ به اینطرف، اجاره داده نشده است.
وی افزود که یک قوریۀ تحقیقاتی هنگ را در ساحۀ ١٤ هکتار زمين ایجاد نموده اند و در صورتیکه نتیجۀ مثبت بدهد، کشت آنرا در اراضی زراعتی این ولایت، رایج می کنند.
نورمحمد آمر امور زراعتی ریاست زراعت و مالداری سمنگان گفت: “درسطح این ولایت بیش از ٩٠هزارهکتارزمین هنگ زار موجود بود؛ اما درجریان سال های اخیر، در اثر جمع آوری گستردۀ حاصل آن، ساحۀ این بته نهایت محدود شده و خطر نابودی آن محتمل است.
به گفتۀ نورمحمد، با محدود شدن ساحۀ هنگ زار درسمنگان، سالانه هزاران نفراز این ولایت، غرض جمع آوری هنگ به ازبکستان، قزاقستان، و تاجکستان میروند.
وی به این باور است که کم شدن هنگ در این ولایت، باعث زیاد شدن امراض زراعتی درکشت زارها نیز گردیده است.
موصوف علاوه کرد که در گذشته، بوی واثرات تلخ این گیاه؛ توسط باد، باران و سیلاب، به مزارع زراعتی انتقال داده شده و باعث ازبین رفتن اکثر کرم های زراعتی و حشرات مضره می شد.
نورمحمد گفت که طریق احیای هنگ در این ولایت، جلوگیری از جمع آوری محصول آن و زرع تخم آن در علف چرها میباشد.
موصوف افزود: دولت، باید افرادی را که میخواهند حاصل هنگ را جمع کنند، مکلف سازد که در وقت جمع آوری حاصل، به جای یک بتۀ هنگ، چند دانه تخم آنرا کشت کنند.
به گفتۀ تاجران سمنگان، هنگ این ولایت بیشتر به هند صادر می شود و درآنجا از آن در ساختن ادویه، خوشبو کردن غذا و از بین بردن امراض زراعتی بخصوص درکشت زارهای شالی استفاده میشود.
حاجی برهان یک تن از تاجران هنگ در شهر ایبک، از اقدام وزارت زراعت در قسمت جلوگیری از جمع آوری محصول هنگ اسقبال نموده گفت: “از ١٧ سال به اینطرف، به تجارت هنگ مصروف هستم.”
وی افزود که در سال های ١٣٧٣ الی ١٣٨٤، سالانه پنجاه تن هنگ را از سمنگان، به کابل انتقال می داد و درآنجا بالای تجار هندی به فروش میرساند.
برهان اظهار داشت که با محدود شدن ساحۀ هنگ زار در این ولایت، صادرات وی نیز تقلیل یافته و سالانه یک تا دو تن هنگ را صادر میکند.
به گفتۀ برهان درحال حاضر، یک کیلوگرام هنگ در شهر ایبک، مبلغ ٣٢٥٠ افغانی به فروش میرسد.
شیرمحمد باشنده قریۀ شلکتو در ایبک مرکز سمنگان گفت که از بیست سال به این طرف، جمع آوری شیرۀ هنگ، حرفۀ من است و از مدرک فروش آن، نیازمندیهای خانواده ام را رفع میکنم.
وی افزود: “در سال های گذشته که بتۀ هنگ زیاد بود، سالانه بيش از ٢٠٠ کیلوگرام هنگ جمع آوری مینمودم؛ اما حالا که بتۀ هنگ کم شده، سالانه از ١٠ تا ٢٠ کیلوگرام جمع آوری میکنم.”
شیرمحمد علاوه کرد که فصل جمع آوری محصول هنگ، از اوایل ماه ثور آغاز و تا آخر ماه میزان ادامه می یابد.”
وی گفت: “اگر جمع آوری هنگ منع شده باشد، به خاطر جمع آوری آن، به یکی از کشورهای آسیای میانه میروم.”
باید یادآور شد که جمع آوری محصول هنگ در کشورهای آسیای میانه، خالی از خطر نبوده و سال گذشته صدها کارگر افغانی، که با ویزۀ رسمی غرض جمع آوری هنگ به تاجکستان رفته بودند، مورد حمله نیروهای امنیتی آن کشور قرار گرفتند و ٨ تن آنها که باشنده گان سمنگان بودند، کشته شدند.
