کندز(پژواک، اول جوزا ٩١): شمارى ازمردم و نامزدان انتخابات گذشتۀ ولسی جرگه انتقاد کرده، ميگويند که انتخابات گذشته با تقلب همراه بود وباید در مسودۀ جدید، برای جلوگیری از تقلب اقدامات جدی صورت بگيرد.
اما کمیسيون مستقل انتخابات میگوید که در مسودۀ جدید قانون انتخابات، بخاطر بهبود سیستم انتخاباتی ۵۰ در صد تغیير وارد شده است که ميتواند جلو تقلبات را بگيرد.
اين انتقاد در گردهمایی که امروز(اول جوزا) به منظور بحث روی مسودۀ جدید قانون انتخابات با شرکت ، مقامات محلى و نمایندگان مردم، نهادهای جامعه مدنی واحزاب ، جوانان ، محصلین ، زنان وخبرنگاران زون شمالشرق (کندز ، تخار ، بغلان وبدخشان )در شهر کندز داير شد؛ انعکاس يافت.
مولوی عبدالله یکتن از نامزدان انتخابات ولسی جرگۀ گذشته ادعا کرد که وی برنده بود؛ اما بنابر تقلبى که وجود داشت از لست کاندیدان برنده حذف گردید.
او که از ولايت کندز نامزد شده بود، علاوه نمود :« من رای زیاد داشتم وبرنده هم بودم اما نمی دانم روی کدام دلیل بود که باوجودیکه رای زیاد داشتم وبرنده هم بودم، کمیسيون سمع شکایات نام مرا به اتهام تقلب حذف نمود.))
مولوی عبدالله میگوید که کمیسيون انتخابات باید در مسوده جدید، طرحى را پیشکش کند که هر گاه یک کاندید برنده حذف میشود، باید دلایل موجه ومنطقی وجود داشته باشد، نه اینکه هرکه در کمیسون انتخابات دلش خواست کسی را حذف کند وکسی را هم برنده بسازد .
څارنوال عبدالرووف یکتن دیگر ازنامزدان ولسی جرگۀ گذشته نیز از تقلب در انتخابات حرف زده،گفت که تعداد زیادى از افراد؛ حتى بیشتر از چند بار رای دادند ویاهم نامزدان، رای مردم را خریداری کردند وبرنده شدند .
وی ادعا نمود : (( من باوجودیکه رای کافی برای برنده شدن داشتم؛ اما در شمارش آرا، رای من کم شد ، وختى که به کابل رفتم که حق خوده دعوا کنم، برایم کارمندان انتخابات گفتند که بيست هزار دالر برای ما رشوت بده که ما تو را در سیستم برنده اعلان کنیم . من گفتم که اگر من رشوه بدهم ؛چطور میتوانم از حقوق مردم دفاع کنم ؟ ))
موصوف از کمیسون مستقل انتخابات خواست تا درمسوده جدید قانون انتخابات، این مواردجداً در نظر گرفته شود .
اما فضل احمد معنوی ریيس کمیسون مستقل انتخابات که در اين گردهمايى شرکت داشت، گفت که در مسوده جدید قانون انتخابات که به همه پرسی گذاشته شده،بخاطر بهبود سیستم انتخاباتی در کشور ، از سوی این کمیسيون ۵۰ در صد تغيیرات وارد گردیده است که میتواند باعث جلوگیری از تقلب شود .
ریيس کمیسيون مستقل انتخابات به عنوان مثال اشاره به تغيیرات درمسوده جدید کرده، گفت :« در قانون انتخابات ذکر شده که باید نامزدان شورای محلی وولسوالی ها فارغ صنف دوازدهم باشند، اما به نامزدان ریاست جمهوری ، شوراى ملى وشورای ولایتی که نامزدان مهم هستند؛ این شرط نیست ، ما در مسوده جدید بخاطر حفظ تعادل مسئله بی سوادی را بر طرف کردیم برای همه ، یعنی حال نامزد شورای محلی وولسوالی هم اگر بی سواد باشد باکی ندارد .»
به گفتۀ معنوى، در قانون قبلی تنها انتخابات ریاست جمهوری ، ولسی جرگه ، شورای ولایتی ، شورای ولسوالی ، شورای محلی ، شاروالی ها وبرخی از اعضای مشرانو جرگه مربوط به این کمیسيون بودند اما در مسوده جدید تمامی انتخابات ، اعم از اتاق تجارت ، انجمن مستقل وکلای مدافع وسایر انتخاباتى که بر گزار میشود کمیسيون بر آن نظارت خواهد داشت .
منبع میگوید که در قانون انتخابات، اگر یکی از اعضای ولسی جرگه به قتل میرسید چوکی وی خالی گذاشته میشد اما در مسودۀ فعلی قتل بررسی میگردد، اگر علت قتل انتخابات بود در آنصورت انتخابات مجدد در آن حوزه بر گزار میگردد واگر علت قتل یک حادثه بود در آنصورت شخصى که بیشترین راى را بدست آورد، برنده اعلام ميشود.
معنوی افزود :« اینبار ما بخاطر نظارت از روند انتخابات ؛ سهم بیشتر به اعضای جامعه مدنی ، رسانه ها ونمایندگان احزاب دادیم که هر چه بیشتر این پروسه شفاف باشد واز تقلب جلوگیری شود.همچنان شمارش آرا در محلى صورت میگرفت که باعث تقلب میگردید اما در مسوده جدید برای شمارش، محل خاص در نظر گرفته شده که تقلب صورت نگیرد .»
رييس کميسيون مستقل انتخابات گفت که در مسوده جدید قانون انتخابات در ولسی جرگه یک ثلث از نمایندگان به احزاب تعلق دارد که این روند به تدريج نقش احزاب را در کشور برجسته تر میسازد .
او افزود که با گرفتن نظریات مردم وارایۀ پیشنهادات شان، این مسوده غرض تصویب به شوراى ملى فرستاده میشود.
شاه محمود ’’سيفى’’ استاد پوهنتون کندز ميگويد که اومسودۀ جديد را مطالعه کرده، اگر چه در آن تغييرات خوبى به ميان آمده، اما مشکل دراينجاست که آنرا کسى تطبيق نمى کند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت: (( در مسودۀ قانون انتخابات نظارت، مکافات و مجازات واينکه تقلب جرم است و کارمندان کميسيون انتخابات که دست به تقلب بزنند؛ بايد مجازات شوند وجود ندارد، حالانکه تطبيق کنندۀ قانون،خود کارمندان انتخابات هستند.))
سيفى ميگويد، به طورمثال درانتخابات گذشتۀ رياست جمهورى و ولسى جرگه ، کسانى که سن شان واجد شرايط راى دهى نبود، هم راى ميدادند ، اما کارمندان انتخابات مانع آنها نمى شدند.
اما رييس کميسيون مستقل انتخابات ميگويد که در مسودۀ جديد قانون انتخابات، گنجانيده شده که اگر کارمندان انتخابات تخلف کنند، با آنان برخورد جدى صورت ميگيرد و به هر سطحى که باشند مورد پيگيرد قرارميگيرند.
قابل ذکر است که سازمان ملل متحد؛ضمن تاکيد براستقلاليت کميسيون مستقل انتخابات ميگويد که اين سازمان، نقش فعال در پروسۀ انتخابات رياست جمهورى آينده خواهدداشت، تا افغانها يک انتخابات شفاف و آزاد داشته باشند.
يان کوبيش (yan Kubis) نماينده خاص سرمنشى ملل متحد در نشست خبرى ماه گذشته گفت که سازمان ملل متحد، با پروسۀ انتخابات کمک هاى تخنيکى خواهد نمود و از اين پروسه؛ نظارت خواهد کرد و درعرصۀ ظرفيت سازى کميسيون انتخابات نيز کارهايى را انجام خواهد داد.
همچنان قابل يادآوريست که بانکى مون سرمنشى سازمان ملل متحد در ملاقات با رئيس جمهور حامد کرزى در شهر شيکاگو پيشنهاد همکارى در انتخابات رياست جمهورى آينده، را نموده است.
